Ưu đãi đầu tư: ba nhóm đối tượng, năm hình thức và mốc ba năm khi luật đổi

Bài viết theo Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, hiệu lực từ ngày 01/03/2026

Dự án đặt trong khu công nghiệp chưa chắc được ưu đãi. Luật loại ba nhóm ra khỏi ưu đãi theo địa bàn, trong đó có mọi hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, chỉ chừa ô tô, tàu bay và du thuyền.

Ba nhóm đối tượng

• Dự án đầu tư thuộc ngành, nghề ưu đãi đầu tư.
• Dự án đầu tư tại địa bàn ưu đãi đầu tư.
• Dự án đầu tư có quy mô vốn lớn, dự án sử dụng nhiều lao động, hoặc dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia phù hợp với định hướng phát triển kinh tế xã hội trong từng thời kỳ theo quy định của Chính phủ.

Ưu đãi được áp dụng đối với dự án đầu tư mới và dự án đầu tư mở rộng. Mức ưu đãi cụ thể của từng loại áp dụng theo quy định của pháp luật về thuế, kế toán và đất đai.

Năm hình thức ưu đãi

Ba nhóm bị loại khỏi ưu đãi theo địa bàn

• Dự án đầu tư khai thác khoáng sản theo quy định của pháp luật về địa chất và khoáng sản.
• Dự án đầu tư sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, trừ dự án sản xuất ô tô, tàu bay, du thuyền.
• Dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại.

Loại trừ này chỉ nhắm vào ưu đãi theo địa bàn. Dự án vẫn có thể được ưu đãi nếu thuộc ngành nghề ưu đãi đầu tư hoặc thuộc nhóm quy mô vốn lớn, sử dụng nhiều lao động, trọng điểm quốc gia.

Địa bàn ưu đãi đầu tư

• Địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn.
• Khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, khu kinh tế.

Danh mục ngành nghề ưu đãi đầu tư và danh mục địa bàn ưu đãi đầu tư do Chính phủ ban hành, trong đó xác định riêng nhóm ngành nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư.

Chín hình thức hỗ trợ đầu tư

• Hỗ trợ phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trong và ngoài hàng rào dự án.
• Hỗ trợ đào tạo, phát triển nguồn nhân lực.
• Hỗ trợ tín dụng.
• Hỗ trợ tiếp cận mặt bằng sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ cơ sở sản xuất, kinh doanh di dời theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Hỗ trợ khoa học, kỹ thuật, chuyển giao công nghệ.
• Hỗ trợ phát triển thị trường, cung cấp thông tin.
• Hỗ trợ nghiên cứu và phát triển.
• Hỗ trợ chuyển đổi xanh, giảm phát thải, thích ứng biến đổi khí hậu và chuyển đổi số.
• Hình thức hỗ trợ đầu tư khác theo quy định của Chính phủ.

Khi pháp luật thay đổi

Quyền giữ mức cũ không áp dụng khi văn bản thay đổi vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng, bảo vệ môi trường.

Rơi vào trường hợp đó, nhà đầu tư được xem xét, giải quyết bằng một hoặc một số biện pháp: khấu trừ thiệt hại thực tế vào thu nhập chịu thuế; điều chỉnh mục tiêu hoạt động của dự án; hỗ trợ khắc phục thiệt hại.

Điều kiện phải giữ suốt thời gian hưởng

Ưu đãi đầu tư được áp dụng có thời hạn và trên cơ sở kết quả thực hiện dự án. Nhà đầu tư phải đáp ứng điều kiện hưởng ưu đãi trong suốt thời gian hưởng. Dự án đáp ứng điều kiện của nhiều mức ưu đãi khác nhau thì được áp dụng mức ưu đãi cao nhất.

Việc cần làm

• Xác định dự án thuộc nhóm nào trong ba nhóm đối tượng được ưu đãi.
• Kiểm tra dự án có rơi vào ba nhóm bị loại khỏi ưu đãi theo địa bàn hay không, nhất là hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
• Đối chiếu với danh mục ngành nghề và địa bàn do Chính phủ ban hành.
• Nếu đủ nhiều mức ưu đãi, chọn mức cao nhất và lưu hồ sơ so sánh.
• Lập hồ sơ theo dõi điều kiện hưởng ưu đãi hằng năm, vì điều kiện phải duy trì suốt thời gian hưởng.
• Khi có văn bản mới nâng mức ưu đãi, tính lại thời gian hưởng còn lại theo mức mới.
• Khi chính sách bị siết vì lý do quốc phòng, môi trường, chuẩn bị văn bản yêu cầu trong 03 năm.

Xem thêm: Ngành nghề kinh doanh có điều kiện