Bài viết theo Nghị định số 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thuế giá trị gia tăng, sửa đổi bởi Nghị định số 359/2025/NĐ-CP, và Thông tư số 99/2025/TT-BTC
Nhập một lô hàng được miễn thuế nhập khẩu, hai năm sau đổi mục đích sử dụng nên phát sinh thuế nhập khẩu phải nộp. Lúc đó doanh nghiệp còn phải nộp thuế giá trị gia tăng bổ sung tính trên chính số thuế nhập khẩu phải nộp đó.
- Giá tính thuế gồm năm thành phần cộng lại, khởi đầu từ trị giá tính thuế nhập khẩu.
- Được miễn thuế nhập khẩu thì giá tính thuế chỉ là trị giá tính thuế nhập khẩu.
- Được giảm thuế nhập khẩu thì cộng thuế nhập khẩu theo mức sau khi đã giảm.
- Đổi mục đích sử dụng làm phát sinh thuế nhập khẩu thì nộp thuế giá trị gia tăng bổ sung.
- Thời điểm xác định thuế là thời điểm xác định thuế nhập khẩu.
- Hàng xuất khẩu: chậm nhất ngày làm việc tiếp theo kể từ ngày thông quan.
- Trên sổ, thuế này nằm ở tài khoản 33312, tách khỏi thuế đầu ra ở 33311.
- Được khấu trừ thì ghi Nợ 133 / Có 33312, không được khấu trừ thì cộng vào giá trị hàng.
Giá tính thuế
Đối với hàng hóa nhập khẩu, giá tính thuế giá trị gia tăng là:
- Trị giá tính thuế nhập khẩu theo pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, cộng
- Thuế nhập khẩu, cộng
- Các khoản thuế nhập khẩu bổ sung theo pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và pháp luật về quản lý ngoại thương nếu có, cộng
- Thuế tiêu thụ đặc biệt nếu có, cộng
- Thuế bảo vệ môi trường nếu có.
Khoản thuế nhập khẩu bổ sung là thành phần cần chú ý: nhóm này gồm các sắc thuế phòng vệ thương mại theo pháp luật quản lý ngoại thương, và cũng làm tăng giá tính thuế giá trị gia tăng.
| Trường hợp | Giá tính thuế giá trị gia tăng |
|---|---|
| Bình thường | Trị giá tính thuế nhập khẩu cộng thuế nhập khẩu, thuế nhập khẩu bổ sung, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường nếu có |
| Được miễn thuế nhập khẩu | Là trị giá tính thuế nhập khẩu |
| Được giảm thuế nhập khẩu | Trị giá tính thuế nhập khẩu cộng thuế nhập khẩu xác định theo mức thuế phải nộp sau khi đã được giảm |
Hàng hóa nhập khẩu thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng và được miễn thuế nhập khẩu, sau đó thay đổi mục đích sử dụng dẫn đến phát sinh số thuế nhập khẩu phải nộp, thì phải nộp thuế giá trị gia tăng bổ sung trên số tiền thuế nhập khẩu phải nộp.
Nghĩa là khoản bổ sung chỉ tính trên phần thuế nhập khẩu mới phát sinh, không tính lại từ đầu trên toàn bộ trị giá.
Với hàng nhập khẩu miễn thuế phục vụ dự án, doanh nghiệp cần theo dõi thời hạn và mục đích sử dụng đã cam kết để dự phòng nghĩa vụ này.
Thời điểm xác định thuế
| Chiều hàng | Thời điểm xác định thuế giá trị gia tăng |
|---|---|
| Nhập khẩu | Là thời điểm xác định thuế nhập khẩu theo quy định của pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu |
| Xuất khẩu | Do người bán tự xác định, nhưng chậm nhất không quá ngày làm việc tiếp theo kể từ ngày hàng hóa được thông quan theo pháp luật hải quan |
Quy tắc ở chiều xuất khẩu tạo một khoảng linh hoạt hẹp: doanh nghiệp được chọn ngày, nhưng không thể đẩy quá một ngày làm việc sau thông quan. Hàng thông quan cuối tháng thì hầu hết vẫn rơi vào kỳ khai của tháng đó.
Hạch toán
Thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu có tiểu khoản riêng: tài khoản 33312, dùng để phản ánh số thuế của hàng nhập khẩu phải nộp, đã nộp và còn phải nộp vào ngân sách nhà nước. Số thuế đầu ra của hàng bán trong nước nằm ở tài khoản 33311.
| Nghiệp vụ | Nợ | Có |
|---|---|---|
| Nhập khẩu hàng hóa, vật tư, công cụ dụng cụ | TK 152, 153, 156, 211 | TK 331; TK 3332 thuế tiêu thụ đặc biệt nếu có; TK 3333 thuế nhập khẩu; TK 33381 thuế bảo vệ môi trường nếu có; TK 33312 nếu thuế giá trị gia tăng đầu vào không được khấu trừ |
| Thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu được khấu trừ | TK 133 | TK 33312 |
| Nộp thuế vào ngân sách | TK 33312 | TK 111, 112 |
Thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu được khấu trừ: ghi thêm một bút toán Nợ tài khoản 133, Có tài khoản 33312. Giá trị hàng nhập kho không bao gồm khoản thuế này.
