Tiền chậm nộp thuế: mức 0,03% một ngày và những trường hợp phát sinh

Bài viết theo Điều 16 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP

Tiền chậm nộp là khoản phát sinh âm thầm. Nó chạy theo ngày, người nộp thuế phải tự tính và tự nộp, và tới lúc quyết toán mới lộ ra thì con số đã cộng dồn khá lớn. Nặng hơn nữa là khoản này không được đưa vào chi phí được trừ.

Mức tính

Mức tiền chậm nộp bằng 0,03% một ngày tính trên số tiền thuế và khoản thu khác chậm nộp, áp dụng cho cả phần do cơ quan thuế quản lý thu lẫn phần do cơ quan hải quan quản lý thu. Quy ra năm là khoảng 10,95%.

Thời gian tính tiền chậm nộp thực hiện theo quy định của Chính phủ, chi tiết ở Điều 26 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Chín trường hợp phải nộp

• Chậm nộp tiền thuế, khoản thu khác so với thời hạn nộp hoặc thời hạn được gia hạn.
• Khai bổ sung hồ sơ khai thuế làm tăng số phải nộp, hoặc làm giảm số đã được miễn, giảm, hoàn, không thu.
• Cơ quan quản lý thuế hoặc cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, thanh tra phát hiện khai thiếu số phải nộp; hoặc phát hiện số đã hoàn, đã miễn, đã giảm, đã không thu lớn hơn mức đáng được hưởng.
• Trường hợp được nộp dần tiền thuế nợ theo khoản 6 Điều 48 của luật.
• Trường hợp quy định tại khoản 8 Điều 44 của luật.
• Trường hợp không bị xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế theo điểm a khoản 2 Điều 44 đối với hành vi tại khoản 2 Điều 45, và trường hợp tại điểm b khoản 2 Điều 44.
• Cơ quan, tổ chức được ủy nhiệm thu hoặc được giao quản lý khoản thu ngân sách mà chậm nộp số tiền đã thu được vào ngân sách nhà nước.
• Cơ quan, tổ chức thuộc diện khấu trừ, nộp thay mà nộp không đầy đủ hoặc không đúng hạn thì phải nộp tiền chậm nộp thay cho người nộp thuế.
• Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu được tổ chức tín dụng bảo lãnh số thuế phải nộp thì theo pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

Hai chỗ hay bị bất ngờ

Khai bổ sung theo hướng tăng

Tự phát hiện sai sót và khai bổ sung là việc đúng, nhưng nếu kết quả làm tăng số thuế phải nộp thì vẫn phát sinh tiền chậm nộp cho quãng thời gian từ hạn nộp gốc. Việc tự khai giúp tránh bị xử phạt, không giúp tránh khoản này.

Tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp thiếu

Tổng tạm nộp bốn quý thấp hơn 80% số thuế phải nộp theo quyết toán năm thì phải nộp tiền chậm nộp trên phần thiếu, tính từ ngày kế tiếp ngày cuối cùng của hạn tạm nộp quý IV cho đến ngày liền kề trước ngày nộp đủ, theo Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Không tính và miễn tiền chậm nộp

Nghị định 252/2026/NĐ-CP dành hai điều riêng cho hai thủ tục khác nhau, và người nộp thuế nên biết mình đang xin cái nào.

Điều 26 cùng nghị định nêu thời gian tính tiền chậm nộp, các trường hợp không tính và các trường hợp chưa tính. Doanh nghiệp gặp sự kiện bất khả kháng nên mở đúng ba điều này trước khi lập hồ sơ.

Cách giữ cho khoản này bằng không

• Đặt lịch nhắc cho từng hạn nộp theo kỳ khai của doanh nghiệp mình, thay vì nhớ theo thói quen.
• Với thuế thu nhập doanh nghiệp, tính lại ước tính cả năm trước khi chốt số tạm nộp quý IV.
• Khi phát hiện sai sót, xác định hướng của sai sót rồi khai bổ sung sớm, vì mỗi ngày chậm thêm là 0,03%.
• Đối chiếu nghĩa vụ thuế trên hệ thống của cơ quan thuế định kỳ, đừng chỉ tin sổ nội bộ.
• Với khoản khấu trừ nộp thay, kiểm tra đã nộp đủ và đúng hạn, vì tổ chức nộp thay chịu tiền chậm nộp thay luôn.

Cách rẻ nhất để khoản này bằng không là biết trước hạn của từng nghĩa vụ. Phần mềm kế toán VFRS dựng lịch nghĩa vụ riêng cho từng khách và báo trước hạn, xem tại <a href=”https://app.vfrs.vn” target=”_blank” rel=”noopener”>app.vfrs.vn.

Xem thêm: Lịch khai và nộp thuế: kỳ tính thuế và hạn nộp hồ sơ theo quy định mới