02/09/2026
Sau đợt sắp xếp bộ máy trong năm 2025, nhiều đơn vị kế toán công lúng túng khi lập báo cáo tài chính năm 2025: kỳ báo cáo tính từ ngày nào, có số dư đầu kỳ hay không. Điều 20 Thông tư 108/2025/TT-BTC trả lời riêng cho ba tình huống hợp nhất, sáp nhập và trường hợp trải qua cả hai.
- Hợp nhất, các đơn vị cũ đều kết thúc hoạt động: báo cáo lập từ ngày đơn vị mới bắt đầu hoạt động, không có số dư đầu kỳ và không có số so sánh năm trước.
- Sáp nhập, đơn vị cũ giữ nguyên hoạt động: báo cáo lập cho cả năm từ 01/01/2025, vẫn có số đầu kỳ và số năm trước.
- Vừa hợp nhất vừa sáp nhập trong năm: xử lý như trường hợp hợp nhất.
- Cả ba trường hợp đều phải thuyết minh rõ số liệu nhận bàn giao và thay đổi quy mô.
- Đơn vị cấp trên hợp nhất số liệu từ báo cáo của các đơn vị trực thuộc hiện có tại ngày 31/12/2025.
Ba tình huống, ba cách lập
| Tình huống trong năm 2025 | Kỳ kế toán của báo cáo năm 2025 | Số đầu kỳ và số năm trước |
|---|---|---|
| Hợp nhất các đơn vị để hình thành đơn vị kế toán mới, các đơn vị cũ đều kết thúc hoạt động | Từ ngày đơn vị mới bắt đầu đi vào hoạt động đến hết 31/12/2025 | Không có số dư đầu kỳ trên báo cáo tình hình tài chính; không có số so sánh năm trước trên báo cáo kết quả hoạt động và báo cáo lưu chuyển tiền tệ |
| Sáp nhập, đơn vị cũ vẫn giữ nguyên hoạt động từ 01/01/2025 và nhận thêm hoạt động của đơn vị khác | Từ 01/01/2025 đến hết 31/12/2025 | Vẫn có số đầu kỳ và số năm trước, kế thừa từ đơn vị kế toán trước khi sáp nhập |
| Đã hợp nhất trước đó, đến 01/07/2025 tiếp tục sáp nhập | Từ ngày đơn vị hợp nhất bắt đầu đi vào hoạt động đến hết 31/12/2025 | Không có số đầu kỳ và số năm trước |
Ranh giới nằm ở việc đơn vị kế toán cũ có kết thúc hoạt động hay không. Khi các đơn vị cũ đều kết thúc và một đơn vị mới ra đời, báo cáo bắt đầu từ con số không, kỳ kế toán ngắn hơn một năm. Khi một đơn vị vẫn tồn tại và nhận thêm hoạt động của đơn vị khác, báo cáo giữ nguyên kỳ cả năm cùng số liệu so sánh của đơn vị đó.
Yêu cầu thuyết minh
- Trường hợp hợp nhất: thuyết minh rõ về số liệu kế toán đã tiếp nhận bàn giao từ các đơn vị cũ khi đơn vị mới bắt đầu đi vào hoạt động trong năm 2025.
- Trường hợp sáp nhập: thuyết minh rõ sự thay đổi về quy mô hoạt động và số liệu đã nhận bàn giao trong năm 2025.
- Đơn vị kế toán cấp trên có chia tách, sáp nhập, hợp nhất trong năm: thuyết minh rõ việc hợp nhất số liệu từ các đơn vị trực thuộc hiện có tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán năm.
Phần thuyết minh này là chỗ người đọc báo cáo hiểu vì sao số liệu năm 2025 không so sánh được với năm trước, hoặc vì sao quy mô tăng đột biến. Kế toán nên nêu ngày bắt đầu hoạt động của đơn vị mới, danh sách đơn vị cũ đã bàn giao và giá trị các nhóm chỉ tiêu chính đã nhận.
Với đơn vị kế toán cấp trên
Đơn vị kế toán cấp trên lập báo cáo tài chính hợp nhất mà trong năm 2025 có chia tách, sáp nhập, hợp nhất thì hợp nhất số liệu từ báo cáo tài chính của các đơn vị kế toán trực thuộc hiện có tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán năm 2025, tức ngày 31/12/2025.
Cách xác định theo danh sách đơn vị trực thuộc tại ngày 31/12 giúp tránh việc phải ghép số liệu của các đơn vị đã chấm dứt hoạt động giữa năm, đồng thời đặt yêu cầu rà lại danh sách đơn vị thuộc phạm vi hợp nhất trước khi tổng hợp.
Xem thêm: Báo cáo tài chính hợp nhất của đơn vị hành chính sự nghiệp
Hiệu lực
- Thông tư 108/2025/TT-BTC có hiệu lực từ 01/01/2026, áp dụng cho việc lập báo cáo tài chính hợp nhất của đơn vị kế toán cấp trên từ năm tài chính 2025.
- Thông tư năm 2018 của Bộ Tài chính hướng dẫn lập báo cáo tài chính tổng hợp của đơn vị kế toán nhà nước là đơn vị kế toán cấp trên hết hiệu lực từ ngày Thông tư 108/2025/TT-BTC có hiệu lực.
- Việc lập và nộp báo cáo cung cấp thông tin tài chính để lập báo cáo tài chính nhà nước thực hiện theo các văn bản hướng dẫn riêng.
Hỏi đáp
Đơn vị mới thành lập từ việc hợp nhất trong năm 2025 có số dư đầu kỳ không?
Không. Báo cáo tài chính năm 2025 của đơn vị kế toán mới không có số dư đầu kỳ trên báo cáo tình hình tài chính và không có số so sánh năm trước trên báo cáo kết quả hoạt động, báo cáo lưu chuyển tiền tệ.
Kỳ kế toán của đơn vị hợp nhất tính từ ngày nào?
Từ ngày đơn vị kế toán mới bắt đầu đi vào hoạt động cho đến hết ngày 31/12/2025.
Đơn vị nhận sáp nhập thêm đơn vị khác thì lập báo cáo ra sao?
Lập cho kỳ kế toán từ 01/01/2025 đến hết 31/12/2025, vẫn có số đầu kỳ và số năm trước kế thừa từ đơn vị kế toán trước khi sáp nhập, kèm thuyết minh rõ sự thay đổi quy mô hoạt động và số liệu đã nhận bàn giao.
Đơn vị vừa hợp nhất đầu năm, đến giữa năm lại sáp nhập thì tính thế nào?
Lập cho kỳ kế toán từ ngày đơn vị hợp nhất bắt đầu đi vào hoạt động trong năm 2025 đến hết 31/12/2025, và không có số đầu kỳ, số năm trước.
Đơn vị cấp trên hợp nhất số liệu của những đơn vị nào?
Của các đơn vị kế toán trực thuộc hiện có tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán năm 2025, tức ngày 31/12/2025, và phải thuyết minh rõ về việc này.
Quy định này áp dụng từ năm nào?
Thông tư 108/2025/TT-BTC có hiệu lực từ 01/01/2026 và áp dụng cho việc lập báo cáo tài chính hợp nhất của đơn vị kế toán cấp trên từ năm tài chính 2025.
- Thông tư 108/2025/TT-BTC hướng dẫn lập báo cáo tài chính hợp nhất của đơn vị kế toán hành chính, sự nghiệp: Điều 19, Điều 20; hiệu lực từ 01/01/2026
