Cưỡng chế thu tiền từ bên thứ ba đang nắm giữ tiền, tài sản

02/09/2026

Có một tình huống nhiều doanh nghiệp chưa lường: đang nợ tiền hàng một đối tác, rồi nhận được quyết định cưỡng chế của cơ quan thuế yêu cầu nộp thẳng khoản đó vào ngân sách. Đây là biện pháp thu tiền, tài sản khác của người nộp thuế do bên thứ ba đang nắm giữ, quy định tại Điều 70 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.

Ai bị coi là bên thứ ba

Biện pháp này được áp dụng khi cơ quan quản lý thuế có đầy đủ căn cứ hợp pháp xác định bên thứ ba đang có khoản nợ hoặc đang nắm giữ tiền, tài sản của người nộp thuế bị cưỡng chế. Hai nhóm được nêu tên:

• Tổ chức, cá nhân đang có khoản nợ đến hạn phải trả cho người nộp thuế bị cưỡng chế.
• Tổ chức, cá nhân, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được người nộp thuế bị cưỡng chế ủy quyền nắm giữ tiền, tài sản, hàng hóa, giấy tờ, chứng chỉ có giá.

Điều kiện chung là số tiền, tài sản, hàng hóa, giấy tờ, chứng chỉ có giá mà bên thứ ba đang nắm giữ phải thuộc sở hữu của người nộp thuế bị cưỡng chế. Với doanh nghiệp thông thường, nhóm hay rơi vào diện này là bên mua hàng còn công nợ phải trả cho nhà cung cấp đang bị cưỡng chế thuế.

Hai mốc thời hạn phải nộp thay

Số tiền bên thứ ba nộp vào ngân sách nhà nước thay cho người nộp thuế bị cưỡng chế được xác định là số tiền đã thanh toán cho người nộp thuế bị cưỡng chế. Về hạch toán, khoản này ghi giảm công nợ phải trả nhà cung cấp, chứng từ là quyết định cưỡng chế cùng giấy nộp tiền vào ngân sách.

Cấm chuyển trả kể từ khi nhận văn bản xác minh

Trước khi ban hành quyết định cưỡng chế, cơ quan quản lý thuế gửi văn bản yêu cầu bên thứ ba cung cấp thông tin về tiền, tài sản đang nắm giữ hoặc công nợ phải trả đối với người nộp thuế bị cưỡng chế.

Trường hợp bên thứ ba không cung cấp được thông tin theo yêu cầu thì phải có văn bản giải trình gửi cơ quan quản lý thuế trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản yêu cầu.

Trách nhiệm cung cấp thông tin

Bên thứ ba phải cung cấp cho cơ quan quản lý thuế thông tin về khoản nợ hoặc khoản tiền, tài sản đang nắm giữ của người nộp thuế thuộc diện cưỡng chế, trong đó nêu rõ:

• Số tiền.
• Thời hạn thanh toán nợ.
• Loại tài sản.
• Số lượng tài sản.
• Tình trạng tài sản.

Trường hợp bên thứ ba không thực hiện quyết định cưỡng chế để nộp thay hoặc không chuyển giao tài sản thì bị xử lý theo khoản 4 Điều 46 Luật Quản lý thuế.

Khi bên thứ ba nắm giữ tài sản

• Bên thứ ba nắm giữ tài sản của người bị cưỡng chế, khác với trường hợp nắm giữ tiền hay có khoản nợ đến hạn, thì áp dụng biện pháp kê biên tài sản và bán đấu giá tài sản kê biên theo Điều 71 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
• Nếu tiền, tài sản đó là đối tượng của các giao dịch bảo đảm hoặc thuộc trường hợp giải quyết phá sản, việc thu tiền, tài sản từ bên thứ ba thực hiện theo thứ tự ưu tiên và quy định của pháp luật liên quan.

Xem thêm: Kê biên tài sản để cưỡng chế thuế và tài sản được loại trừ

Khi hai bên ở khác địa bàn

• Cùng địa bàn cấp tỉnh nhưng khác địa bàn cấp xã: Thuế tỉnh, thành phố hoặc Chi cục Hải quan chỉ đạo, hướng dẫn cơ quan quản lý thuế cấp dưới phối hợp thực hiện.
• Khác địa bàn cấp tỉnh: cơ quan quản lý thuế của người nộp thuế bị cưỡng chế ban hành quyết định cưỡng chế, đồng thời gửi cơ quan quản lý thuế quản lý bên thứ ba để phối hợp.

Quyết định cưỡng chế được gửi cho ba nơi: người nộp thuế bị cưỡng chế, bên thứ ba đang nắm giữ tiền hoặc tài sản, và cơ quan quản lý thuế quản lý bên thứ ba.

Hỏi đáp