Bài viết theo Nghị định 328/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 18/12/2025
- Các bên được thỏa thuận từ bỏ quyền yêu cầu Tòa án hủy phán quyết trọng tài.
- Có thỏa thuận đó thì Tòa án không giải quyết yêu cầu hủy.
- Thỏa thuận từ bỏ là một phần của thỏa thuận trọng tài.
Đây là cơ chế mới. Nó khiến phán quyết trọng tài trở nên chung thẩm trên thực tế, một yếu tố mà nhà đầu tư quốc tế rất coi trọng khi chọn nơi xử tranh chấp.
Hai trường hợp Tòa án vẫn phải nhận
- Thỏa thuận từ bỏ thuộc các trường hợp thỏa thuận vô hiệu quy định tại Điều 18 Luật Trọng tài thương mại.
- Thỏa thuận được lập sau thời điểm một bên đã nộp yêu cầu hủy phán quyết ra Tòa án.
- Hai ngoại lệ này chặn việc ký thỏa thuận từ bỏ khi tranh chấp đã ra tới cửa Tòa.
Bốn loại tranh chấp nằm ngoài thẩm quyền
- Tranh chấp có đối tượng là quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan quản lý nhà nước hoặc người có thẩm quyền.
- Tranh chấp liên quan đến lao động.
- Tranh chấp liên quan đến quyền nhân thân của cá nhân.
- Vấn đề khác liên quan đến quản lý nhà nước đã được giải quyết bằng bản án, quyết định của cơ quan quản lý nhà nước hoặc Tòa án có thẩm quyền tại Việt Nam.
Doanh nghiệp trong Trung tâm dễ mặc định mọi tranh chấp đều đưa về Trung tâm trọng tài quốc tế.
Riêng tranh chấp lao động nằm ngoài thẩm quyền của Trung tâm này.
Điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng lao động cần soạn theo hướng khác.
Tranh chấp với cơ quan nhà nước về quyết định hành chính cũng vậy.
Bảy tiêu chuẩn của sáng lập viên
| Tiêu chuẩn | Yêu cầu |
|---|---|
| Quốc tịch | Công dân Việt Nam |
| Năng lực | Có năng lực pháp luật dân sự và năng lực hành vi dân sự đầy đủ |
| Học vấn | Trình độ đại học trở lên |
| Ngoại ngữ | Tiếng Anh từ bậc 5 trở lên trong khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam, hoặc tương đương |
| Kinh nghiệm | Ít nhất 10 năm thực tiễn giải quyết tranh chấp bằng trọng tài về đầu tư, kinh doanh. Ưu tiên có chuyên môn tài chính, ngân hàng |
| Phán quyết | Đã tham gia ban hành ít nhất 10 phán quyết trọng tài |
| Tư cách | Là trọng tài viên của một Trung tâm trọng tài thành lập theo pháp luật Việt Nam |
Trung tâm trọng tài quốc tế do Bộ trưởng Bộ Tư pháp cấp phép thành lập, khi có ít nhất 05 sáng lập viên đủ tiêu chuẩn đề nghị. Trung tâm đặt tại Trung tâm tài chính quốc tế ở Thành phố Hồ Chí Minh, có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản riêng, hoạt động độc lập về tổ chức và tài chính.
Ai không được làm trọng tài viên
- Người đang là Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên, Chấp hành viên, hoặc công chức thuộc Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Cơ quan thi hành án.
- Người đang là bị can, bị cáo, người đang chấp hành án hình sự, hoặc đã chấp hành xong bản án nhưng chưa được xóa án tích.
- Ngoài hai nhóm này, trọng tài viên gồm cả công dân Việt Nam và công dân nước ngoài, tiêu chuẩn do chính Trung tâm quy định.
Việc cần làm
- Soạn điều khoản trọng tài trong hợp đồng, ghi rõ chọn Trung tâm trọng tài quốc tế.
- Cân nhắc có đưa thỏa thuận từ bỏ quyền yêu cầu Tòa án hủy vào hợp đồng hay chưa.
- Ký thỏa thuận từ bỏ ngay từ đầu, vì ký sau khi một bên đã nộp yêu cầu hủy thì mất hiệu lực.
- Rà lại điều khoản để tránh rơi vào các trường hợp thỏa thuận vô hiệu tại Điều 18 Luật Trọng tài thương mại.
- Tách riêng điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng lao động.
- Đọc quy tắc tố tụng do Trung tâm trọng tài quốc tế ban hành trước khi chọn.
- Lưu bản thỏa thuận trọng tài cùng hợp đồng gốc.
Ai cấp phép thành lập Trung tâm trọng tài quốc tế?
Bộ trưởng Bộ Tư pháp, khi có ít nhất 05 sáng lập viên đủ tiêu chuẩn đề nghị thành lập.
Trung tâm đặt ở đâu?
Tại Trung tâm tài chính quốc tế ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Có được từ bỏ quyền yêu cầu Tòa án hủy phán quyết không?
Các bên tranh chấp có quyền thỏa thuận từ bỏ quyền yêu cầu Tòa án hủy quyết định công nhận sự thỏa thuận của các bên hoặc phán quyết trọng tài có hiệu lực pháp luật. Khi đã có văn bản thỏa thuận, Tòa án không giải quyết yêu cầu hủy.
Thỏa thuận từ bỏ có khi nào mất tác dụng không?
Có hai trường hợp. Một là thỏa thuận từ bỏ thuộc các trường hợp thỏa thuận vô hiệu tại Điều 18 Luật Trọng tài thương mại. Hai là thỏa thuận được lập sau thời điểm một bên nộp yêu cầu hủy ra Tòa án.
Tranh chấp lao động có đưa ra Trung tâm này được không?
Không. Trung tâm trọng tài quốc tế không giải quyết tranh chấp liên quan đến lao động.
Còn tranh chấp nào nằm ngoài thẩm quyền?
Tranh chấp có đối tượng là quyết định hành chính, hành vi hành chính; tranh chấp liên quan đến quyền nhân thân của cá nhân; và vấn đề liên quan đến quản lý nhà nước đã được giải quyết bằng bản án, quyết định có thẩm quyền tại Việt Nam.
Sáng lập viên cần bao nhiêu năm kinh nghiệm?
Ít nhất 10 năm kinh nghiệm thực tiễn về giải quyết tranh chấp bằng trọng tài liên quan đến lĩnh vực đầu tư, kinh doanh.
Yêu cầu tiếng Anh ở mức nào?
Từ bậc 5 trở lên trong khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam, hoặc tương đương.
Người nước ngoài có được làm trọng tài viên không?
Trọng tài viên bao gồm công dân Việt Nam và công dân nước ngoài, tiêu chuẩn do Trung tâm trọng tài quốc tế quy định.
Thẩm phán có được làm trọng tài viên không?
Không. Người đang là Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên, Chấp hành viên hoặc công chức thuộc Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Cơ quan thi hành án đều không được làm trọng tài viên.
- Nghị định 328/2025/NĐ-CP về Trung tâm trọng tài quốc tế thuộc Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, Điều 3 đến Điều 7
- Luật Trọng tài thương mại số 54/2010/QH12, Điều 14 và Điều 18
