Bài viết theo Thông tư số 89/2026/TT-BTC hướng dẫn Luật Quản lý thuế và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, cả ba hiệu lực từ ngày 01/07/2026
Doanh nghiệp bán hàng hoặc thi công cho đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước, tiền chưa về mà thuế đã đến hạn. Điều 40 Thông tư 89 mở đường xin không tính tiền chậm nộp cho đúng tình huống đó, với một bộ hồ sơ ba giấy tờ và một chuỗi trách nhiệm gắn cho bốn bên.
- Hồ sơ gồm ba giấy tờ, trong đó giấy quyết định là xác nhận của đơn vị sử dụng ngân sách theo mẫu số 02/KTCN.
- Hồ sơ thiếu thì cơ quan thuế báo bổ sung trong 03 ngày làm việc.
- Hồ sơ đủ thì cơ quan thuế trả lời trong 07 ngày làm việc, chấp thuận bằng mẫu số 05/KTCN hoặc từ chối bằng mẫu số 04/KTCN.
- Tiền về thì phải nộp thuế chậm nhất trong ngày làm việc liền kề sau ngày được thanh toán.
- Nộp xong phải báo lại cơ quan thuế theo mẫu số 03/KTCN.
- Đơn vị sử dụng ngân sách chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung xác nhận.
- Kho bạc Nhà nước chia sẻ thông tin thanh toán ngay khi đơn vị sử dụng ngân sách làm thủ tục.
Hồ sơ ba giấy tờ
- Văn bản đề nghị không tính tiền chậm nộp theo mẫu số 01/KTCN.
- Bản chính hoặc bản sao có chứng thực văn bản có xác nhận của đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước về việc người nộp thuế chưa được thanh toán, theo mẫu số 02/KTCN.
- Bản sao hợp đồng cung ứng hàng hóa, dịch vụ ký với chủ đầu tư.
Nơi nộp là cơ quan thuế quản lý trực tiếp, hoặc cơ quan thuế quản lý khoản thu ngân sách nhà nước tùy khoản nợ đang thuộc bên nào quản lý.
Cơ quan thuế trả lời trong bao lâu
| Tình huống | Thời hạn và kết quả |
|---|---|
| Hồ sơ chưa đầy đủ | Trong 03 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận, cơ quan thuế thông báo mẫu số 01/TB-BSTT-NNT đề nghị giải trình hoặc bổ sung |
| Hồ sơ đầy đủ, thuộc đối tượng | Trong 07 ngày làm việc, cơ quan thuế ban hành Thông báo chấp thuận không tính tiền chậm nộp mẫu số 05/KTCN |
| Hồ sơ đầy đủ, không thuộc đối tượng | Trong 07 ngày làm việc, cơ quan thuế ban hành Thông báo không chấp thuận mẫu số 04/KTCN |
Người nộp thuế có trách nhiệm nộp tiền thuế nợ vào ngân sách nhà nước chậm nhất là trong ngày làm việc liền kề sau ngày được đơn vị sử dụng ngân sách thanh toán.
Đồng thời phải thông báo cho cơ quan thuế theo mẫu số 03/KTCN.
Kho bạc Nhà nước có trách nhiệm cung cấp, chia sẻ thông tin về tình hình thanh toán ngay khi đơn vị sử dụng ngân sách làm thủ tục, nên cơ quan thuế biết thời điểm tiền về gần như cùng lúc với doanh nghiệp.
Bốn bên cùng có trách nhiệm
- Người nộp thuế nộp tiền ngay ngày làm việc liền kề sau khi được thanh toán, và thông báo cho cơ quan thuế.
- Đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước xác nhận tình trạng thanh toán và chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc xác nhận đó.
- Cơ quan thuế giám sát việc thực hiện nghĩa vụ thuế của người nộp thuế.
- Kho bạc Nhà nước cung cấp, chia sẻ thông tin về tình hình thanh toán nguồn vốn ngân sách.
