Bài viết theo Thông tư 108/2025/TT-BTC, hiệu lực từ 1/1/2026
Bộ, sở và các cơ quan có đơn vị kế toán trực thuộc chuyển từ lập báo cáo tài chính tổng hợp sang lập báo cáo tài chính hợp nhất. Thông tư 108/2025/TT-BTC thay thông tư năm 2018 về báo cáo tài chính tổng hợp, và áp dụng ngay cho việc lập báo cáo của năm tài chính 2025.
- Hiệu lực từ 1/1/2026 nhưng áp dụng cho việc lập báo cáo từ năm tài chính 2025.
- Cấp trung ương và cấp tỉnh có đơn vị kế toán trực thuộc thì phải lập báo cáo hợp nhất.
- Xã tổ chức kế toán tập trung thì lập một bộ báo cáo tài chính, không phải lập báo cáo hợp nhất.
- Giao dịch nội bộ phải loại bỏ cả trên báo cáo tình hình tài chính và báo cáo kết quả hoạt động.
Ai phải lập báo cáo hợp nhất
| Cấp | Đơn vị lập |
|---|---|
| Trung ương | Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và cơ quan, tổ chức khác ở trung ương có đơn vị kế toán trực thuộc trong cơ cấu tổ chức bộ máy |
| Tỉnh | Sở, cơ quan và đơn vị tương đương Sở, cùng các đơn vị thuộc cấp tỉnh có đơn vị kế toán trực thuộc |
| Xã, khi tổ chức kế toán tập trung | Không lập báo cáo hợp nhất. Đơn vị được giao làm kế toán tập trung lập một bộ báo cáo tài chính gồm số liệu của các đơn vị thực hiện kế toán tập trung |
| Xã, các đơn vị khác có đơn vị kế toán trực thuộc | Vẫn phải lập báo cáo tài chính hợp nhất |
Với trường hợp kế toán tập trung, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã giao nhiệm vụ cho Văn phòng hoặc một phòng chuyên môn phù hợp thực hiện nhiệm vụ của đơn vị kế toán, và bộ báo cáo được lập tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán ngày 31/12.
Kỳ báo cáo và chính sách kế toán
- Báo cáo hợp nhất lập cho kỳ kế toán năm kết thúc vào ngày 31/12 theo Luật Kế toán.
- Báo cáo của các đơn vị trực thuộc dùng để hợp nhất phải lập cho cùng một kỳ báo cáo.
- Đơn vị trực thuộc có ngày kết thúc kỳ kế toán năm khác ngày 31/12 vẫn phải lập và gửi báo cáo cho đơn vị cấp trên để phục vụ hợp nhất.
Báo cáo hợp nhất phải lập trên cơ sở áp dụng chính sách kế toán thống nhất cho các giao dịch và sự kiện cùng loại trong hoàn cảnh tương tự.
Đơn vị trực thuộc dùng chính sách khác thì báo cáo của đơn vị đó phải được điều chỉnh lại theo chính sách chung của cấp trên.
Đơn vị cấp trên quyết định việc chuyển đổi căn cứ tình hình thực tế và mức độ trọng yếu, đồng thời chịu trách nhiệm hướng dẫn đơn vị trực thuộc chuyển đổi số liệu theo bản chất giao dịch.
Loại bỏ giao dịch nội bộ
Giao dịch nội bộ là giao dịch giữa các đơn vị kế toán trong cùng phạm vi hợp nhất, gồm giữa cấp trên với đơn vị trực thuộc và giữa các đơn vị trực thuộc với nhau.
| Báo cáo | Khoản phải loại bỏ |
|---|---|
| Báo cáo tình hình tài chính hợp nhất | Phải thu nội bộ ngắn hạn và dài hạn, gồm phải thu khách hàng, trả trước cho người bán và các khoản phải thu khác |
| Báo cáo tình hình tài chính hợp nhất | Nợ phải trả nội bộ ngắn hạn và dài hạn, gồm phải trả người bán, các khoản nhận trước của khách hàng và các khoản phải trả khác |
| Báo cáo tình hình tài chính hợp nhất | Các khoản đầu tư tài chính và khoản nhận đầu tư, ngắn hạn và dài hạn |
| Báo cáo kết quả hoạt động hợp nhất | Giao dịch mua bán hàng hóa, tài sản và cung cấp dịch vụ trong năm giữa các đơn vị trong phạm vi hợp nhất, loại bỏ cả doanh thu và chi phí cho toàn bộ giá trị giao dịch |
| Báo cáo kết quả hoạt động hợp nhất | Giao dịch điều chuyển nguồn lực trong năm mà bên nhận đã ghi nhận doanh thu và bên điều chuyển đã ghi nhận chi phí |
Bộ báo cáo gồm những gì
- Báo cáo tình hình tài chính hợp nhất và báo cáo kết quả hoạt động hợp nhất.
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ hợp nhất.
- Báo cáo về những thay đổi trong tài sản thuần hợp nhất.
- Thuyết minh báo cáo tài chính hợp nhất.
