02/09/2026
Từ báo cáo tài chính năm 2025, một nhóm doanh nghiệp tư nhân trước nay tự do nay rơi vào diện kiểm toán bắt buộc. Nghị định 90/2025/NĐ-CP thêm nhóm doanh nghiệp khác có quy mô lớn vào danh sách đơn vị được kiểm toán, với ba tiêu chí và quy tắc chọn hai trên ba.
- Thỏa mãn ít nhất 2 trong 3 tiêu chí thì thuộc diện kiểm toán bắt buộc.
- Ba tiêu chí: trên 200 lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm, tổng doanh thu trên 300 tỷ đồng, tổng tài sản trên 100 tỷ đồng.
- Số liệu lấy theo năm trước liền kề.
- Hai năm liên tiếp không đạt tiêu chí thì thoát diện kiểm toán bắt buộc.
- Kiểm toán viên hành nghề không được ký báo cáo kiểm toán cho một đơn vị quá 05 năm liên tục.
Ba tiêu chí và quy tắc hai trên ba
| Tiêu chí | Ngưỡng |
|---|---|
| Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm | trên 200 người trở lên |
| Tổng doanh thu của năm | trên 300 tỷ đồng trở lên |
| Tổng tài sản | trên 100 tỷ đồng trở lên |
Doanh nghiệp thuộc diện doanh nghiệp khác có quy mô lớn khi thỏa mãn ít nhất hai trong ba tiêu chí trên. Nhóm này được bổ sung vào danh sách đơn vị mà pháp luật quy định báo cáo tài chính hằng năm phải được doanh nghiệp kiểm toán hoặc chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam kiểm toán.
Cách tính từng tiêu chí
- Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội là toàn bộ số lao động do đơn vị quản lý, sử dụng và trả lương, trả công tham gia bảo hiểm xã hội theo pháp luật về bảo hiểm xã hội.
- Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm bằng tổng số lao động tham gia bảo hiểm xã hội của tất cả các tháng trong năm trước liền kề chia cho 12 tháng.
- Số lao động của từng tháng xác định tại thời điểm cuối tháng, căn cứ trên chứng từ nộp bảo hiểm xã hội của tháng đó mà doanh nghiệp nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
- Tổng doanh thu của năm xác định trên báo cáo tài chính năm của năm trước liền kề, lập theo quy định của pháp luật về kế toán.
- Tổng tài sản xác định tại thời điểm cuối năm tài chính trên báo cáo tài chính năm của năm trước liền kề.
Cả ba tiêu chí đều nhìn về năm trước, nên doanh nghiệp biết trước một năm rằng mình có thuộc diện kiểm toán bắt buộc hay không.
Chứng từ nộp bảo hiểm xã hội từng tháng là căn cứ cho tiêu chí lao động, nên bảng lương nội bộ không thay thế được nguồn số liệu này.
Đường ra khỏi diện kiểm toán bắt buộc
Nghị định bổ sung một khoản riêng cho lối thoát: doanh nghiệp thuộc nhóm quy mô lớn mà có 2 năm liên tiếp không thỏa mãn các tiêu chí xác định doanh nghiệp có quy mô lớn thì không phải thực hiện kiểm toán bắt buộc, cho đến khi tiếp tục thỏa mãn các tiêu chí theo quy định.
Doanh nghiệp co quy mô một năm rồi phục hồi vẫn nằm trong diện, vì mốc đặt ra là hai năm liên tiếp. Kế toán trưởng cần theo dõi ba chỉ tiêu này theo từng năm để chủ động lịch kiểm toán và ngân sách phí kiểm toán.
Giới hạn 05 năm với kiểm toán viên ký báo cáo
Nghị định sửa quy định về luân chuyển kiểm toán viên: kiểm toán viên hành nghề không được ký báo cáo kiểm toán cho một đơn vị được kiểm toán quá 05 năm liên tục.
Phần chuyển tiếp cho phép kiểm toán viên hành nghề đã ký báo cáo kiểm toán cho một đơn vị trước ngày 01/01/2025 tiếp tục ký cho đơn vị đó theo quy định mới. Doanh nghiệp ký hợp đồng kiểm toán nhiều năm nên soi điều khoản nhân sự ký báo cáo, vì việc đổi người ký giữa chừng ảnh hưởng tới tiến độ.
Xem thêm: Đọc báo cáo tài chính doanh nghiệp: bốn báo cáo và bốn mối nối
Mốc áp dụng đầu tiên
Doanh nghiệp có tổng doanh thu và tổng tài sản trên báo cáo tài chính cho năm tài chính 2024, cùng số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân của năm 2024, nếu thỏa mãn tiêu chí quy mô lớn thì thực hiện kiểm toán bắt buộc đối với báo cáo tài chính cho năm tài chính 2025 trở đi.
Nghĩa vụ đi kèm là khi nộp báo cáo tài chính cho cơ quan có thẩm quyền phải đính kèm báo cáo kiểm toán, theo Điều 26 Thông tư 99/2025/TT-BTC, trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm.
Xem thêm: Công việc của kế toán tổng hợp trong doanh nghiệp
Công ty có 250 lao động nhưng doanh thu 200 tỷ và tài sản 80 tỷ thì có phải kiểm toán không?
Trường hợp này mới đạt một trên ba tiêu chí, chưa thuộc nhóm doanh nghiệp khác có quy mô lớn theo nghị định. Điều kiện là thỏa mãn ít nhất hai trong ba tiêu chí.
Số lao động tính theo bảng lương hay theo bảo hiểm xã hội?
Theo số lao động tham gia bảo hiểm xã hội, xác định tại thời điểm cuối mỗi tháng và căn cứ trên chứng từ nộp bảo hiểm xã hội của tháng đó.
Doanh nghiệp năm nay giảm quy mô thì có thoát ngay không?
Cần 2 năm liên tiếp không thỏa mãn các tiêu chí xác định doanh nghiệp có quy mô lớn thì mới không phải thực hiện kiểm toán bắt buộc, cho tới khi tiếp tục thỏa mãn trở lại.
Kiểm toán viên ký cho công ty tôi bảy năm rồi thì sao?
Kiểm toán viên hành nghề không được ký báo cáo kiểm toán cho một đơn vị được kiểm toán quá 05 năm liên tục. Người đã ký cho đơn vị trước ngày 01/01/2025 được tiếp tục ký theo quy định chuyển tiếp của nghị định.
Báo cáo tài chính năm nào là năm đầu tiên phải kiểm toán?
Báo cáo tài chính cho năm tài chính 2025 trở đi, với doanh nghiệp đã thỏa mãn tiêu chí theo số liệu của năm tài chính 2024.
- Nghị định 90/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung nghị định hướng dẫn Luật Kiểm toán độc lập, hiệu lực từ 14/04/2025
- Luật Kiểm toán độc lập 67/2011/QH12
- Luật 56/2024/QH15 sửa đổi Luật Chứng khoán, Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập và các luật khác
- Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, Điều 25 và Điều 26
[…] Xem thêm: Doanh nghiệp quy mô lớn phải kiểm toán báo cáo tài chính […]