02/09/2026
Doanh nghiệp nợ phí dịch vụ, đơn vị logistics giữ lại lô hàng để đòi nợ. Luật cho phép làm vậy, kèm một mốc 45 ngày và những nghĩa vụ mà bên giữ hàng phải thực hiện. Cả hai phía đều nên biết ranh giới của quyền này.
- Bên logistics được cầm giữ hàng và chứng từ để đòi khoản nợ đã đến hạn, nhưng phải thông báo ngay bằng văn bản.
- Sau 45 ngày kể từ ngày thông báo, nếu chưa trả nợ thì được định đoạt hàng hóa.
- Hàng có dấu hiệu hư hỏng được định đoạt ngay khi có khoản nợ đến hạn.
- Mọi chi phí cầm giữ và định đoạt do khách hàng chịu.
- Trong thời gian cầm giữ, bên logistics phải bảo quản hàng và không được sử dụng hàng.
Điều kiện được cầm giữ
Khoản 1 Điều 239 Luật Thương mại 2005 số 36/2005/QH11 cho thương nhân kinh doanh dịch vụ logistics quyền cầm giữ một số lượng hàng hóa nhất định và các chứng từ liên quan đến số lượng hàng hóa đó, để đòi tiền nợ đã đến hạn của khách hàng.
Đi kèm là một nghĩa vụ ngay lập tức: phải thông báo ngay bằng văn bản cho khách hàng. Văn bản thông báo cũng là mốc bắt đầu đếm thời hạn 45 ngày ở bước sau.
Quyền cầm giữ gắn với khoản nợ đã đến hạn. Giữ hàng để bảo đảm cho một khoản chưa tới hạn thanh toán nằm ngoài phạm vi Điều 239.
Hai mốc để định đoạt hàng hóa
| Tình huống | Điều kiện định đoạt |
|---|---|
| Hàng hóa bình thường | Sau 45 ngày kể từ ngày thông báo cầm giữ mà khách hàng không trả tiền nợ |
| Hàng hóa có dấu hiệu bị hư hỏng | Định đoạt ngay khi có bất kỳ khoản nợ đến hạn nào của khách hàng |
Khoản 3 Điều 239 yêu cầu trước khi định đoạt, thương nhân logistics phải thông báo ngay cho khách hàng biết về việc định đoạt hàng hóa đó. Đây là thông báo thứ hai, tách khỏi thông báo cầm giữ ban đầu.
Chi phí và tiền thu được
Khoản 4 Điều 239 Luật Thương mại 2005 quy định mọi chi phí cầm giữ, định đoạt hàng hóa do khách hàng chịu.
Khoản 5 xử lý dòng tiền sau khi bán: thương nhân logistics được dùng số tiền thu được để thanh toán các khoản mà khách hàng nợ mình và các chi phí có liên quan. Số tiền vượt quá giá trị các khoản nợ phải được trả lại cho khách hàng.
Kể từ thời điểm đó, thương nhân logistics không phải chịu trách nhiệm đối với hàng hóa hoặc chứng từ đã được định đoạt.
Bốn nghĩa vụ trong thời gian cầm giữ
Điều 240 Luật Thương mại 2005 đặt ra nghĩa vụ khi chưa thực hiện quyền định đoạt:
- Bảo quản, giữ gìn hàng hóa;
- Không được sử dụng hàng hóa nếu không được bên có hàng hóa bị cầm giữ đồng ý;
- Trả lại hàng hóa khi các điều kiện cầm giữ, định đoạt hàng hóa không còn;
- Bồi thường thiệt hại cho bên có hàng hóa bị cầm giữ nếu làm mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa cầm giữ.
Nghĩa vụ thứ tư đáng chú ý: quyền cầm giữ không miễn trách nhiệm bảo quản. Hàng hư hỏng trong thời gian bị giữ vẫn dẫn tới trách nhiệm bồi thường của bên cầm giữ.
Bên logistics giữ hàng mà không thông báo thì sao?
Khoản 1 Điều 239 Luật Thương mại 2005 buộc phải thông báo ngay bằng văn bản cho khách hàng. Thiếu thông báo thì cũng chưa có mốc để tính thời hạn 45 ngày dẫn tới quyền định đoạt.
Khách hàng trả nợ trong thời gian bị giữ hàng thì sao?
Điều kiện cầm giữ không còn nên bên logistics có nghĩa vụ trả lại hàng hóa, theo khoản 3 Điều 240.
Hàng bị giữ mà hỏng thì ai chịu?
Khoản 4 Điều 240 buộc thương nhân logistics bồi thường thiệt hại cho bên có hàng hóa bị cầm giữ nếu làm mất mát hoặc hư hỏng hàng cầm giữ.
Bán hàng thu được nhiều hơn khoản nợ thì phần dư đi đâu?
Khoản 5 Điều 239 quy định số tiền vượt quá giá trị các khoản nợ phải được trả lại cho khách hàng.
Bên logistics có được dùng hàng đang giữ không?
Không, trừ khi được bên có hàng hóa bị cầm giữ đồng ý, theo khoản 2 Điều 240 Luật Thương mại 2005.
Xem thêm: Dịch vụ logistics và giới hạn trách nhiệm
- Luật Thương mại 2005 số 36/2005/QH11, Điều 239 và Điều 240
