Bài viết theo Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 và Nghị quyết 204/2025/QH15
- Luật đặt ba mức thuế suất: 0%, 5% và 10%.
- Mức 8% đang thấy trên hóa đơn là mức 10% được giảm 2% theo Nghị quyết 204/2025/QH15, áp dụng từ 01/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026.
- Bảy nhóm bị loại khỏi mức giảm, vẫn giữ 10%.
- Bán nhiều loại hàng khác thuế suất mà không tách được thì phải nộp theo mức cao nhất.
Chọn sai thuế suất trên hóa đơn là lỗi tốn tiền theo cả hai chiều: ghi thấp hơn thì bị truy thu và phạt, ghi cao hơn thì mất khách và vẫn phải nộp đủ số đã ghi. Ba mức của luật thì dễ nhớ, phần rắc rối nằm ở mức 8% tạm thời và ở danh sách bị loại trừ.
Mức 8%: đang áp dụng và có hạn chót
Nghị quyết 204/2025/QH15 giảm 2% thuế suất cho nhóm hàng hóa, dịch vụ đang chịu mức 10% theo khoản 3 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, đưa mức phải nộp về 8%. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 01/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026.
Viễn thông. Hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm. Kinh doanh bất động sản. Sản phẩm kim loại. Sản phẩm khai khoáng, trừ than. Sản phẩm hàng hóa và dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, trừ xăng.
Hai chữ “trừ” trong danh sách này hay bị đọc lướt: than vẫn được giảm dù thuộc khai khoáng, và xăng vẫn được giảm dù chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Mức 0%
Áp dụng cho hàng hóa xuất khẩu, dịch vụ xuất khẩu và một số hoạt động được coi như xuất khẩu.
- Hàng hóa từ Việt Nam bán cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài và tiêu dùng ngoài Việt Nam; hàng bán cho tổ chức trong khu phi thuế quan phục vụ trực tiếp cho sản xuất xuất khẩu; hàng bán tại khu vực cách ly cho người đã làm thủ tục xuất cảnh; hàng bán tại cửa hàng miễn thuế.
- Dịch vụ cung cấp trực tiếp cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài và tiêu dùng ngoài Việt Nam; dịch vụ cung cấp cho tổ chức trong khu phi thuế quan phục vụ trực tiếp cho sản xuất xuất khẩu.
- Vận tải quốc tế; cho thuê phương tiện vận tải sử dụng ngoài lãnh thổ Việt Nam; dịch vụ hàng không, hàng hải phục vụ vận tải quốc tế; xây dựng, lắp đặt công trình ở nước ngoài hoặc trong khu phi thuế quan.
- Sản phẩm nội dung thông tin số cung cấp cho bên nước ngoài, có hồ sơ chứng minh tiêu dùng ngoài Việt Nam theo quy định của Chính phủ.
- Phụ tùng, vật tư thay thế để sửa chữa, bảo dưỡng phương tiện, máy móc, thiết bị cho bên nước ngoài và tiêu dùng ngoài Việt Nam; hàng gia công chuyển tiếp để xuất khẩu.
Điểm d khoản 1 Điều 9 liệt kê các trường hợp không được hưởng 0% dù mang tính chất xuất khẩu: chuyển giao công nghệ và chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ ra nước ngoài, tái bảo hiểm ra nước ngoài, cấp tín dụng, chuyển nhượng vốn, sản phẩm phái sinh, bưu chính viễn thông, thuốc lá rượu bia nhập khẩu rồi xuất khẩu, xăng dầu mua nội địa bán cho cơ sở trong khu phi thuế quan, và ô tô bán cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan.
Mức 5%
| Nhóm | Hàng hóa, dịch vụ |
|---|---|
| Nông nghiệp đầu vào | Phân bón, quặng để sản xuất phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, chất kích thích tăng trưởng vật nuôi; máy móc thiết bị chuyên dùng cho sản xuất nông nghiệp theo quy định của Chính phủ; tàu khai thác thủy sản tại vùng biển |
| Nông nghiệp đầu ra | Sản phẩm cây trồng, rừng trồng (trừ gỗ, măng), chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng và đánh bắt chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường; mủ cao su dạng mủ cờ rếp, mủ tờ, mủ bún, mủ cốm; lưới, dây giềng, sợi đan lưới đánh cá |
| Dịch vụ nông nghiệp | Đào đắp, nạo vét kênh mương ao hồ phục vụ sản xuất nông nghiệp; nuôi trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh cho cây trồng; sơ chế, bảo quản sản phẩm nông nghiệp |
| Thủ công và vật liệu tận dụng | Sản phẩm bằng đay, cói, tre, nứa, lá, rơm, vỏ dừa, sọ dừa, bèo tây và sản phẩm thủ công khác làm từ nguyên liệu tận dụng của nông nghiệp; xơ bông đã chải thô, chải kỹ; giấy in báo |
| Y tế | Thiết bị y tế theo pháp luật về quản lý thiết bị y tế; thuốc phòng bệnh, chữa bệnh; dược chất, dược liệu là nguyên liệu sản xuất thuốc |
| Giáo dục và văn hóa | Thiết bị giảng dạy, học tập gồm mô hình, hình vẽ, bảng, phấn, thước, com-pa; đồ chơi trẻ em; sách các loại, trừ sách thuộc diện không chịu thuế; hoạt động nghệ thuật biểu diễn truyền thống, dân gian |
| Khác | Nước sạch phục vụ sản xuất và sinh hoạt, không gồm nước uống đóng chai, đóng bình và nước giải khát; dịch vụ khoa học công nghệ theo Luật Khoa học và công nghệ; bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội theo Luật Nhà ở |
Mức 10%
Mức 10% áp dụng cho tất cả hàng hóa, dịch vụ nằm ngoài hai nhóm trên, bao gồm cả dịch vụ do nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam cung cấp cho tổ chức, cá nhân tại Việt Nam qua kênh thương mại điện tử và các nền tảng số. Trong thời gian Nghị quyết 204/2025/QH15 còn hiệu lực, phần lớn nhóm này nộp ở mức 8%.