Vì sao khâu xác nhận là mấu chốt
Toàn bộ hồ sơ đứng hay đổ nằm ở tờ xác nhận theo mẫu số 02/KTCN của chính đơn vị sử dụng ngân sách. Đây là giấy tờ doanh nghiệp phải đi xin, và bên xác nhận chịu trách nhiệm trước pháp luật, nên nhiều đơn vị dự toán rất thận trọng khi ký. Kinh nghiệm là chuẩn bị sớm, gửi kèm bảng đối chiếu khối lượng đã nghiệm thu và số tiền chưa được thanh toán để bên xác nhận có căn cứ ký, thay vì đợi sát hạn mới chạy.
Phân biệt với hai cửa gần giống
| Cửa | Điều kiện và kết quả |
|---|---|
| Không tính tiền chậm nộp theo Điều 40 | Chưa được đơn vị sử dụng ngân sách thanh toán. Tiền chậm nộp ngừng chạy trong thời gian chưa được thanh toán |
| Miễn tiền chậm nộp theo Điều 41 | Thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ hoặc bất khả kháng khác. Xóa hẳn phần tiền chậm nộp còn nợ tại thời điểm xảy ra, trong giới hạn giá trị thiệt hại |
| Nộp dần tiền thuế nợ theo Điều 86 | Có thư bảo lãnh của tổ chức tín dụng. Được giãn tối đa 12 tháng nhưng tiền chậm nộp vẫn tính |
Điều chỉnh giảm tiền chậm nộp
Khi khai bổ sung làm giảm nghĩa vụ thuế phải nộp, doanh nghiệp tự xác định số tiền chậm nộp được điều chỉnh giảm ngay trên tờ khai bổ sung. Cơ quan thuế căn cứ thông tin quản lý nghĩa vụ để xác định lại và thông báo theo mẫu số 03/TTN. Khi chính cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định giảm nghĩa vụ thì cơ quan thuế tự điều chỉnh giảm tiền chậm nộp tương ứng và cũng thông báo bằng mẫu số 03/TTN.
Xem thêm: Tiền chậm nộp thuế: cách tính và những trường hợp không phải nộp
Ai được xin không tính tiền chậm nộp theo Điều 40?
Người nộp thuế cung ứng hàng hóa, dịch vụ được thanh toán bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước mà chưa được thanh toán, theo điểm a khoản 3 Điều 26 Nghị định 252/2026.
Hồ sơ gồm mấy loại giấy tờ?
Ba: văn bản đề nghị mẫu số 01/KTCN, xác nhận của đơn vị sử dụng ngân sách mẫu số 02/KTCN, và bản sao hợp đồng cung ứng ký với chủ đầu tư.
Bao lâu thì có kết quả?
07 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ đầy đủ. Hồ sơ thiếu thì được báo bổ sung trong 03 ngày làm việc.
Được thanh toán rồi thì bao giờ phải nộp thuế?
Chậm nhất trong ngày làm việc liền kề sau ngày được thanh toán, kèm thông báo cho cơ quan thuế theo mẫu số 03/KTCN.
Nộp muộn hơn mốc đó thì sao?
Việc không tính tiền chậm nộp gắn với điều kiện chưa được thanh toán, nên khi tiền đã về mà không nộp đúng mốc thì tiền chậm nộp tính trở lại theo quy định chung tại Điều 39 Thông tư 89.
Khai bổ sung giảm số thuế thì tiền chậm nộp đã tính có được giảm không?
Có. Doanh nghiệp tự xác định số được điều chỉnh giảm trên tờ khai bổ sung, cơ quan thuế xác định lại và thông báo theo mẫu số 03/TTN.
Làm sao biết mình đang nợ bao nhiêu tiền chậm nộp?
Hằng tháng cơ quan thuế thông báo số tiền thuế nợ, số tiền chậm nộp và số ngày chậm nộp theo mẫu số 01/NVT qua tài khoản giao dịch thuế điện tử.
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15: Điều 16.
- Nghị định số 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế, hiệu lực từ 01/07/2026: Điều 26.
- Thông tư số 89/2026/TT-BTC, hiệu lực từ 01/07/2026: Điều 39, Điều 40, Điều 41 và Điều 86.
[…] Xem thêm: Không tính tiền chậm nộp khi ngân sách chưa thanh toán […]