02/09/2026
Thông tư 98/2026/TT-BTC ban hành Quy chế mẫu về kiểm toán nội bộ cho cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập, có hiệu lực từ 01/09/2026 và thay cho quy chế mẫu ban hành năm 2020. Đơn vị thuộc diện bắt buộc tổ chức kiểm toán nội bộ cần rà lại quy chế đang dùng để cập nhật theo mẫu mới.
- Thông tư 98/2026/TT-BTC có hiệu lực từ 01/09/2026, thay quy chế mẫu ban hành năm 2020.
- Quy chế mẫu nằm ở ba phụ lục kèm theo thông tư, dùng làm cơ sở để đơn vị xây dựng quy chế của mình.
- Diện bắt buộc xác định theo Điều 8 và Điều 9 Nghị định 05/2019/NĐ-CP.
- Đơn vị sự nghiệp công lập vào diện bắt buộc khi tự đảm bảo chi thường xuyên, có quỹ lương từ 20 tỷ đồng một năm trở lên hoặc dùng từ 200 lao động trở lên.
- Quy chế của đơn vị phải có đủ các nội dung tối thiểu tại khoản 1 Điều 12 Nghị định 05/2019/NĐ-CP.
Đơn vị nào phải làm
Thông tư 98/2026/TT-BTC không tự đặt ra diện bắt buộc mà dẫn chiếu về Nghị định 05/2019/NĐ-CP. Cụ thể là khoản 1, khoản 2 Điều 8 và Điều 9 của nghị định này.
Cơ quan nhà nước
- Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ phải thực hiện kiểm toán nội bộ tại chính cơ quan và tại các đơn vị trực thuộc, gồm cả đơn vị sự nghiệp trực thuộc.
- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải thực hiện kiểm toán nội bộ tại Ủy ban, tại các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban và các đơn vị sự nghiệp trực thuộc.
- Việc tổ chức phải theo nguyên tắc không tăng biên chế và không phát sinh đầu mối mới.
Đơn vị sự nghiệp công lập
Điều 9 Nghị định 05/2019/NĐ-CP đặt ra hai lớp điều kiện. Lớp thứ nhất là mức tự chủ: đơn vị tự đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư, hoặc đơn vị tự đảm bảo chi thường xuyên. Lớp thứ hai là quy mô, chỉ cần đạt một trong hai ngưỡng.
| Ngưỡng | Cách xác định |
|---|---|
| Quỹ lương từ 20 tỷ đồng một năm trở lên | Tổng quỹ tiền lương, phụ cấp và các khoản đóng góp theo lương của số người lao động hiện có trong một năm |
| Từ 200 người lao động trở lên | Số lao động đang sử dụng, gồm biên chế có mặt và lao động hợp đồng chuyên môn |
Hai ngưỡng này nối với nhau bằng chữ hoặc, nên đơn vị chạm một ngưỡng là đã thuộc diện bắt buộc. Bộ phận tài chính kế toán nên tính lại số quỹ lương một năm theo đúng cấu phần gồm tiền lương, phụ cấp và các khoản đóng góp theo lương, tránh chỉ lấy phần lương cơ bản.
Cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập không thuộc diện bắt buộc, nếu vẫn tổ chức công tác kiểm toán nội bộ, được khuyến khích xây dựng quy chế trên cơ sở quy chế mẫu tại ba phụ lục của Thông tư 98/2026/TT-BTC. Đây là lựa chọn thuận tiện vì mẫu đã bám sẵn các nội dung tối thiểu mà nghị định đòi hỏi.
Quy chế của đơn vị phải có gì
Điều 3 Thông tư 98/2026/TT-BTC yêu cầu quy chế kiểm toán nội bộ của đơn vị bao gồm các nội dung tối thiểu quy định tại khoản 1 Điều 12 Nghị định 05/2019/NĐ-CP. Danh mục nội dung tối thiểu gồm:
- Mục tiêu và phạm vi hoạt động của kiểm toán nội bộ.
- Vị trí, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của bộ phận kiểm toán nội bộ trong đơn vị.
- Mối quan hệ giữa bộ phận kiểm toán nội bộ với các bộ phận khác.
- Yêu cầu về tính độc lập và khách quan.
- Các nguyên tắc cơ bản của kiểm toán nội bộ.
- Yêu cầu về trình độ chuyên môn.
- Việc đảm bảo chất lượng của kiểm toán nội bộ và các nội dung liên quan khác.
Khi xây dựng, đơn vị căn cứ đồng thời vào quy chế mẫu tại ba phụ lục kèm theo thông tư, các quy định của Nghị định 05/2019/NĐ-CP, quy định pháp luật hiện hành, cùng cơ cấu tổ chức và hoạt động thực tế của mình. Việc chép nguyên mẫu mà bỏ qua đặc thù tổ chức sẽ tạo ra một quy chế khó vận hành.
Quy chế và quy trình là hai tài liệu khác nhau
Nghị định 05/2019/NĐ-CP tách quy chế kiểm toán nội bộ khỏi quy trình kiểm toán nội bộ. Quy chế nói về vị trí, quyền hạn và nguyên tắc, còn quy trình hướng dẫn chi tiết cách làm việc. Thông tư 98/2026/TT-BTC ban hành mẫu cho phần quy chế, phần quy trình vẫn do đơn vị tự xây dựng theo khoản 2 Điều 12 của nghị định.
