Bài viết theo các Điều 105 đến Điều 111 Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14
Phần này của Bộ luật Lao động gồm toàn số. Chép nhầm một con số vào nội quy lao động là doanh nghiệp tự đặt mình vào thế vi phạm, nên bảng tra dưới đây gom hết các mức trần vào một chỗ.
- Giờ làm bình thường: không quá 08 giờ một ngày và 48 giờ một tuần.
- Tính theo tuần thì không quá 10 giờ một ngày và vẫn 48 giờ một tuần.
- Giờ làm ban đêm tính từ 22 giờ đến 06 giờ sáng hôm sau.
- Làm thêm phải được người lao động đồng ý, và không quá 50% số giờ làm bình thường trong ngày.
- Trần làm thêm: 40 giờ một tháng và 200 giờ một năm, một số ngành lên 300 giờ một năm.
- Nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút, làm ban đêm ít nhất 45 phút.
- Nghỉ chuyển ca ít nhất 12 giờ. Nghỉ hằng tuần ít nhất 24 giờ liên tục.
Giờ làm việc bình thường
| Cách tổ chức | Trần theo ngày | Trần theo tuần |
|---|---|---|
| Quy định theo ngày | Không quá 08 giờ | Không quá 48 giờ |
| Quy định theo tuần | Không quá 10 giờ | Không quá 48 giờ |
Người sử dụng lao động có quyền chọn quy định theo ngày hay theo tuần, nhưng phải thông báo cho người lao động biết. Nhà nước khuyến khích thực hiện tuần làm việc 40 giờ. Doanh nghiệp còn có trách nhiệm bảo đảm giới hạn thời gian làm việc tiếp xúc với yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại đúng theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Giờ làm việc ban đêm theo Điều 106 tính từ 22 giờ đến 06 giờ sáng ngày hôm sau. Đây là mốc để tính phụ cấp làm đêm và để xác định thời gian nghỉ giữa giờ dài hơn.
Làm thêm giờ: bốn mức trần chồng lên nhau
Điều 107 đặt điều kiện đầu tiên là phải được sự đồng ý của người lao động. Sau đó là ba mức trần về số giờ, và cả ba đều phải thỏa mãn cùng lúc.
| Mức trần | Nội dung |
|---|---|
| Theo ngày, khi tính giờ làm theo ngày | Số giờ làm thêm không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong 01 ngày |
| Theo ngày, khi tính giờ làm theo tuần | Tổng số giờ làm bình thường và giờ làm thêm không quá 12 giờ trong 01 ngày |
| Theo tháng | Không quá 40 giờ trong 01 tháng |
| Theo năm | Không quá 200 giờ trong 01 năm, trừ các trường hợp được làm tới 300 giờ |
Nhóm được làm thêm tới 300 giờ một năm
- Sản xuất, gia công xuất khẩu sản phẩm hàng dệt, may, da, giày, điện, điện tử, chế biến nông, lâm, diêm nghiệp, thủy sản.
- Sản xuất, cung cấp điện, viễn thông, lọc dầu; cấp, thoát nước.
- Công việc đòi hỏi lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao mà thị trường lao động không cung ứng đầy đủ, kịp thời.
- Công việc cấp bách, không thể trì hoãn do tính chất thời vụ, thời điểm của nguyên liệu, sản phẩm, hoặc phát sinh do yếu tố khách quan không dự liệu trước, do hậu quả thời tiết, thiên tai, hỏa hoạn.
Trần 40 giờ một tháng nằm ở điểm b khoản 2 Điều 107 và không bị loại trừ cho nhóm 300 giờ.
Doanh nghiệp dồn 300 giờ vào vài tháng cao điểm là vi phạm trần tháng, dù tổng năm vẫn dưới ngưỡng.
Làm thêm giờ trong trường hợp đặc biệt
Điều 108 cho phép yêu cầu làm thêm vào bất kỳ ngày nào, không bị giới hạn số giờ, và người lao động không được từ chối trong hai trường hợp: thực hiện lệnh động viên, huy động bảo đảm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; và thực hiện công việc nhằm bảo vệ tính mạng con người, tài sản trong phòng ngừa, khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm và thảm họa. Trường hợp thứ hai bị loại trừ khi có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe của người lao động theo pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.
