Khai thuế thu nhập doanh nghiệp theo Thông tư 89

Bài viết theo Thông tư số 89/2026/TT-BTC hướng dẫn Luật Quản lý thuế và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, cả ba hiệu lực từ ngày 01/07/2026

Thuế thu nhập doanh nghiệp đi theo nhịp tạm nộp quý và quyết toán năm. Điều 21 Thông tư 89 giữ nhịp đó, đồng thời liệt kê sáu hoạt động phải tách ra khai theo từng lần phát sinh và không phải gộp vào quyết toán năm.

Sáu trường hợp khai theo từng lần phát sinh

• Thuế thu nhập doanh nghiệp không phát sinh thường xuyên của người nộp thuế áp dụng phương pháp tỷ lệ trên doanh thu.
• Chuyển nhượng bất động sản của người nộp thuế áp dụng phương pháp tỷ lệ trên doanh thu.
• Bán và bán đấu giá bất động sản, tài sản khác là tài sản bảo đảm thi hành án hoặc tài sản bảo đảm để xử lý nợ, thuộc trường hợp khấu trừ, khai thay, nộp thay.
• Chuyển nhượng vốn của doanh nghiệp nước ngoài.
• Bán toàn bộ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do tổ chức làm chủ sở hữu, dưới hình thức chuyển nhượng vốn có gắn với bất động sản, theo phương pháp tỷ lệ trên doanh thu.
• Chia lợi tức cho tổ chức đầu tư của Quỹ đầu tư chứng khoán, không phân biệt tổ chức đầu tư trong nước hay nước ngoài.

Ba mốc phải khai quyết toán

• Kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính, kể cả khi doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động không trọn năm.
• Đến thời điểm giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động, chấm dứt hợp đồng hoặc cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.
• Đến thời điểm doanh nghiệp bị chia, bị sáp nhập, bị hợp nhất.

Tạm nộp quý căn cứ vào đâu

Doanh nghiệp căn cứ báo cáo tài chính quý nếu có, hoặc kết quả sản xuất kinh doanh quý, cùng quy định pháp luật thuế để xác định số tạm nộp. Số đã tạm nộp, gồm cả phần tạm phân bổ cho các tỉnh nơi có đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh hay bất động sản chuyển nhượng, được trừ vào số phải nộp theo quyết toán năm.

Nộp hồ sơ ở đâu khi có đơn vị ở tỉnh khác

Doanh nghiệp siêu nhỏ được miễn phân bổ

Điểm c khoản 2 Điều 21 cho doanh nghiệp siêu nhỏ theo pháp luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa không phải phân bổ số thuế phải nộp, dù có đơn vị phụ thuộc hay địa điểm kinh doanh ở tỉnh khác. Đây là chỗ đáng kiểm trước khi ngồi lập bảng phân bổ.

Ba cách tính phân bổ

• Cơ sở sản xuất ở tỉnh khác: số thuế nộp tại từng tỉnh bằng số thuế phải nộp của hoạt động sản xuất kinh doanh nhân tỷ lệ chi phí của cơ sở đó trên tổng chi phí, không tính chi phí của hoạt động được hưởng ưu đãi. Cơ sở sản xuất đang trong giai đoạn đầu tư, chưa đi vào sản xuất thì chưa phân bổ.
• Chuyển nhượng bất động sản: số thuế nộp cho từng tỉnh, cả khi tạm nộp quý lẫn khi quyết toán, bằng doanh thu tính thuế của hoạt động chuyển nhượng tại tỉnh đó nhân 1%.
• Nhà máy thủy điện nằm trên nhiều tỉnh: tính số thuế của nhà máy theo tỷ lệ chi phí trước, rồi chia cho từng tỉnh theo tỷ lệ giá trị đầu tư của phần nhà máy nằm trên địa bàn tỉnh đó.

Xem thêm: Lịch khai và nộp thuế: kỳ tính thuế và hạn nộp hồ sơ theo quy định mới