02/09/2026
Đầu tư mạo hiểm bằng tiền ngân sách vướng một câu hỏi cũ: ai chịu trách nhiệm khi khoản đầu tư mất tiền. Nghị định 264/2025/NĐ-CP hiệu lực từ 14/10/2025 trả lời bằng cách đặt một ngưỡng rủi ro cho phép và một điều khoản miễn trừ trách nhiệm cho người ra quyết định, kèm ba điều kiện đi cùng.
- Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia hoạt động theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên hoặc công ty cổ phần.
- Vốn nhà nước cấp một lần khi thành lập, tối thiểu 500 tỷ đồng cho quỹ quốc gia.
- Quy mô vốn điều lệ trong 5 năm đầu đạt tối thiểu 2.000 tỷ đồng.
- Ngưỡng rủi ro là tổng tổn thất không vượt quá 50% vốn điều lệ trong một chu kỳ đầu tư.
- Người quản lý được miễn trừ trách nhiệm dân sự khi thỏa mãn đồng thời ba điều kiện.
Quỹ là một doanh nghiệp
| Loại quỹ | Hình thức pháp lý | Cơ quan đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước |
|---|---|---|
| Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia | công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên hoặc công ty cổ phần theo Luật Doanh nghiệp | Bộ Khoa học và Công nghệ |
| Quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương | hình thức doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp | Ủy ban nhân dân cấp tỉnh |
Cả hai loại quỹ có tư cách pháp nhân, con dấu, được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước cùng các ngân hàng trong nước và nước ngoài. Cơ cấu tổ chức và quyền hạn của quỹ ghi trong điều lệ quỹ, tức điều lệ công ty theo Luật Doanh nghiệp. Quyền, trách nhiệm, tiền lương, thù lao, tiền thưởng của người đại diện phần vốn nhà nước thực hiện theo pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Vốn vào quỹ từ đâu
- Quỹ quốc gia nhận phần vốn nhà nước từ dự toán chi đầu tư phát triển của Bộ Khoa học và Công nghệ, cấp một lần ngay khi thành lập, mức vốn ban đầu từ ngân sách tối thiểu 500 tỷ đồng.
- Quy mô vốn điều lệ của quỹ quốc gia hình thành trong 5 năm đầu đạt tối thiểu 2.000 tỷ đồng, trên cơ sở vốn ngân sách cấp cộng phần huy động từ tổ chức, cá nhân.
- Quỹ địa phương nhận vốn từ dự toán chi đầu tư phát triển của địa phương, cấp một lần khi thành lập, tỷ lệ phần vốn ban đầu do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định.
- Phần vốn góp còn lại đến từ nhà đầu tư là tổ chức hoặc cá nhân trong nước và nước ngoài đáp ứng điều kiện theo điều lệ quỹ, thực hiện thông qua hợp đồng góp vốn.
Các khoản tài trợ, viện trợ trong nước và quốc tế cùng các nguồn vốn hợp pháp khác huy động được không tính vào vốn điều lệ của quỹ.
Những khoản này phải được hạch toán và quản lý riêng, sử dụng đúng mục đích theo quy định pháp luật và điều lệ quỹ.
Việc tách bạch này ảnh hưởng trực tiếp tới cách tính ngưỡng rủi ro, vì ngưỡng đó đo trên vốn điều lệ.
Chu kỳ đầu tư và ngưỡng rủi ro
Quỹ xây dựng chiến lược đầu tư cho từng chu kỳ, gồm mục tiêu và lĩnh vực đầu tư, phương thức và đối tượng đầu tư, ngưỡng rủi ro cùng nguyên tắc quản lý rủi ro.
| Nội dung | Giới hạn |
|---|---|
| Chu kỳ đầu tư sử dụng vốn điều lệ | không quá 10 năm kể từ thời điểm có cam kết đầu tư |
| Chu kỳ với khoản đầu tư có yếu tố lưỡng dụng, tức dân sự đồng thời với an ninh hoặc quốc phòng, hoặc liên quan tới công nghệ chiến lược | không quá 15 năm |
| Tổng mức tổn thất phát sinh từ hoạt động đầu tư có sử dụng vốn điều lệ, trong tổng thể danh mục và trong một chu kỳ đầu tư | không vượt quá 50% vốn điều lệ của quỹ |
Phương pháp tính toán mức tổn thất và biện pháp quản lý rủi ro do quỹ quyết định, trên cơ sở các chuẩn mực kế toán được phép áp dụng tại Việt Nam. Trên nền chiến lược đó, quỹ xây dựng và công bố kế hoạch đầu tư hằng năm, xác định dự toán, tiến độ thực hiện cam kết đầu tư, phương án thoái vốn và quản lý rủi ro.
