Bài viết theo Thông tư 94/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/07/2026
Điểm tuân thủ và điểm rủi ro được chấm bằng ba phương pháp, trong đó có phương pháp học máy. Đây là lần đầu cách làm này được ghi thẳng vào văn bản quy phạm pháp luật về thuế.
Ba phương pháp đánh giá
- Chấm điểm và phân loại theo điểm.
- Học máy.
- Xếp hạng theo danh mục.
- Cơ quan thuế dùng một hoặc kết hợp các phương pháp trên.
Dữ liệu nào được đưa vào
| Nhóm | Nội dung tiêu biểu |
|---|---|
| Thông tin hồ sơ pháp lý | Đăng ký thuế, chủ sở hữu, đăng ký và sử dụng lao động, trạng thái người nộp thuế, số lần thay đổi thông tin đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế, tình hình góp vốn, quan hệ góp vốn, quan hệ liên kết, ngành nghề kinh doanh chính |
| Thông tin nghiệp vụ thuế | Khai thuế, nộp thuế, nợ thuế, ưu đãi miễn giảm, gia hạn, nộp dần, hoàn thuế, đăng ký và sử dụng hóa đơn chứng từ, khiếu nại tố cáo, kết quả thanh tra kiểm tra kiểm toán điều tra, giao dịch liên kết |
| Thông tin bên ngoài | Từ cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân liên quan. Và từ nước ngoài, tổ chức quốc tế theo nghĩa vụ tại điều ước quốc tế về thuế |
Danh mục dữ liệu ghi rõ số lần thay đổi các thông tin đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế.
Cùng nhóm là quan hệ góp vốn và quan hệ liên kết, tức mạng lưới người đứng tên cũng nằm trong dữ liệu.
Thông tin đăng ký và sử dụng lao động cũng được đưa vào, nên số liệu lao động cần khớp giữa các hồ sơ.
Doanh nghiệp đổi tên, đổi địa chỉ, đổi người đại diện nhiều lần cần lường trước ảnh hưởng tới điểm.
Hai nguồn thông tin ít ai để ý
- Kết quả khảo sát, đánh giá, điều tra dư luận xã hội của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội, hoặc tổ chức có uy tín trong nước và quốc tế.
- Mua thông tin theo quy định của Luật Quản lý thuế.
- Ngoài ra còn có trao đổi với cơ quan thuế nước ngoài, và thông tin thu thập trong quá trình quản lý thuế hằng ngày.
Hồ sơ miễn, giảm thuế
- Rủi ro cao: cơ quan thuế thực hiện kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế.
- Rủi ro trung bình và thấp: tiếp nhận, giải quyết theo đúng trình tự, thủ tục.
- Đồng thời theo dõi, kiểm tra sau khi giải quyết theo kế hoạch, hoặc khi phát sinh dấu hiệu rủi ro.
Quản lý hóa đơn theo mức rủi ro
| Mức rủi ro | Biện pháp |
|---|---|
| Cao | Khỏi chấp nhận đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, ngừng sử dụng hóa đơn điện tử, hoặc biện pháp quản lý hóa đơn khác |
| Trung bình và thấp | Chọn mẫu để rà soát, kiểm tra, xử lý. Tăng cường theo dõi, phân tích dữ liệu hóa đơn. Hỗ trợ, hướng dẫn người nộp thuế |
Cục Thuế hướng dẫn phương pháp chọn mẫu phù hợp theo yêu cầu quản lý của từng địa phương và từng thời kỳ.
Việc cần làm
- Giữ thông tin đăng ký ổn định, vì số lần thay đổi là một dữ liệu đầu vào.
- Đối chiếu số liệu lao động giữa hồ sơ thuế, bảo hiểm và hồ sơ đăng ký.
- Rà quan hệ góp vốn và quan hệ liên kết, vì mạng lưới này nằm trong dữ liệu đánh giá.
- Khai báo giao dịch liên kết đầy đủ, đây là một mục dữ liệu riêng.
- Xử lý dứt điểm các vụ khiếu nại, tố cáo và kết luận thanh tra, kiểm tra cũ.
- Hồ sơ miễn giảm thuế chuẩn bị kỹ, vì rủi ro cao dẫn thẳng tới kiểm tra tại trụ sở.
- Giữ mức rủi ro về hóa đơn ở nhóm thấp, vì nhóm cao có thể bị ngừng sử dụng hóa đơn.
- Lưu ý cả nhóm rủi ro thấp vẫn có thể bị chọn mẫu để rà soát.
Cơ quan thuế đánh giá bằng những phương pháp nào?
Phương pháp chấm điểm và phân loại theo điểm, phương pháp học máy, và phương pháp xếp hạng theo danh mục. Có thể dùng một hoặc kết hợp.
Những dữ liệu nào được dùng để chấm?
Thông tin bên trong cơ quan thuế về đăng ký thuế, chủ sở hữu, lao động, góp vốn, quan hệ liên kết, hồ sơ khai nộp thuế, nợ thuế, hoàn thuế, hóa đơn chứng từ, khiếu nại tố cáo, kết quả thanh tra kiểm tra, cùng thông tin từ cơ quan nhà nước và từ nước ngoài.
Số lần thay đổi đăng ký có ảnh hưởng không?
Có. Số lần thay đổi các thông tin đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế nằm trong danh mục thông tin phục vụ quản lý tuân thủ, quản lý rủi ro.
Cơ quan thuế có mua thông tin không?
Có. Mua thông tin là một trong các nguồn thu thập, theo quy định của Luật Quản lý thuế.
Hồ sơ miễn giảm thuế rủi ro cao bị xử lý ra sao?
Cơ quan thuế thực hiện kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế theo quy định.
Rủi ro trung bình và thấp khi xin miễn giảm thì sao?
Được tiếp nhận, giải quyết theo đúng trình tự, thủ tục, đồng thời theo dõi và kiểm tra sau khi giải quyết theo kế hoạch hoặc khi phát sinh dấu hiệu rủi ro.
Rủi ro cao về hóa đơn bị áp biện pháp gì?
Không chấp nhận đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, ngừng sử dụng hóa đơn điện tử, hoặc các biện pháp quản lý hóa đơn khác theo quy định.
Rủi ro thấp về hóa đơn có bị kiểm tra không?
Cơ quan thuế lựa chọn mẫu để rà soát, kiểm tra, xử lý, đồng thời tăng cường theo dõi và phân tích dữ liệu hóa đơn.
- Thông tư 94/2026/TT-BTC về quản lý tuân thủ, quản lý rủi ro trong quản lý thuế, Điều 5, Điều 6, Điều 19 và Điều 20
- Nghị định 252/2026/NĐ-CP
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15