Nghỉ trong ngày, giữa ca và trong tuần
| Loại nghỉ | Mức tối thiểu | Ghi chú |
|---|---|---|
| Nghỉ giữa giờ, ca ngày từ 06 giờ trở lên | 30 phút liên tục | Theo khoản 1 Điều 109 |
| Nghỉ giữa giờ, làm việc ban đêm | 45 phút liên tục | Theo khoản 1 Điều 109 |
| Nghỉ giữa giờ khi làm theo ca liên tục từ 06 giờ trở lên | Theo hai mức trên | Thời gian nghỉ này được tính vào giờ làm việc |
| Nghỉ chuyển ca | 12 giờ | Trước khi chuyển sang ca làm việc khác, theo Điều 110 |
| Nghỉ hằng tuần | 24 giờ liên tục | Chu kỳ lao động đặc biệt không nghỉ được thì bảo đảm bình quân 01 tháng ít nhất 04 ngày |
Ngoài nghỉ giữa giờ, doanh nghiệp còn phải bố trí các đợt nghỉ giải lao và ghi vào nội quy lao động. Ngày nghỉ hằng tuần do doanh nghiệp sắp xếp vào Chủ nhật hoặc ngày khác trong tuần, nhưng cũng phải ghi vào nội quy lao động.
Khoản 3 Điều 111: ngày nghỉ hằng tuần trùng với ngày nghỉ lễ, tết thì người lao động được nghỉ bù ngày nghỉ hằng tuần vào ngày làm việc kế tiếp.
Bốn việc nên ghi rõ trong nội quy lao động
- Chọn tính giờ làm theo ngày hay theo tuần, và ghi rõ con số tương ứng.
- Ngày nghỉ hằng tuần cụ thể là ngày nào.
- Các đợt nghỉ giải lao ngoài phần nghỉ giữa giờ bắt buộc.
- Quy trình lấy sự đồng ý của người lao động trước khi bố trí làm thêm giờ, kèm cách lưu bằng chứng đồng ý.
Xem thêm: Cách tính lương làm thêm giờ và làm ban đêm
Một tuần được làm tối đa bao nhiêu giờ?
Thời giờ làm việc bình thường không quá 48 giờ trong 01 tuần, theo khoản 1 Điều 105 Bộ luật Lao động.
Tính giờ làm theo tuần thì một ngày được làm mấy giờ?
Không quá 10 giờ trong 01 ngày và vẫn không quá 48 giờ trong 01 tuần.
Làm thêm tối đa bao nhiêu giờ một tháng?
40 giờ, theo điểm b khoản 2 Điều 107.
Ngành nào được làm thêm 300 giờ một năm?
Dệt may, da giày, điện, điện tử, chế biến nông lâm diêm nghiệp thủy sản; sản xuất và cung cấp điện, viễn thông, lọc dầu, cấp thoát nước; công việc đòi hỏi trình độ chuyên môn kỹ thuật cao mà thị trường không cung ứng kịp; và công việc cấp bách không thể trì hoãn.
Giờ làm ban đêm tính từ mấy giờ?
Từ 22 giờ đến 06 giờ sáng ngày hôm sau, theo Điều 106.
Nghỉ giữa ca có được tính vào giờ làm việc không?
Được, khi người lao động làm việc theo ca liên tục từ 06 giờ trở lên. Khi đó thời gian nghỉ giữa giờ được tính vào giờ làm việc.
Chuyển ca phải nghỉ bao lâu?
Ít nhất 12 giờ trước khi chuyển sang ca làm việc khác, theo Điều 110.
Doanh nghiệp có được bắt làm thêm giờ không?
Nguyên tắc là phải được sự đồng ý của người lao động. Hai ngoại lệ tại Điều 108 là lệnh động viên, huy động bảo đảm nhiệm vụ quốc phòng an ninh, và công việc bảo vệ tính mạng, tài sản trong phòng ngừa, khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm và thảm họa.
- Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14: Điều 105, Điều 106, Điều 107, Điều 108, Điều 109, Điều 110 và Điều 111.