Ba điều kiện để được miễn trừ trách nhiệm
Điều 14 dành cho tổ chức, cá nhân quản lý và điều hành quỹ, bao gồm người quyết định tham gia góp vốn, người xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược đầu tư, kế hoạch đầu tư, quản lý danh mục đầu tư và các hoạt động của quỹ. Họ được miễn trừ trách nhiệm dân sự và loại trừ trách nhiệm hành chính liên quan đến tổn thất phát sinh từ hoạt động đầu tư khi thỏa mãn đồng thời ba điều kiện.
- Tổn thất phát sinh do rủi ro khách quan, không do lỗi cố ý của tổ chức, cá nhân.
- Tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc đầu tư, quy định nội bộ của quỹ và nghĩa vụ minh bạch, trung thực trong quá trình ra quyết định đầu tư.
- Đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về thẩm định, báo cáo, minh bạch thông tin và xin ý kiến phê duyệt đầu tư theo quy định tại điều lệ quỹ.
Rủi ro khách quan gồm biến động của thị trường tài chính, thị trường công nghệ hoặc các yếu tố vĩ mô nằm ngoài khả năng dự báo hợp lý tại thời điểm ra quyết định đầu tư; chính sách pháp luật thay đổi làm ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoặc khả năng thoái vốn; thảm họa thiên nhiên, dịch bệnh, xung đột địa chính trị và các tình huống bất khả kháng khác gây gián đoạn hoạt động của doanh nghiệp khởi nghiệp. Danh sách này mở, chưa phải là giới hạn cuối cùng.
Giám sát và đánh giá độc lập
- Báo cáo tài chính và báo cáo hoạt động của quỹ được kiểm toán độc lập hằng năm bởi một công ty kiểm toán uy tín, đủ điều kiện, và bởi kiểm toán nhà nước theo quy định của pháp luật.
- Định kỳ 02 năm một lần, quỹ thuê tổ chức tư vấn độc lập có năng lực và kinh nghiệm chuyên môn để đánh giá việc tuân thủ nguyên tắc quản lý rủi ro và ngưỡng rủi ro đã được phê duyệt, hiệu quả đầu tư của danh mục theo chu kỳ, tác động xã hội của các khoản đầu tư, và hiệu quả thu hút đầu tư từ khu vực tư nhân.
- Quỹ định kỳ tự thực hiện hoặc thuê tổ chức chuyên môn đánh giá rủi ro trong hoạt động đầu tư và kịp thời áp dụng biện pháp quản lý rủi ro phù hợp.
- Hằng năm báo cáo tình hình rủi ro và quản lý rủi ro cho Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính với quỹ quốc gia, và cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh với quỹ địa phương.
Xem thêm: Quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo và bốn điều cấm
Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia là cơ quan nhà nước hay doanh nghiệp?
Là doanh nghiệp. Quỹ được thành lập và hoạt động theo mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên hoặc công ty cổ phần theo Luật Doanh nghiệp, có tư cách pháp nhân và con dấu riêng.
Vốn ngân sách cấp cho quỹ quốc gia tối thiểu bao nhiêu?
Tối thiểu 500 tỷ đồng, cấp một lần ngay từ khi thành lập, từ nguồn dự toán chi đầu tư phát triển của Bộ Khoa học và Công nghệ. Quy mô vốn điều lệ trong 5 năm đầu đạt tối thiểu 2.000 tỷ đồng.
Quỹ được phép lỗ tới mức nào?
Tổng mức tổn thất phát sinh từ hoạt động đầu tư có sử dụng vốn điều lệ, tính trên tổng thể danh mục và trong một chu kỳ đầu tư, không vượt quá ngưỡng rủi ro 50% vốn điều lệ của quỹ.
Người quyết định đầu tư có bị quy trách nhiệm khi thua lỗ không?
Được miễn trừ trách nhiệm dân sự và loại trừ trách nhiệm hành chính khi thỏa mãn đồng thời ba điều kiện: tổn thất do rủi ro khách quan không do lỗi cố ý, tuân thủ đầy đủ nguyên tắc đầu tư và quy định nội bộ, và đã làm đủ nghĩa vụ thẩm định, báo cáo, minh bạch thông tin, xin ý kiến phê duyệt theo điều lệ quỹ.
Tiền viện trợ quốc tế có được tính vào vốn điều lệ không?
Không. Các khoản tài trợ, viện trợ trong nước và quốc tế cùng nguồn vốn hợp pháp khác không tính vào vốn điều lệ, phải hạch toán và quản lý riêng, sử dụng đúng mục đích.
- Nghị định 264/2025/NĐ-CP quy định về Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và Quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương, hiệu lực từ 14/10/2025
