Phương án sử dụng lao động: khi tái cơ cấu, sáp nhập hoặc cắt giảm

Bài viết theo Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, Điều 42, Điều 43, Điều 44, Điều 47 và Điều 48

Cho thôi việc vì tái cơ cấu hay vì lý do kinh tế phải thông báo trước 30 ngày cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cho người lao động, sau khi đã trao đổi ý kiến với tổ chức đại diện người lao động. Thiếu bước nào cũng là thiếu thủ tục luật định.

Khi nào phải xây dựng phương án

Điều kiện chung là việc đó ảnh hưởng đến việc làm của nhiều người lao động. Trường hợp có chỗ làm việc mới thì ưu tiên đào tạo lại người lao động để tiếp tục sử dụng.

Năm nội dung chủ yếu

• Số lượng và danh sách người lao động tiếp tục được sử dụng, người lao động được đào tạo lại để tiếp tục sử dụng, người lao động được chuyển sang làm việc không trọn thời gian.
• Số lượng và danh sách người lao động nghỉ hưu.
• Số lượng và danh sách người lao động phải chấm dứt hợp đồng lao động.
• Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng lao động, người lao động và các bên liên quan trong việc thực hiện phương án.
• Biện pháp và nguồn tài chính bảo đảm thực hiện phương án.

Ba thủ tục bắt buộc

Ngoài ra, thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế và việc xây dựng phương án sử dụng lao động đều nằm trong danh sách các vụ việc phải tổ chức đối thoại tại nơi làm việc.

Trợ cấp mất việc làm

• Trả cho người lao động đã làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên mà bị mất việc làm.
• Mỗi năm làm việc trả 01 tháng tiền lương, nhưng ít nhất bằng 02 tháng tiền lương.
• Thời gian tính trợ cấp bằng tổng thời gian làm việc thực tế trừ đi thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp và thời gian đã được chi trả trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm.
• Tiền lương để tính là tiền lương bình quân của 06 tháng liền kề theo hợp đồng lao động trước khi mất việc làm.

Thanh toán khi chấm dứt

Trong 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản tiền liên quan đến quyền lợi của mỗi bên. Thời hạn này có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày trong bốn trường hợp.

• Người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động.
• Người sử dụng lao động thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế.
• Chia, tách, hợp nhất, sáp nhập; bán, cho thuê, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp; chuyển nhượng quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản.
• Do thiên tai, hỏa hoạn, địch họa hoặc dịch bệnh nguy hiểm.

Tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, trợ cấp thôi việc và các quyền lợi khác của người lao động được ưu tiên thanh toán khi doanh nghiệp, hợp tác xã bị chấm dứt hoạt động, giải thể, phá sản.

Người sử dụng lao động còn phải hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, trả lại bản chính giấy tờ đã giữ của người lao động, và cung cấp bản sao các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc.

Việc cần làm

• Xác định việc mình làm thuộc nhóm nào: thay đổi cơ cấu công nghệ, lý do kinh tế, hay tổ chức lại doanh nghiệp.
• Lập phương án sử dụng lao động đủ năm nội dung, kèm danh sách từng nhóm người lao động.
• Ghi rõ nguồn tài chính bảo đảm thực hiện phương án.
• Trao đổi ý kiến với tổ chức đại diện người lao động và lưu biên bản.
• Công khai phương án trong 15 ngày kể từ ngày được thông qua.
• Gửi thông báo trước 30 ngày cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và người lao động.
• Tính trợ cấp mất việc làm theo mức 01 tháng một năm, tối thiểu 02 tháng.
• Trừ đúng thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp khi tính thời gian hưởng trợ cấp.
• Bên mua doanh nghiệp: đưa nghĩa vụ theo phương án sử dụng lao động vào hợp đồng.

Xem thêm: Đối thoại tại nơi làm việc