Bài viết theo Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14
Muốn sa thải người có hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc, hành vi đó phải được quy định trong nội quy lao động. Đây là lý do Bộ luật đưa nội dung này vào danh sách nội dung chủ yếu bắt buộc của nội quy.
- Định nghĩa dùng chữ bất kỳ người nào, không giới hạn ở quan hệ cấp trên và cấp dưới.
- Yếu tố quyết định là không được người đó mong muốn hoặc chấp nhận.
- Nơi làm việc được định nghĩa rộng: bất kỳ nơi nào người lao động thực tế làm việc.
- Là một trong bảy hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực lao động.
- Nội quy lao động bắt buộc phải có mục phòng chống và trình tự, thủ tục xử lý.
- Sa thải vì quấy rối tình dục chỉ áp dụng khi hành vi đã có trong nội quy lao động.
- Người lao động bị quấy rối tình dục có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng.
- Với người giúp việc gia đình, đây cũng là hành vi bị nghiêm cấm riêng.
Định nghĩa
Quấy rối tình dục tại nơi làm việc là hành vi có tính chất tình dục của bất kỳ người nào đối với người khác tại nơi làm việc mà không được người đó mong muốn hoặc chấp nhận.
Nơi làm việc là bất kỳ nơi nào mà người lao động thực tế làm việc theo thỏa thuận hoặc phân công của người sử dụng lao động.
Bất kỳ người nào: chủ thể có thể là người quản lý, đồng nghiệp, hoặc người khác tại nơi làm việc.
Bất kỳ nơi nào người lao động thực tế làm việc: bao gồm cả nơi làm việc ngoài trụ sở khi được phân công.
Yếu tố xác định là không được người đó mong muốn hoặc chấp nhận, xét từ phía người bị tác động.
Bảy hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực lao động
- Phân biệt đối xử trong lao động.
- Ngược đãi người lao động, cưỡng bức lao động.
- Quấy rối tình dục tại nơi làm việc.
- Lợi dụng danh nghĩa dạy nghề, tập nghề để trục lợi, bóc lột sức lao động hoặc lôi kéo, dụ dỗ, ép buộc người học nghề vào hoạt động trái pháp luật.
- Sử dụng lao động chưa qua đào tạo hoặc chưa có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia với nghề, công việc bắt buộc.
- Lôi kéo, dụ dỗ, hứa hẹn, quảng cáo gian dối hoặc thủ đoạn khác để lừa gạt người lao động.
- Sử dụng lao động chưa thành niên trái pháp luật.
Nghĩa vụ với nội quy lao động
Nội quy lao động phải có nội dung về phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc và trình tự, thủ tục xử lý hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc. Đây là một trong chín nội dung chủ yếu của nội quy lao động.
| Điều khoản | Yêu cầu |
|---|---|
| Điểm d khoản 2 Điều 118 | Nội quy lao động phải có nội dung phòng, chống quấy rối tình dục và trình tự, thủ tục xử lý |
| Khoản 2 Điều 125 | Áp dụng hình thức sa thải với hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc được quy định trong nội quy lao động |
| Khoản 3 Điều 127 | Nghiêm cấm xử lý kỷ luật với hành vi vi phạm không được quy định trong nội quy lao động |
Ba điều khoản trên khớp nhau: hành vi chưa có trong nội quy lao động thì không xử lý kỷ luật được, kể cả sa thải.
Doanh nghiệp sử dụng từ 10 người lao động trở lên còn phải có nội quy bằng văn bản và đăng ký.
Vì vậy phần trình tự, thủ tục xử lý cần soạn cụ thể: cách tiếp nhận phản ánh, người tiếp nhận, cách xác minh, và thời hạn.
Quyền của người bị quấy rối
- Người lao động bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà không phải báo trước.
- Lao động là người giúp việc gia đình có nghĩa vụ tố cáo với cơ quan có thẩm quyền nếu người sử dụng lao động có hành vi ngược đãi, quấy rối tình dục, cưỡng bức lao động hoặc hành vi khác vi phạm pháp luật.
- Với lao động là người giúp việc gia đình, quấy rối tình dục nằm trong ba hành vi bị nghiêm cấm riêng đối với người sử dụng lao động.
Chính sách của Nhà nước cũng đặt việc phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc song song với bảo đảm bình đẳng giới.
Việc cần làm
- Mở nội quy lao động, kiểm tra đã có mục phòng, chống quấy rối tình dục hay chưa.
- Soạn phần trình tự, thủ tục xử lý: kênh tiếp nhận, người tiếp nhận, cách xác minh, thời hạn, bảo mật.
- Liệt kê hành vi cụ thể bị coi là quấy rối tình dục trong nội quy, để làm căn cứ kỷ luật.
- Tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động trước khi sửa nội quy.
- Doanh nghiệp từ 10 người trở lên: đăng ký nội quy sau khi sửa, trong 10 ngày kể từ ngày ban hành.
- Niêm yết nội dung chính tại nơi làm việc và phổ biến tới toàn bộ người lao động.
- Mở rộng phạm vi áp dụng ra mọi nơi người lao động thực tế làm việc, gồm cả công tác và địa điểm ngoài trụ sở.
- Tập huấn cho người quản lý trực tiếp về cách tiếp nhận và xử lý phản ánh.
Quấy rối tình dục tại nơi làm việc là gì?
Là hành vi có tính chất tình dục của bất kỳ người nào đối với người khác tại nơi làm việc mà không được người đó mong muốn hoặc chấp nhận.
Nơi làm việc được hiểu thế nào?
Là bất kỳ nơi nào mà người lao động thực tế làm việc theo thỏa thuận hoặc phân công của người sử dụng lao động.
Nội quy lao động có bắt buộc quy định về quấy rối tình dục không?
Có. Phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc và trình tự, thủ tục xử lý hành vi này là một trong các nội dung chủ yếu của nội quy lao động.
Có được sa thải người quấy rối tình dục không?
Được, khi hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc đó được quy định trong nội quy lao động.
Nội quy chưa có mục này thì xử lý thế nào?
Bộ luật Lao động nghiêm cấm xử lý kỷ luật đối với hành vi vi phạm không được quy định trong nội quy lao động, không thỏa thuận trong hợp đồng lao động, hoặc pháp luật về lao động không có quy định.
Bị quấy rối tình dục thì người lao động có quyền gì?
Có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà không phải báo trước.
Quấy rối tình dục có phải hành vi bị cấm không?
Có. Đây là một trong bảy hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực lao động theo Điều 8 Bộ luật Lao động.
Người giúp việc gia đình bị quấy rối thì làm gì?
Có nghĩa vụ tố cáo với cơ quan có thẩm quyền. Ngoài ra, quấy rối tình dục nằm trong các hành vi bị nghiêm cấm đối với người sử dụng lao động khi sử dụng lao động là người giúp việc gia đình.
- Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, khoản 9 Điều 3, Điều 8, Điều 35, điểm d khoản 2 Điều 118, khoản 2 Điều 125, khoản 3 Điều 127, khoản 1 Điều 135, Điều 164 và Điều 165
Xem thêm: Nội quy lao động và kỷ luật lao động
