Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội

Bài viết theo Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15

Ba chữ quyết định là thường xuyên, ổn định. Khoản bổ sung nào được thỏa thuận trả thường xuyên và ổn định trong mỗi kỳ trả lương thì tính vào tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Nắm nhanh

Gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác trả thường xuyên, ổn định.
Thấp nhất bằng mức tham chiếu, cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu.
Tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc: 3% quỹ ốm đau và thai sản, 22% quỹ hưu trí và tử tuất.
Người lao động đóng 8%, người sử dụng lao động đóng 17%.
Thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo.
Nộp hồ sơ tham gia trong 30 ngày kể từ ngày thuộc đối tượng.
Đăng ký lương thấp hơn quy định bị coi là trốn đóng.

Hai chế độ tiền lương, hai cách tính

Chế độ tiền lương	Tiền lương làm căn cứ đóng
Do Nhà nước quy định	Tiền lương tháng theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề, hệ số chênh lệch bảo lưu lương nếu có
Do người sử dụng lao động quyết định	Tiền lương tháng gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương

Tách lương thành phụ cấp không làm giảm căn cứ đóng

Điều kiện để một khoản nằm ngoài căn cứ đóng là khoản đó không được trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.

Khoản phụ cấp tháng nào cũng trả, số tiền cố định, ghi trong hợp đồng lao động thì thuộc căn cứ đóng.

Đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng thấp hơn quy định là hành vi trốn đóng, không phải chậm đóng, nên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Người lao động ngừng việc mà vẫn hưởng tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất thì đóng theo tiền lương được hưởng trong thời gian ngừng việc.

Sàn và trần

Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu, cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn, cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu.
Nhóm được tự chọn mức đóng thì sau ít nhất 12 tháng đóng theo mức đã chọn mới được chọn lại.

Ai đóng bao nhiêu

Quỹ	Người lao động	Người sử dụng lao động	Cộng
Ốm đau và thai sản	0%	3%	3%
Hưu trí và tử tuất	8%	14%	22%
Cộng	8%	17%	25%

Bảo hiểm xã hội tự nguyện đóng 22% thu nhập làm căn cứ đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Thời hạn đóng

Phương thức đóng	Thời hạn chậm nhất
Hằng tháng	Ngày cuối cùng của tháng tiếp theo
03 tháng hoặc 06 tháng một lần	Ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng

Phương thức 03 tháng hoặc 06 tháng một lần áp dụng cho người hưởng tiền lương theo sản phẩm, theo khoán tại doanh nghiệp, tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, hộ kinh doanh hoạt động trong nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp.

Đăng ký tham gia

Người sử dụng lao động kê khai và nộp hồ sơ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc trong 30 ngày kể từ ngày người lao động thuộc đối tượng tham gia.
Cơ quan bảo hiểm xã hội cấp sổ bảo hiểm xã hội trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ; không cấp thì trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Thông tin đăng ký thay đổi thì nộp tờ khai điều chỉnh kèm bản sao giấy tờ liên quan; cơ quan bảo hiểm xã hội điều chỉnh trong 05 ngày làm việc.

Việc cần làm

Rà từng khoản trong bảng lương, đánh dấu khoản nào trả thường xuyên, ổn định.
So căn cứ đóng đang khai với mức lương theo công việc cộng phụ cấp lương cộng khoản bổ sung ổn định.
Kiểm tra căn cứ đóng có nằm trong khoảng từ mức tham chiếu đến 20 lần mức tham chiếu.
Đặt lịch nộp tiền chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng tiếp theo.
Người lao động mới: nộp hồ sơ tham gia trong 30 ngày.
Ngừng việc mà vẫn trả lương: đóng theo tiền lương được hưởng trong thời gian ngừng việc.
Sửa ngay nếu đang khai lương thấp hơn quy định, vì đó là trốn đóng.

Tiền lương đóng bảo hiểm xã hội gồm những khoản nào?

Với người lao động theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định, gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.

Phụ cấp có phải đóng bảo hiểm xã hội không?

Phụ cấp lương thuộc tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Các khoản bổ sung khác cũng thuộc căn cứ đóng nếu được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.

Mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là bao nhiêu?

Tổng 25% tiền lương làm căn cứ đóng, gồm 3% vào quỹ ốm đau và thai sản và 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất. Người lao động đóng 8%, người sử dụng lao động đóng 17%.

Trần đóng bảo hiểm xã hội là bao nhiêu?

Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.

Hạn nộp tiền bảo hiểm xã hội hằng tháng là ngày nào?

Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo đối với phương thức đóng hằng tháng.

Người lao động ngừng việc có phải đóng bảo hiểm xã hội không?

Trường hợp ngừng việc vẫn hưởng tiền lương tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất thì đóng theo tiền lương được hưởng trong thời gian ngừng việc.

Nộp hồ sơ tham gia bảo hiểm xã hội cho người mới trong bao lâu?

Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Khai lương đóng bảo hiểm thấp hơn quy định bị xử lý thế nào?

Đó là hành vi trốn đóng, phải đóng đủ số tiền trốn đóng, nộp thêm 0,03% một ngày, bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.