Bán nhiều loại hàng khác thuế suất
Khoản 4 Điều 9 buộc cơ sở kinh doanh nhiều loại hàng hóa, dịch vụ có mức thuế suất khác nhau, kể cả loại không chịu thuế, phải khai theo từng mức thuế suất tương ứng. Không xác định được theo từng mức thì phải tính và nộp theo mức thuế suất cao nhất trong số hàng hóa, dịch vụ mà cơ sở kinh doanh.
Đây là điều khoản đắt tiền nhất của Điều 9. Một cửa hàng bán cả phân bón 5% lẫn hàng tiêu dùng 10% mà để chung một dòng doanh thu trên sổ thì phần 5% cũng bị tính lên 10%.
Hai quy tắc dễ quên
- Sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường, khi dùng làm thức ăn chăn nuôi hoặc dược liệu, vẫn giữ thuế suất của chính sản phẩm gốc.
- Phế phẩm, phụ phẩm, phế liệu thu hồi để tái chế hoặc dùng lại thì khi bán ra áp dụng thuế suất theo chính mặt hàng phế phẩm, phụ phẩm, phế liệu đó, không theo thuế suất của thành phẩm.
Trong bộ sổ, chỗ dễ sai nhất là hàng hóa được gắn nhầm mã thuế suất ngay từ danh mục, rồi sai lan sang mọi hóa đơn và mọi tờ khai của cả năm. Phần mềm kế toán VFRS gắn thuế suất vào từng mặt hàng và cảnh báo khi một mặt hàng xuất ra ở mức khác với danh mục, xem tại <a href=”https://app.vfrs.vn” target=”_blank” rel=”noopener”>app.vfrs.vn.
Xem thêm: Lịch khai và nộp thuế: kỳ tính thuế và hạn nộp hồ sơ theo quy định mới
Mức 8% áp dụng đến bao giờ?
Đến hết ngày 31/12/2026. Điều 2 Nghị quyết 204/2025/QH15 ấn định hiệu lực từ ngày 01/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026. Sau mốc đó, nếu Quốc hội không ban hành nghị quyết mới thì nhóm này quay lại mức 10%.
Bán than thì được giảm về 8% hay giữ 10%?
Được giảm. Nghị quyết 204/2025/QH15 loại sản phẩm khai khoáng khỏi diện giảm nhưng ghi rõ trừ than, nên than vẫn hưởng mức 8%. Xăng cũng vậy: hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt bị loại trừ nhưng xăng được nêu riêng là vẫn giảm.
Cửa hàng bán cả phân bón và hàng tạp hóa, khai chung một mức được không?
Không nên và cũng không được. Khoản 4 Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 buộc khai theo từng mức thuế suất. Không xác định được theo từng mức thì phải nộp theo mức thuế suất cao nhất trong các mặt hàng đang kinh doanh, tức là phần phân bón 5% cũng bị tính lên.
Nhà cung cấp nước ngoài bán dịch vụ qua nền tảng số cho khách Việt Nam thì thuế suất bao nhiêu?
Mức 10% theo khoản 3 Điều 9, vì luật nêu rõ mức này bao gồm cả dịch vụ do nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam cung cấp cho tổ chức, cá nhân tại Việt Nam qua kênh thương mại điện tử và các nền tảng số.
Nước uống đóng chai có thuộc mức 5% như nước sạch không?
Không. Điểm a khoản 2 Điều 9 nêu nước sạch phục vụ sản xuất và sinh hoạt hưởng mức 5%, nhưng loại trừ nước uống đóng chai, đóng bình và các loại nước giải khát khác.
- Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, Điều 9 về thuế suất
- Nghị quyết 204/2025/QH15 về giảm thuế giá trị gia tăng, hiệu lực từ ngày 01/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026
- Nghị định 174/2025/NĐ-CP quy định chính sách giảm thuế giá trị gia tăng theo Nghị quyết 204/2025/QH15, hiệu lực từ ngày 01/7/2025
- Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng
[…] Xem thêm: Thuế suất thuế giá trị gia tăng: 0%, 5%, 10% và mức 8% đang áp dụng […]