Thuế không được khấu trừ: ghi thẳng Có tài khoản 33312 trong bút toán nhập hàng, tức cộng vào giá trị hàng.
Bên Có tài khoản 333 phản ánh cả số thuế đầu ra và số thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu phải nộp, còn bên Nợ phản ánh số thuế đầu vào đã được khấu trừ trong kỳ.
Kế toán phải mở sổ chi tiết theo dõi từng khoản thuế, phí, lệ phí và các khoản phải nộp, đã nộp và còn phải nộp. Với hàng nhập khẩu, mỗi tờ khai hải quan là một dòng theo dõi riêng.
Việc cần làm
- Đối chiếu trị giá tính thuế nhập khẩu trên tờ khai với số ghi sổ, vì đây là gốc của mọi con số phía sau.
- Kiểm tra có phát sinh thuế nhập khẩu bổ sung theo pháp luật quản lý ngoại thương, vì khoản này cũng vào giá tính thuế.
- Với hàng được miễn hoặc giảm thuế nhập khẩu, tính lại giá tính thuế giá trị gia tăng theo đúng công thức riêng.
- Lập danh sách hàng nhập khẩu miễn thuế kèm mục đích sử dụng đã cam kết, để dự phòng nghĩa vụ nộp bổ sung.
- Tách rõ trên sổ khoản thuế được khấu trừ và không được khấu trừ, vì hai chiều ghi khác nhau.
- Mở sổ chi tiết tài khoản 33312 theo từng tờ khai.
- Với hàng xuất khẩu, ghi ngày xác định thuế không muộn hơn một ngày làm việc sau ngày thông quan.
Giá tính thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu gồm những gì?
Trị giá tính thuế nhập khẩu theo pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, cộng thuế nhập khẩu, cộng các khoản thuế nhập khẩu bổ sung theo pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và pháp luật về quản lý ngoại thương nếu có, cộng thuế tiêu thụ đặc biệt nếu có, cộng thuế bảo vệ môi trường nếu có.
Hàng được miễn thuế nhập khẩu thì tính thuế giá trị gia tăng trên số nào?
Trường hợp hàng hóa nhập khẩu được miễn thuế nhập khẩu thì giá tính thuế giá trị gia tăng là trị giá tính thuế nhập khẩu.
Hàng được giảm thuế nhập khẩu thì cộng thuế nhập khẩu bao nhiêu?
Cộng thuế nhập khẩu xác định theo mức thuế phải nộp sau khi đã được giảm, không cộng theo mức trước khi giảm.
Đổi mục đích sử dụng hàng nhập khẩu miễn thuế thì nộp thêm gì?
Phải nộp thuế giá trị gia tăng bổ sung trên số tiền thuế nhập khẩu phải nộp phát sinh do thay đổi mục đích sử dụng.
Thời điểm xác định thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu là khi nào?
Là thời điểm xác định thuế nhập khẩu theo quy định của pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
Hàng xuất khẩu ghi nhận thuế giá trị gia tăng vào ngày nào?
Do người bán tự xác định, nhưng chậm nhất không quá ngày làm việc tiếp theo kể từ ngày hàng hóa được thông quan theo quy định của pháp luật về hải quan.
Thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu ghi vào tài khoản nào?
Tài khoản 33312 Thuế GTGT hàng nhập khẩu, dùng để phản ánh số thuế của hàng nhập khẩu phải nộp, đã nộp và còn phải nộp vào ngân sách nhà nước. Thuế đầu ra trong nước ghi ở tài khoản 33311.
Thuế nhập khẩu và thuế bảo vệ môi trường ghi vào đâu?
Thuế nhập khẩu ghi Có tài khoản 3333, thuế tiêu thụ đặc biệt ghi Có tài khoản 3332, thuế bảo vệ môi trường ghi Có tài khoản 33381, tất cả nằm trong bút toán nhập hàng và cộng vào giá trị hàng nhập kho.
Thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu không được khấu trừ thì ghi ở đâu?
Ghi Có tài khoản 33312 ngay trong bút toán nhập hàng, tức cộng vào giá trị hàng hóa, vật tư nhập kho. Nếu được khấu trừ thì ghi riêng Nợ tài khoản 133, Có tài khoản 33312.
- Nghị định số 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng, Điều 5 và Điều 15, sửa đổi bởi Nghị định số 359/2025/NĐ-CP
- Thông tư số 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, Tài khoản 333
Xem thêm: Giá tính thuế giá trị gia tăng
