Khám sức khỏe và huấn luyện an toàn lao động

02/09/2026

Khám sức khỏe định kỳ và huấn luyện an toàn lao động là hai khoản chi doanh nghiệp nào cũng phát sinh, nhưng tần suất và đối tượng lại khác nhau theo từng nhóm người lao động. Làm thiếu thì vừa bị xử phạt vừa mất căn cứ khi có tai nạn lao động xảy ra.

Tần suất khám sức khỏe

Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 số 84/2015/QH13 quy định hằng năm người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe ít nhất một lần cho người lao động. Một số nhóm có tần suất dày hơn:

Hai yêu cầu bổ sung về nội dung khám: lao động nữ phải được khám chuyên khoa phụ sản, và người làm việc trong môi trường tiếp xúc với các yếu tố có nguy cơ gây bệnh nghề nghiệp phải được khám phát hiện bệnh nghề nghiệp.

Ba thời điểm khám ngoài định kỳ

Ngoài lịch khám định kỳ, Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 yêu cầu người sử dụng lao động tổ chức khám sức khỏe cho người lao động trong ba tình huống:

• Trước khi bố trí làm việc;
• Trước khi chuyển sang làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hơn;
• Sau khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp đã phục hồi sức khỏe và tiếp tục trở lại làm việc, trừ trường hợp đã được Hội đồng y khoa khám giám định mức suy giảm khả năng lao động.

Chi phí do ai chi trả

Khoản 6 Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 xác định rõ: chi phí cho hoạt động khám sức khỏe, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp, điều trị bệnh nghề nghiệp cho người lao động do người sử dụng lao động chi trả.

Việc khám phải thực hiện tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo đảm yêu cầu, điều kiện chuyên môn kỹ thuật. Người lao động được chẩn đoán mắc bệnh nghề nghiệp thì người sử dụng lao động đưa đến cơ sở đủ điều kiện chuyên môn kỹ thuật để điều trị theo phác đồ của Bộ Y tế.

Về mặt kế toán, đây là khoản chi phục vụ trực tiếp cho người lao động, có hóa đơn của cơ sở y tế, gắn với nghĩa vụ do luật đặt ra. Doanh nghiệp cần lưu quyết định tổ chức khám, danh sách người khám và hồ sơ kết quả để chứng minh khi cần.

Huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động

Điều 14 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 chia đối tượng huấn luyện thành các nhóm với yêu cầu khác nhau:

Khi có thay đổi về chính sách, pháp luật hoặc khoa học, công nghệ về an toàn, vệ sinh lao động, nhóm thứ nhất phải được huấn luyện, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng.

Bồi dưỡng bằng hiện vật

Điều 24 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 quy định người lao động làm việc trong điều kiện có yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại được người sử dụng lao động bồi dưỡng bằng hiện vật, theo ba nguyên tắc:

• Giúp tăng cường sức đề kháng và thải độc của cơ thể;
• Bảo đảm thuận tiện, an toàn, vệ sinh thực phẩm;
• Thực hiện trong ca, ngày làm việc, trừ trường hợp đặc biệt do tổ chức lao động không thể tổ chức bồi dưỡng tập trung tại chỗ.

Nguyên tắc thứ ba đáng chú ý về mặt thực hành: khoản bồi dưỡng này được thiết kế để người lao động dùng ngay tại nơi làm việc. Việc quy đổi thành tiền chi vào lương làm mất đi mục đích của chế độ và không đúng với tên gọi bồi dưỡng bằng hiện vật.