Các chỉ tiêu tài sản, nợ phải trả, tài sản thuần, doanh thu, chi phí và luồng tiền của đơn vị cấp trên được trình bày trên mẫu biểu hợp nhất giống như số liệu báo cáo tài chính của một đơn vị kế toán độc lập.
Nộp và công khai
| Loại đơn vị | Nơi nộp |
|---|---|
| Đơn vị kiểm soát | Nộp cho đơn vị kế toán cấp trên trực tiếp để tổng hợp lập báo cáo hợp nhất của cấp trên |
| Đơn vị kinh tế | Nộp cho cơ quan tài chính cùng cấp và cơ quan, tổ chức khác theo quy định của pháp luật |
Báo cáo thể hiện dưới hình thức văn bản giấy hoặc văn bản điện tử, gửi theo phương thức về chế độ báo cáo của cơ quan hành chính nhà nước. Sau khi lập và nộp, đơn vị cấp trên phải công khai báo cáo tài chính hợp nhất theo pháp luật kế toán.
Báo cáo tài chính hợp nhất đã được kiểm toán thì khi công khai phải kèm theo báo cáo kiểm toán.
Xem thêm: Báo cáo tài chính nhà nước: bốn báo cáo, bảy mốc thời gian và chế tài tạm đình chỉ chi ngân sách
Xem thêm: Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp: ai áp dụng và ba cấp trong bộ máy
Xem thêm: Báo cáo quyết toán kinh phí hoạt động: ai lập và lấy số liệu từ đâu
Xem thêm: Báo cáo tài chính đơn vị hành chính, sự nghiệp: thời hạn 90 ngày và nơi nhận
Xem thêm: Lập báo cáo tài chính năm 2025 khi đơn vị công hợp nhất hoặc sáp nhập
Xem thêm: Báo cáo cung cấp thông tin tài chính: bảy nội dung Kho bạc kiểm tra
Việc cần làm
- Lập danh sách đầy đủ các đơn vị kế toán trực thuộc để chốt phạm vi hợp nhất trước khi vào việc.
- Rà chính sách kế toán của từng đơn vị trực thuộc, chuẩn hóa trước khi thu số liệu.
- Mở sổ theo dõi riêng các giao dịch nội bộ ngay trong năm, vì cuối kỳ phải loại bỏ cả số dư lẫn doanh thu và chi phí.
- Đơn vị trực thuộc có kỳ kế toán năm khác ngày 31/12 cần thống nhất sớm cách lập báo cáo phục vụ hợp nhất.
Thông tư có hiệu lực từ 2026 thì báo cáo năm 2025 làm theo quy định nào
Điều 19 nêu rõ thông tư có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 và áp dụng cho việc lập báo cáo tài chính hợp nhất của đơn vị kế toán cấp trên từ năm tài chính 2025.
Xã làm kế toán tập trung có phải lập báo cáo hợp nhất không
Không. Đơn vị được giao làm kế toán tập trung lập một bộ báo cáo tài chính gồm số liệu của các đơn vị thực hiện kế toán tập trung theo Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp. Các đơn vị khác thuộc cấp xã nếu có đơn vị kế toán trực thuộc thì vẫn phải lập báo cáo hợp nhất.
Đơn vị trực thuộc dùng chính sách kế toán khác thì xử lý sao
Báo cáo của đơn vị đó phải được điều chỉnh lại theo chính sách kế toán chung của đơn vị cấp trên. Cấp trên quyết định việc chuyển đổi căn cứ tình hình thực tế và mức độ trọng yếu, đồng thời hướng dẫn đơn vị trực thuộc chuyển đổi theo bản chất giao dịch.
Hai đơn vị trực thuộc mua bán với nhau thì hợp nhất thế nào
Loại bỏ cả chỉ tiêu doanh thu và chi phí cho toàn bộ giá trị giao dịch đã thực hiện trên báo cáo kết quả hoạt động hợp nhất, đồng thời loại bỏ các số dư phải thu, phải trả nội bộ trên báo cáo tình hình tài chính hợp nhất.
Công khai báo cáo hợp nhất có cần kèm gì không
Điều 18 quy định trường hợp báo cáo tài chính hợp nhất đã được kiểm toán thì khi công khai phải kèm theo báo cáo kiểm toán.
- Luật Kế toán 88/2015/QH13
- Thông tư 108/2025/TT-BTC hướng dẫn lập báo cáo tài chính hợp nhất của đơn vị kế toán hành chính, sự nghiệp, hiệu lực từ 1/1/2026
Bài liên quan
- Khoản nào của người lao động không phải tính đóng bảo hiểm xã hội
- Hợp đồng thời vụ, giao khoán, cộng tác viên: khi nào bị coi là hợp đồng lao động
- Cấu trúc tiền lương và ranh giới giữa tiết giảm hợp pháp với trốn đóng bảo hiểm
- Đình chỉ hành nghề kiểm toán: sáu tháng, mười hai tháng và mốc hai lần trong 36 tháng
