Hạn ngạch phát thải khí nhà kính: nộp trả, vay mượn và bù trừ

02/09/2026

Nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất sắt thép và cơ sở sản xuất xi măng đã nhận hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm cho năm 2025 và 2026. Kèm theo hạn ngạch là một nghĩa vụ có hạn chót: nộp trả hạn ngạch trước ngày 31/12 của năm kế tiếp giai đoạn được phân bổ, thiếu bao nhiêu thì bị trừ vào giai đoạn sau và bị xử phạt.

Ai đã có hạn ngạch

Quyết định 699/QĐ-BNNMT ngày 27/02/2026 thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho ba nhóm cơ sở, tính theo tấn CO2 tương đương, cho năm 2025 và cho năm 2026.

• Nhà máy nhiệt điện.
• Cơ sở sản xuất sắt thép.
• Cơ sở sản xuất xi măng.

Cục Biến đổi khí hậu thông báo và phối hợp với cơ quan chuyên môn theo ngành, lĩnh vực thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để theo dõi việc tuân thủ hạn ngạch của các cơ sở được phân bổ.

Nghĩa vụ nộp trả và hạn chót

Bộ Nông nghiệp và Môi trường hủy bỏ hạn ngạch đã được nộp trả trên Hệ thống đăng ký quốc gia. Nhà nước khuyến khích cơ sở tự nguyện nộp trả nhiều hơn kết quả kiểm kê, góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải của quốc gia.

Bốn công cụ để cân đối hạn ngạch

Cơ sở tự thực hiện việc vay mượn trên Hệ thống đăng ký quốc gia trước khi nộp trả, và tự thực hiện việc chuyển giao sau khi đã nộp trả. Sau 30 ngày kể từ thời hạn nộp trả, Bộ Nông nghiệp và Môi trường hủy bỏ số hạn ngạch của các giai đoạn trước đó mà cơ sở không chuyển giao và cũng không nộp trả.

Tín chỉ các-bon nào được dùng

• Tín chỉ được cấp cho kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính từ ngày 01/01/2021 của chương trình, dự án thuộc các cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ các-bon theo nghị định.
• Cơ sở tự thực hiện việc bù trừ trên Hệ thống đăng ký quốc gia trong quá trình nộp trả.
• Việc mua bán tín chỉ các-bon giữa cơ sở và tổ chức sở hữu tín chỉ thực hiện trên Sàn giao dịch các-bon theo quy định pháp luật về sàn.
• Tín chỉ đã sử dụng để giảm phát thải khí nhà kính tự nguyện không được tiếp tục trao đổi.

Với tín chỉ từ một số cơ chế, tổ chức có nhu cầu xác nhận gửi hồ sơ tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc qua dịch vụ bưu chính, gồm đơn đề nghị xác nhận theo mẫu và chứng nhận của cơ quan quản lý cơ chế. Trong 10 ngày kể từ ngày nhận đơn, Bộ rà soát, xác nhận và gửi thông tin vào tài khoản của tổ chức trên Sàn giao dịch các-bon, trường hợp không xác nhận thì nêu rõ lý do.

Xem thêm: Sàn giao dịch các-bon trong nước: tài khoản, thanh toán và lộ trình

Xem thêm: Giám sát giao dịch trên sàn các-bon: ba tầng và mốc 24 giờ

Việc doanh nghiệp nên chuẩn bị

• Đối chiếu số hạn ngạch được phân bổ trên Hệ thống đăng ký quốc gia với phụ lục của quyết định phân bổ.
• Chốt kết quả kiểm kê khí nhà kính từ nguồn phát thải trực tiếp cho từng giai đoạn, vì đây là mốc so với lượng phải nộp trả.
• Tính trước phần thiếu hụt và chọn công cụ xử lý: mua trên sàn, vay mượn trong giới hạn 15%, hay bù trừ bằng tín chỉ trong giới hạn 30%.
• Đặt lịch nội bộ trước ngày 31/12 của năm kế tiếp, và lịch chuyển giao phần dư ngay sau khi nộp trả xong.
• Theo dõi mốc 30 ngày sau hạn nộp trả, vì phần hạn ngạch không chuyển giao và không nộp trả sẽ bị hủy bỏ.

Xem thêm: Chi phí chưa tương ứng doanh thu vẫn được trừ