Xử phạt vi phạm hành chính về hải quan: cửa 60 ngày, mức 10% và 20%

02/09/2026

Từ 01/07/2026, xử phạt vi phạm hành chính về hải quan theo Nghị định 169/2026/NĐ-CP. Điểm doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần nắm trước nhất là cửa 60 ngày để khai bổ sung mà không bị phạt, và ranh giới giữa khai sai bị phạt 10% với khai sai bị phạt 20%.

Mức phạt tính cho ai

Cửa 60 ngày để không bị phạt

Người nộp thuế có hành vi khai sai theo Điều 10 nhưng đã khai bổ sung trong các mốc dưới đây thì không bị xử phạt vi phạm hành chính.

• Khai bổ sung trước thời điểm cơ quan hải quan thông báo việc kiểm tra trực tiếp hồ sơ hải quan đối với hàng đang làm thủ tục.
• Khai bổ sung trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày thông quan, và trước thời điểm quyết định thanh tra, kiểm tra đối với hàng đã thông quan hoặc kiểm tra sau thông quan.
• Sửa đổi, bổ sung báo cáo quyết toán trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày nộp báo cáo quyết toán, và trước thời điểm quyết định kiểm tra báo cáo quyết toán, thanh tra, kiểm tra sau thông quan.
• Khai bổ sung về trị giá hải quan trong thời hạn quy định với hàng chưa có giá chính thức tại thời điểm đăng ký tờ khai, hàng có khoản thực thanh toán, hàng có các khoản điều chỉnh cộng vào trị giá hải quan chưa xác định được tại thời điểm đăng ký tờ khai.

Khai sai dẫn đến thiếu thuế: 10% hay 20%

Nhóm hành vi khai sai gồm khai sai về lượng, tên hàng, chất lượng, trị giá hải quan, mã số hàng hóa, thuế suất, mức thuế; khai sai đối tượng không chịu thuế, đối tượng miễn thuế, hàng quản lý theo hạn ngạch thuế quan; lập và khai không đúng hồ sơ miễn, giảm, hoàn, không thu thuế; vi phạm quản lý nguyên liệu, vật tư, máy móc, sản phẩm gia công dẫn đến hàng thực tế tồn kho thiếu so với chứng từ kế toán, sổ kế toán, hồ sơ hải quan; lập báo cáo quyết toán không đúng thực tế sử dụng; khai theo loại hình gia công hoặc sản xuất xuất khẩu mà không có cơ sở sản xuất trên lãnh thổ Việt Nam.

Trốn thuế

Người nộp thuế có hành vi trốn thuế mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì bị phạt 01 lần số tiền thuế trốn nếu không có tình tiết tăng nặng. Mỗi tình tiết tăng nặng làm mức phạt tăng thêm 0,2 lần, và tổng mức phạt không vượt quá 03 lần số tiền thuế trốn. Kèm theo là biện pháp buộc nộp đủ số tiền thuế trốn.

• Sử dụng chứng từ, tài liệu không hợp pháp, không đúng thực tế giao dịch để kê khai thuế; tự ý tẩy xóa, sửa chữa chứng từ.
• Khai sai mã số hàng hóa, thuế suất, mức thuế đối với những mặt hàng đã được Bộ Tài chính hoặc cơ quan hải quan hướng dẫn mã số, thuế suất, mức thuế.
• Làm thủ tục xuất khẩu nhưng không xuất khẩu sản phẩm gia công, sản phẩm sản xuất xuất khẩu, sản phẩm xuất khẩu của doanh nghiệp chế xuất.
• Sử dụng hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế, hàng quản lý theo hạn ngạch thuế quan không đúng mục đích mà không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng.
• Không ghi chép trong sổ sách kế toán các khoản thu, chi liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp.
• Bán hàng miễn thuế không đúng đối tượng, định lượng, điều kiện.
• Cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm mục đích trốn thuế.

Thời hiệu xử phạt

Quá thời hiệu thì người nộp thuế không bị xử phạt, nhưng vẫn phải nộp đủ số tiền thuế thiếu, số tiền thuế được miễn giảm hoàn không thu không đúng, số tiền thuế trốn và tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước, trong thời hạn 10 năm trở về trước kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm. Cá nhân, tổ chức cố tình trốn tránh hoặc cản trở việc xử phạt thì thời hiệu tính lại từ thời điểm chấm dứt hành vi đó.

Một số mức phạt về thời hạn

Xem thêm: Khai báo hóa chất nhập khẩu: hồ sơ, năm trường hợp miễn và hóa chất có điều kiện

Xem thêm: Cơ chế một cửa quốc gia với hàng hóa xuất nhập khẩu từ 15/10/2026

Hành vi xảy ra trước 01/07/2026

Hành vi vi phạm xảy ra và kết thúc trước ngày nghị định có hiệu lực, mà bị phát hiện hoặc xem xét ra quyết định xử phạt sau đó, thì áp dụng nghị định mới nếu nghị định mới không quy định trách nhiệm pháp lý, hoặc quy định trách nhiệm pháp lý nhẹ hơn. Doanh nghiệp đang bị xem xét xử phạt cho hành vi cũ nên đối chiếu hai khung để chọn mức có lợi hơn.