Thời hạn khiếu nại và thời hiệu khởi kiện thương mại

02/09/2026

Kho phát hiện lô hàng nhập tháng trước thiếu số lượng, hoặc chất lượng không đạt. Doanh nghiệp còn quyền khiếu nại người bán hay đã quá hạn. Luật Thương mại đặt ba mốc mặc định cho ba loại khiếu nại, và một thời hiệu riêng cho việc khởi kiện.

Ba mốc thời hạn khiếu nại

Điều 318 Luật Thương mại 2005 số 36/2005/QH11 quy định thời hạn khiếu nại do các bên thỏa thuận. Trường hợp không có thỏa thuận thì áp dụng:

Vì thời hạn khiếu nại trước hết theo thỏa thuận, doanh nghiệp có thể chủ động đưa mốc dài hơn vào hợp đồng với những mặt hàng khó kiểm tra ngay khi nhận.

Thời hiệu khởi kiện hai năm

Điều 319 Luật Thương mại 2005 quy định thời hiệu khởi kiện áp dụng đối với các tranh chấp thương mại là hai năm, kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm.

Mốc bắt đầu là thời điểm quyền và lợi ích bị xâm phạm, tính độc lập với thời điểm doanh nghiệp phát hiện ra. Với công nợ quá hạn, đó thường là ngày hết thời hạn thanh toán theo hợp đồng.

Phân biệt hai loại thời hạn

Hai mốc này chạy song song. Doanh nghiệp bỏ lỡ thời hạn khiếu nại vẫn còn thời hiệu khởi kiện, nhưng hồ sơ sẽ yếu đi vì thiếu bước khiếu nại đúng hạn với bên kia.

Việc kế toán và bộ phận công nợ nên làm

• Ghi rõ thời hạn khiếu nại trong hợp đồng với từng nhóm hàng, dài hơn mức mặc định nếu hàng khó kiểm tra ngay;
• Đối chiếu số lượng và lập biên bản nhận hàng ngay khi nhận, giữ chứng từ giao nhận;
• Theo dõi ngày hết bảo hành của các lô hàng có bảo hành, vì mốc khiếu nại chất lượng tính từ ngày đó;
• Rà công nợ quá hạn theo mốc hai năm để không mất thời hiệu khởi kiện;
• Lập văn bản khiếu nại và giữ bằng chứng đã gửi cho bên kia.

Xem thêm: Chế tài trong thương mại và miễn trách nhiệm