Chi phí chưa tương ứng doanh thu vẫn được trừ

02/09/2026

Nguyên tắc quen thuộc là chi phí phải tương ứng với doanh thu mới được trừ. Nghị định 320/2025/NĐ-CP mở một danh sách ngoại lệ cho những khoản chi phục vụ sản xuất kinh doanh nhưng chưa tạo ra doanh thu trong kỳ, từ chi phí đấu thầu trượt tới chi phí marketing trước khi có sản phẩm.

Nhớ nhanh

Chi phí đấu thầu mà không trúng thầu vẫn được trừ.
Chi phí nghiên cứu sản phẩm mới không thành công được trừ, kèm điều kiện về báo cáo.
Khấu hao tài sản cho thuê trong thời gian chưa có khách thuê được trừ.
Chi phí thành lập doanh nghiệp, chi nhánh, địa điểm kinh doanh được trừ.
Chi phí marketing trước khi bán hàng được trừ khi có báo cáo chủ trương đầu tư.

Sáu nhóm chi phí chưa tương ứng doanh thu

Nhóm	Nội dung
Đấu thầu trượt	chi phí của bên tham gia dự thầu phải bỏ ra cho hoạt động tham gia đấu thầu nhưng không trúng thầu
Nghiên cứu thất bại	chi phí nghiên cứu thị trường, nghiên cứu sản phẩm, dịch vụ chuẩn bị cho việc sản xuất sản phẩm, dịch vụ mới; chi phí đầu tư cho dự án phát triển sản phẩm, dịch vụ mới nhưng không thành công hoặc dừng triển khai
Thuê đất và hạ tầng chưa dùng	chi phí tiền thuê đất và chi phí quản lý, duy trì cơ sở hạ tầng trả cho doanh nghiệp kinh doanh cơ sở hạ tầng trong khu kinh tế, khu công nghệ cao, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu công nghiệp, cụm công nghiệp; chi phí tiền thuê đất trả cho Nhà nước
Tài sản cho thuê chưa có khách	chi phí khấu hao hoặc phân bổ dần vào chi phí đối với tài sản cho thuê trong thời gian chưa có khách thuê
Thành lập và kết thúc	chi phí thành lập doanh nghiệp hoặc chi nhánh, đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh; chi phí khôi phục sau khi tạm dừng sản xuất, kinh doanh; chi phí hoàn trả lại hiện trạng theo hợp đồng trước khi chấm dứt hoạt động
Marketing trước khi bán	chi phí giới thiệu, marketing sản phẩm, dịch vụ trước khi bán hàng

Ba nhóm có điều kiện kèm theo

Ba trong sáu nhóm trên đi kèm điều kiện riêng, và đây là chỗ hồ sơ hay thiếu.

Chi phí nghiên cứu thị trường, nghiên cứu sản phẩm dịch vụ mới được trừ khi có báo cáo nghiên cứu về phát triển thị trường, phát triển sản phẩm, dịch vụ mới gửi cơ quan quản lý nhà nước có liên quan theo pháp luật chuyên ngành. Khi pháp luật chuyên ngành không yêu cầu gửi báo cáo thì doanh nghiệp lưu trữ báo cáo tại đơn vị.
Chi phí giới thiệu, marketing trước khi bán hàng được trừ khi có báo cáo về chủ trương đầu tư sản xuất sản phẩm, dịch vụ gửi cơ quan quản lý nhà nước có liên quan theo pháp luật chuyên ngành, hoặc lưu trữ tại doanh nghiệp khi không phải gửi.
Chi phí tiền thuê đất và duy trì hạ tầng chỉ được trừ khi đất và cơ sở hạ tầng đó là địa điểm, trụ sở sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, trong giai đoạn chưa tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh.

Lập báo cáo ngay từ đầu dự án

Báo cáo nghiên cứu và báo cáo chủ trương đầu tư cần lập trước hoặc trong quá trình chi, không phải lập ngược lại khi bị thanh tra hỏi.

Doanh nghiệp phải lưu giữ và cung cấp đầy đủ hồ sơ liên quan đến các khoản chi tại nhóm này để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra theo quy định của pháp luật.