Nội dung quy trình gồm phương thức đánh giá rủi ro, lập kế hoạch kiểm toán nội bộ hằng năm, kế hoạch từng cuộc kiểm toán, cách thực hiện công việc kiểm toán, lập và gửi báo cáo kiểm toán, theo dõi giám sát việc chỉnh sửa sau kiểm toán, theo dõi thực hiện kiến nghị sau kiểm toán và lưu hồ sơ, tài liệu kiểm toán nội bộ.
Thẩm quyền ban hành quy chế thuộc về người đứng đầu: Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ đối với cơ quan mình; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đối với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; Thủ trưởng đơn vị sự nghiệp công lập đối với đơn vị sự nghiệp công lập.
Xem thêm: Kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ
Người làm kiểm toán nội bộ
Tiêu chuẩn của người làm công tác kiểm toán nội bộ nằm ở Điều 11 Nghị định 05/2019/NĐ-CP và vẫn giữ nguyên. Đây là phần đơn vị hay vướng khi bố trí nhân sự trong điều kiện không được tăng biên chế.
- Có bằng đại học trở lên thuộc chuyên ngành phù hợp với yêu cầu kiểm toán, kiến thức được cập nhật về lĩnh vực được giao.
- Có từ 05 năm trở lên làm việc theo chuyên ngành đào tạo, hoặc từ 03 năm trở lên làm việc tại đơn vị đang công tác, hoặc từ 03 năm trở lên làm kiểm toán, kế toán hoặc thanh tra.
- Có hiểu biết chung về pháp luật và hoạt động của đơn vị, có khả năng thu thập, phân tích, đánh giá và tổng hợp thông tin, có kiến thức và kỹ năng về kiểm toán nội bộ.
- Chưa bị kỷ luật ở mức cảnh cáo trở lên do sai phạm trong quản lý kinh tế, tài chính, kế toán, và không đang trong thời gian thi hành án kỷ luật.
- Các tiêu chuẩn khác do đơn vị quy định.
Việc cần làm trước và sau ngày 01/09/2026
- Đối chiếu quy chế kiểm toán nội bộ đang áp dụng với quy chế mẫu tại ba phụ lục của Thông tư 98/2026/TT-BTC.
- Rà lại số quỹ lương một năm và số lao động để xác định lại đơn vị có còn thuộc diện bắt buộc hay không.
- Bổ sung các nội dung tối thiểu còn thiếu theo khoản 1 Điều 12 Nghị định 05/2019/NĐ-CP.
- Trình người có thẩm quyền ban hành quy chế mới thay cho quy chế đang dùng.
- Rà lại quy trình kiểm toán nội bộ cho khớp với quy chế mới ban hành.
Hỏi đáp
Đơn vị sự nghiệp công lập do ngân sách bảo đảm chi thường xuyên có phải tổ chức kiểm toán nội bộ không?
Điều 9 Nghị định 05/2019/NĐ-CP chỉ đặt nghĩa vụ với đơn vị sự nghiệp công lập tự đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư, cùng đơn vị tự đảm bảo chi thường xuyên, khi đạt ngưỡng quỹ lương hoặc ngưỡng lao động. Đơn vị ngoài nhóm này nếu vẫn tổ chức kiểm toán nội bộ thì được khuyến khích dùng quy chế mẫu của Thông tư 98/2026/TT-BTC.
Quỹ lương 20 tỷ đồng tính gồm những khoản gì?
Tổng quỹ tiền lương, phụ cấp và các khoản đóng góp theo lương của số người lao động hiện có trong một năm, gồm số biên chế có mặt và lao động hợp đồng chuyên môn. Nếu chỉ lấy phần lương cơ bản thì kết quả sẽ thấp hơn thực tế và dẫn tới xác định sai diện bắt buộc.
Đơn vị đã có quy chế theo mẫu năm 2020 thì có phải ban hành lại không?
Quy chế mẫu ban hành năm 2020 hết hiệu lực từ ngày 01/09/2026, nên đơn vị cần đối chiếu quy chế đang dùng với mẫu mới tại ba phụ lục của Thông tư 98/2026/TT-BTC, bổ sung nội dung còn thiếu và trình người có thẩm quyền ban hành lại.
Tổ chức bộ phận kiểm toán nội bộ có được tăng thêm biên chế không?
Khoản 3 Điều 8 Nghị định 05/2019/NĐ-CP yêu cầu việc thực hiện công tác kiểm toán nội bộ tại cơ quan nhà nước phải bảo đảm nguyên tắc không tăng biên chế và không phát sinh đầu mối mới. Đơn vị bố trí nhân sự từ nguồn hiện có, đồng thời vẫn phải đáp ứng tiêu chuẩn tại Điều 11 của nghị định.
Quy chế và quy trình kiểm toán nội bộ có gộp làm một văn bản được không?
Nghị định 05/2019/NĐ-CP quy định hai nội dung tại hai khoản riêng của Điều 12, với phạm vi khác nhau. Thông tư 98/2026/TT-BTC chỉ ban hành mẫu cho phần quy chế, phần quy trình do đơn vị tự xây dựng. Tách thành hai tài liệu giúp việc sửa đổi quy trình về sau không phải trình lại toàn bộ quy chế.
- Thông tư 98/2026/TT-BTC ban hành Quy chế mẫu về kiểm toán nội bộ áp dụng cho cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, hiệu lực từ 01/09/2026
- Nghị định 05/2019/NĐ-CP về kiểm toán nội bộ
- Luật Kế toán số 88/2015/QH13, được sửa đổi bổ sung bởi Luật số 56/2024/QH15
[…] Xem thêm: Quy chế mẫu kiểm toán nội bộ cho cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công… […]