Trao đổi thông tin thuế quốc tế và nghĩa vụ cung cấp thông tin của doanh nghiệp

02/09/2026

Điều 63 Nghị định 252/2026/NĐ-CP đặt ra nghĩa vụ cung cấp thông tin phục vụ trao đổi thuế với cơ quan thuế nước ngoài. Hai điểm doanh nghiệp cần chú ý ngay: bí mật ngân hàng không còn là lý do để từ chối, và chi nhánh cùng văn phòng đại diện của công ty nước ngoài phải kê khai chủ sở hữu hưởng lợi của công ty mẹ.

Ba hình thức trao đổi thông tin

Việc thu thập, xác minh, sử dụng và trao đổi phải tuân thủ pháp luật Việt Nam, điều ước hoặc thỏa thuận quốc tế về thuế, cùng tiêu chuẩn của Diễn đàn toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin cho mục đích thuế.

Xem thêm: Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia

Không được từ chối vì bí mật ngân hàng

Thông tin cung cấp phải chính xác, đầy đủ, kịp thời. Nghị định liệt kê rõ hai lý do không được dùng để từ chối yêu cầu hợp pháp của cơ quan thuế:

• Thông tin thuộc phạm vi bí mật ngân hàng hoặc nghĩa vụ bảo mật khác, trừ khi điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác.
• Thông tin đang do ngân hàng, tổ chức tài chính, tổ chức trung gian hoặc bên thứ ba nắm giữ.

Chi nhánh và văn phòng đại diện công ty nước ngoài

Đây là nhóm nghĩa vụ mới cần rà ngay. Chi nhánh và văn phòng đại diện của công ty nước ngoài hoạt động tại Việt Nam phải kê khai, cập nhật cho cơ quan thuế thông tin về chủ sở hữu pháp lý và chủ sở hữu hưởng lợi của công ty mẹ ở nước ngoài mà mình trực thuộc hoặc đại diện.

• Thời điểm kê khai: khi đăng ký thuế lần đầu và khi thay đổi thông tin đăng ký thuế.
• Chủ sở hữu pháp lý là tổ chức, cá nhân đứng tên sở hữu phần vốn, cổ phần hoặc quyền sở hữu tương đương theo pháp luật nơi công ty được thành lập.
• Chủ sở hữu hưởng lợi xác định theo Luật Phòng, chống rửa tiền, Luật Doanh nghiệp và văn bản hướng dẫn.
• Lưu giữ hồ sơ, tài liệu liên quan trong thời gian hoạt động, bảo đảm cung cấp kịp thời khi cơ quan thuế yêu cầu.
• Thời hạn lưu trữ tối thiểu 05 năm kể từ khi kết thúc năm dương lịch hoặc kỳ báo cáo có liên quan.

Khi chi nhánh hoặc văn phòng đại diện chấm dứt hoạt động tại Việt Nam, cơ quan thuế lưu trữ thông tin đã nhận trong thời hạn tối thiểu 05 năm kể từ năm dương lịch chấm dứt hoạt động.

Xem thêm: Chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp

Lưu trữ tài liệu kế toán sau khi ngừng hoạt động

Khoản 5 Điều 63 đặt trách nhiệm lên người đại diện theo pháp luật của người nộp thuế. Sau khi tạm ngừng kinh doanh, giải thể hoặc phá sản, người đại diện phải tự thực hiện hoặc thuê tổ chức, cơ quan lưu trữ để bảo quản, lưu trữ tài liệu kế toán tại Việt Nam.

Kèm theo đó là nghĩa vụ thông báo bằng văn bản về nơi lưu trữ tài liệu kế toán cho cơ quan thuế. Mục đích là bảo đảm cung cấp đầy đủ hồ sơ khi cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền nghi ngờ, phát hiện dấu hiệu bất thường trong hồ sơ thuế hoặc khi phát sinh tranh chấp.

Cơ quan thuế xác minh thế nào

• Thu thập, đối chiếu tính đầy đủ, chính xác và nhất quán của thông tin do người nộp thuế cung cấp với dữ liệu của cơ quan nhà nước và các nguồn hợp pháp khác.
• Khi cần thiết, xác minh thông tin tại trụ sở người nộp thuế để thu thập thông tin, tài liệu phục vụ trao đổi.
• Người nộp thuế phải cung cấp đầy đủ, kịp thời, giải trình và phối hợp trong quá trình xác minh.

Trình tự xử lý khi doanh nghiệp không hợp tác đi theo bốn bước tăng dần:

• Ban hành văn bản đề nghị cung cấp thông tin theo điều ước hoặc thỏa thuận quốc tế về thuế.
• Đôn đốc, cảnh báo và ban hành quyết định thu thập, xác minh thông tin khi chưa cung cấp hoặc cung cấp không đầy đủ, không chính xác.
• Xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế tùy tính chất, mức độ vi phạm.
• Áp dụng biện pháp cưỡng chế khi không cung cấp trong thời hạn ghi trong quyết định xử phạt.

Xem thêm: Xử phạt về cung cấp thông tin trao đổi thuế

Bảo mật thông tin đã trao đổi

• Thông tin, thư từ và tài liệu trao đổi với nhà chức trách nước ngoài phải được quản lý, lưu giữ và bảo mật theo pháp luật và điều ước quốc tế.
• Thông tin chỉ được thu thập, xử lý, sử dụng cho mục đích quản lý thuế và chỉ cung cấp cho cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến nhiệm vụ quản lý thuế.
• Dùng cho mục đích khác chỉ được thực hiện khi điều ước quốc tế liên quan cho phép và đáp ứng đủ điều kiện của điều ước đó.
• Cơ quan thuế ban hành và thực hiện quy trình bảo mật phù hợp với tiêu chuẩn của Diễn đàn toàn cầu.

Khi cơ quan thuế thu thập thông tin theo yêu cầu của nhà chức trách nước ngoài, người nộp thuế có quyền yêu cầu cơ quan thuế cung cấp thông tin và giải thích về đề nghị đó. Phần giải thích không bao gồm thông tin về nguồn, về sự tồn tại của yêu cầu trao đổi thông tin hay thư đề nghị cung cấp.

Hỏi đáp