Chi phí thành lập và chi phí đóng cửa

Nhóm này gom ba loại chi phí ở hai đầu vòng đời của một đơn vị kinh doanh.

Chi phí thành lập doanh nghiệp, chi nhánh, đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh.
Chi phí khôi phục sau khi tạm dừng sản xuất, kinh doanh. Phần chi đầu tư xây dựng để hình thành tài sản cố định nằm ngoài nhóm này và đi theo quy định về khấu hao.
Chi phí hoàn trả lại hiện trạng theo hợp đồng trước khi chấm dứt hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, hoặc chấm dứt hoạt động chi nhánh, đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh.

Khoản hoàn trả hiện trạng thường gặp khi trả mặt bằng thuê, doanh nghiệp phải tháo dỡ phần cải tạo đã làm. Chi phí này gắn với nghĩa vụ trong hợp đồng thuê, nên hợp đồng cần có điều khoản rõ về việc hoàn trả hiện trạng.

Hai nhóm chi mở thêm ngoài danh sách

Khoản chi	Điều kiện
Chi hỗ trợ xây dựng công trình công cộng	công trình đồng thời phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; việc xác định công trình công cộng dẫn chiếu điểm 2 Mục I, Mục III và Mục IV Phụ lục I Nghị định 06/2021/NĐ-CP, văn bản này đã hết hiệu lực và được thay thế bằng Nghị định 207/2026/NĐ-CP
Chi phí liên quan đến giảm phát thải khí nhà kính	nhằm trung hòa các-bon và net zero, giảm ô nhiễm môi trường, đồng thời liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp

Hai chữ đồng thời ở cả hai dòng là điều kiện then chốt. Khoản chi thuần túy tài trợ mà không gắn với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp sẽ đi theo quy định riêng về tài trợ, không nằm trong hai mục này.

Xem thêm: Chi phí hủy hàng tồn kho hư hỏng và hết hạn sử dụng

Doanh nghiệp bỏ 300 triệu làm hồ sơ dự thầu mà trượt thì có được tính chi phí không?

Có. Chi phí của bên tham gia dự thầu phải bỏ ra cho hoạt động tham gia đấu thầu nhưng không trúng thầu nằm trong nhóm chi được trừ tại điểm i của Nghị định 320/2025/NĐ-CP.

Dự án sản phẩm mới dừng giữa chừng, chi phí đã bỏ ra xử lý thế nào?

Được tính vào chi phí được trừ khi có báo cáo nghiên cứu về phát triển thị trường, phát triển sản phẩm, dịch vụ mới gửi cơ quan quản lý nhà nước có liên quan theo pháp luật chuyên ngành, hoặc lưu trữ tại doanh nghiệp khi pháp luật chuyên ngành không yêu cầu gửi.

Tòa nhà cho thuê đang trống thì có được trích khấu hao vào chi phí không?

Có, với điều kiện tài sản thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp của doanh nghiệp. Chi phí khấu hao hoặc phân bổ dần cùng các khoản chi liên quan đến tài sản này trong thời gian chưa có khách thuê được tính vào chi phí được trừ.

Chi phí thành lập chi nhánh mới hạch toán vào đâu để được trừ?

Chi phí thành lập doanh nghiệp hoặc chi nhánh, đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh nằm trong nhóm chi được trừ dù chưa tương ứng với doanh thu trong kỳ, miễn là hồ sơ lưu giữ đầy đủ.

Doanh nghiệp góp tiền làm đường vào khu sản xuất có được trừ không?

Khoản chi hỗ trợ xây dựng công trình công cộng đồng thời phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp được tính vào chi phí được trừ. Nghị định dẫn chiếu điểm 2 Mục I, Mục III và Mục IV Phụ lục I Nghị định 06/2021/NĐ-CP để xác định công trình công cộng, trong khi văn bản đó đã hết hiệu lực và được thay thế bằng Nghị định 207/2026/NĐ-CP, nên cần đối chiếu phụ lục tương ứng của nghị định mới.

Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, hiệu lực từ 15/12/2025
Nghị định 207/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Xây dựng về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng, thay thế Nghị định 06/2021/NĐ-CP đã hết hiệu lực
Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15

Chia sẻ bài viếtFacebook Zalo X