Bài viết theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC, mục 8 phần Nguyên tắc kế toán hàng tồn kho, hiệu lực từ ngày 01/01/2026
Cùng là xuất hàng khuyến mại, nhưng hai tình huống cho ra hai bút toán khác nhau. Câu hỏi phân định rất gọn: khách có phải mua gì để được nhận hàng đó không.
- Căn cứ để chọn cách hạch toán là bản chất của giao dịch.
- Tặng không kèm điều kiện mua: ghi vào chi phí bán hàng.
- Giá bán sản phẩm chính không đổi dù khách nhận hay không nhận quà: cũng vào chi phí bán hàng.
- Tặng kèm điều kiện phải mua, ví dụ mua 2 tặng 1: ghi vào giá vốn hàng bán.
- Trường hợp thứ hai phải phân bổ doanh thu cho cả hàng bán và hàng khuyến mại.
- Bản chất trường hợp thứ hai là giảm giá hàng bán.
Hai tình huống, hai cách ghi
| Tình huống | Ghi vào đâu | Bản chất |
|---|---|---|
| Xuất hàng khuyến mại, quảng cáo không thu tiền, không kèm theo điều kiện khác như phải mua sản phẩm, hàng hóa | Chi phí bán hàng, chi tiết hàng khuyến mại, quảng cáo | Chi phí xúc tiến bán |
| Bản chất mô hình kinh doanh, đặc điểm sản phẩm là giá bán sản phẩm chính không thay đổi, dù khách hàng có nhận hay không nhận sản phẩm tặng kèm | Chi phí bán hàng, chi tiết hàng khuyến mại, quảng cáo | Chi phí xúc tiến bán |
| Khách hàng chỉ được nhận hàng khuyến mại kèm theo điều kiện phải mua sản phẩm, hàng hóa, ví dụ mua 2 sản phẩm được tặng 1 | Giá vốn hàng bán, sau khi phân bổ số tiền hoặc lợi ích thu được để tính doanh thu cho cả hàng bán và hàng khuyến mại | Giảm giá hàng bán |
Câu hỏi phân định
Muốn chọn đúng cách hạch toán, chỉ cần trả lời một câu: khách có phải mua gì để được nhận hàng khuyến mại hay không. Nếu ai đi qua cũng được nhận, đó là chi phí bán hàng. Nếu phải mua mới được nhận, đó thực chất là giảm giá cho phần khách đã mua.
Theo Điều 4 Nghị định 254/2026, hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu vẫn thuộc diện phải lập hóa đơn điện tử.
Nghĩa vụ lập hóa đơn không quyết định khoản đó vào chi phí bán hàng hay vào giá vốn. Cách hạch toán căn cứ vào bản chất giao dịch.
Phân bổ doanh thu khi tặng kèm có điều kiện
Với trường hợp mua kèm mới được tặng, doanh nghiệp phải phân bổ số tiền hoặc lợi ích thu được để tính doanh thu cho cả hàng bán và hàng khuyến mại. Theo đó, giá trị hàng khuyến mại được tính vào giá vốn hàng bán.
Xem thêm: Hàng cho, biếu, tặng, tiêu dùng nội bộ, cho mượn có phải xuất hóa đơn không
Phát hàng mẫu miễn phí ghi vào đâu?
Vào chi phí bán hàng, chi tiết hàng khuyến mại, quảng cáo, nếu không kèm điều kiện phải mua sản phẩm.
Chương trình mua 2 tặng 1 hạch toán thế nào?
Phân bổ số tiền thu được để tính doanh thu cho cả hàng bán và hàng tặng, giá trị hàng khuyến mại tính vào giá vốn hàng bán.
Vì sao mua 2 tặng 1 lại vào giá vốn?
Vì bản chất giao dịch trong trường hợp này là giảm giá hàng bán.
Hàng khuyến mại có phải xuất hóa đơn không?
Có, theo Điều 4 Nghị định 254/2026. Việc lập hóa đơn là nghĩa vụ riêng, không quyết định cách hạch toán.
Giá bán không đổi dù khách nhận hay không nhận quà thì ghi thế nào?
Ghi giá trị hàng dùng cho khuyến mại, quảng cáo vào chi phí bán hàng.
- Thông tư số 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, hiệu lực từ 01/01/2026: mục 8 phần Nguyên tắc kế toán hàng tồn kho.
- Nghị định số 254/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử, hiệu lực từ 01/07/2026: Điều 4.
[…] […]