Hành vi bị nghiêm cấm trong khấu trừ và hoàn thuế

Bài viết theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 số 48/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/07/2025

Danh sách này đưa cả những việc nhiều nơi vẫn coi là lỗi thủ tục vào nhóm hành vi bị nghiêm cấm. Đáng chú ý nhất là khỏi chuyển dữ liệu hóa đơn điện tử và cho hóa đơn.

Tám hành vi bị nghiêm cấm

Mua, cho, bán, tổ chức quảng cáo, môi giới mua bán hóa đơn.
Tạo lập giao dịch mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ không có thật, hoặc giao dịch không đúng quy định pháp luật.
Lập hóa đơn trong thời gian tạm ngừng hoạt động kinh doanh, trừ một trường hợp nêu bên dưới.
Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, và sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ.
Khỏi chuyển dữ liệu hóa đơn điện tử về cơ quan thuế theo quy định.
Làm sai lệch, sử dụng sai mục đích, truy cập trái phép, phá hủy hệ thống thông tin về hóa đơn, chứng từ.
Đưa, nhận, môi giới hối lộ hoặc hành vi khác liên quan tới hóa đơn, chứng từ để được khấu trừ, hoàn thuế, chiếm đoạt tiền thuế, trốn thuế.
Thông đồng, bao che, móc nối giữa công chức thuế với cơ sở kinh doanh, người nhập khẩu, hoặc giữa các cơ sở kinh doanh với nhau.

Cho hóa đơn cũng nằm trong danh sách

Khoản 1 cấm mua, cho, bán hóa đơn, chứ khỏi dừng ở mua bán có tiền.

Việc xuất hóa đơn giúp một đơn vị quen biết mà khỏi lấy đồng nào vẫn rơi vào nhóm bị cấm.

Khoản 1 cũng cấm cả việc tổ chức quảng cáo và môi giới mua bán hóa đơn.

Kèm theo là khoản 2 cấm tạo lập giao dịch không có thật, tức phần đối ứng của hành vi trên.

Ngoại lệ khi tạm ngừng kinh doanh

Doanh nghiệp trong thời gian tạm ngừng vẫn được lập hóa đơn giao cho khách hàng, với điều kiện là để thực hiện các hợp đồng đã ký trước ngày thông báo tạm ngừng kinh doanh. Đây là lối ra cho phần việc dở dang, và cũng là lý do nên lưu ngày ký của từng hợp đồng.

Dữ liệu hóa đơn điện tử

Việc khỏi chuyển dữ liệu hóa đơn điện tử về cơ quan thuế nay là hành vi bị nghiêm cấm.
Trước đây nhiều nơi coi đó là lỗi kỹ thuật hoặc lỗi thủ tục.
Kế toán cần theo dõi trạng thái chuyển dữ liệu của từng hóa đơn, chứ chưa dừng ở việc phát hành xong là yên tâm.
Sự cố đường truyền cần được xử lý và lưu bằng chứng đã khắc phục.

Việc cần làm

Rà soát quy trình phát hành hóa đơn, bổ sung bước kiểm tra trạng thái chuyển dữ liệu.
Từ chối mọi đề nghị xuất hóa đơn hộ, kể cả khi khỏi nhận tiền.
Lưu ngày ký của từng hợp đồng để chứng minh khi cần xuất hóa đơn trong thời gian tạm ngừng.
Thông báo tạm ngừng kinh doanh xong thì lập danh sách hợp đồng dở dang.
Kiểm tra nhà cung cấp trước khi nhận hóa đơn đầu vào giá trị lớn.
Phân quyền chặt trên hệ thống hóa đơn, tránh truy cập trái phép.
Lưu nhật ký xử lý sự cố khi hóa đơn chưa chuyển được dữ liệu.

Cho hóa đơn có bị cấm không?

Có. Khoản 1 Điều 13 cấm mua, cho, bán, tổ chức quảng cáo và môi giới mua bán hóa đơn.

Đang tạm ngừng kinh doanh có được xuất hóa đơn không?

Được, khi lập hóa đơn giao cho khách hàng để thực hiện các hợp đồng đã ký trước ngày thông báo tạm ngừng kinh doanh.

Không chuyển dữ liệu hóa đơn điện tử thì sao?

Đây là một trong tám hành vi bị nghiêm cấm trong khấu trừ, hoàn thuế.

Tạo giao dịch không có thật bị xếp vào đâu?

Thuộc hành vi bị nghiêm cấm tại khoản 2, cùng với giao dịch không đúng quy định của pháp luật.

Truy cập trái phép hệ thống hóa đơn có bị cấm không?

Có. Làm sai lệch, sử dụng sai mục đích, truy cập trái phép hoặc phá hủy hệ thống thông tin về hóa đơn, chứng từ đều bị nghiêm cấm.

Hành vi thông đồng gồm những ai?

Thông đồng, bao che, móc nối giữa công chức quản lý thuế, cơ quan quản lý thuế với cơ sở kinh doanh, người nhập khẩu, hoặc giữa các cơ sở kinh doanh, người nhập khẩu với nhau.

Mục đích của các hành vi bị cấm là gì?

Để được khấu trừ thuế, hoàn thuế, chiếm đoạt tiền thuế hoặc trốn thuế giá trị gia tăng.