Bài viết theo Nghị định 138/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 07/04/2026
Doanh nghiệp dùng lao động làm các nghề ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn, sức khỏe có nghĩa vụ mới: tạo điều kiện để người lao động tham gia đánh giá kỹ năng nghề, và nếu chưa đủ điều kiện thì cho đi đào tạo hoặc bố trí công việc khác. Lộ trình là 36 tháng.
- Nghề trong danh mục là nghề ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn, sức khỏe.
- Bộ Nội vụ công bố tiêu chuẩn trong tối đa 24 tháng.
- Triển khai đánh giá, cấp chứng chỉ trong tối đa 36 tháng.
- Doanh nghiệp phải tạo điều kiện cho người lao động tham gia đánh giá.
- Chưa đủ điều kiện thì cho đào tạo hoặc bố trí việc khác.
- Hỗ trợ cấp chứng chỉ tối đa 300.000 đồng một lần.
- Hỗ trợ tiền ăn 50.000 đồng một ngày.
- Hỗ trợ tiền dịch vụ đánh giá tối đa 4.000.000 đồng.
- Người lao động chỉ được hỗ trợ một lần.
Nghề nào phải có chứng chỉ
- Nghề, công việc thuộc danh mục nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- Nghề, công việc mà trong quá trình thực hiện có ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn của cộng đồng hoặc sức khỏe của người khác.
Danh mục được sắp xếp theo Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam hiện hành và quy định mức độ yêu cầu về bậc trình độ kỹ năng nghề tương ứng, chi tiết tại Phụ lục VI kèm theo Nghị định.
Lộ trình và nghĩa vụ của doanh nghiệp
| Mốc | Việc | Ai làm |
|---|---|---|
| Tối đa 24 tháng kể từ ngày Nghị định có hiệu lực | Xây dựng, cập nhật, thẩm định và công bố tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia; biên soạn bộ công cụ đánh giá | Bộ Nội vụ chủ trì |
| Tối đa 36 tháng kể từ ngày Nghị định có hiệu lực | Triển khai đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia cho người lao động làm nghề thuộc danh mục | Bộ Nội vụ |
| Cùng thời hạn 36 tháng | Tham gia xây dựng tiêu chuẩn, tham gia đánh giá và tạo điều kiện để người lao động tham gia đánh giá | Doanh nghiệp, người sử dụng lao động |
Doanh nghiệp phải tạo điều kiện để người lao động tham gia đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề.
Hoặc bố trí công việc khác phù hợp.
Nghĩa vụ này gắn với các nghề, công việc thuộc danh mục yêu cầu phải có chứng chỉ.
Mức hỗ trợ khi tham gia đánh giá
| Khoản hỗ trợ | Mức |
|---|---|
| Đề nghị cấp, cấp lại chứng chỉ | Tối đa 300.000 đồng một người một lần |
| Tiền ăn, sinh hoạt phí trong thời gian thực tế tham gia đánh giá | 50.000 đồng một người một ngày |
| Tiền đi lại, cư trú cách địa điểm đánh giá từ 15 km trở lên | 200.000 đồng một người một lượt đi và về |
| Tiền đi lại, cư trú tại địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn, cách địa điểm từ 5 km trở lên | 300.000 đồng một người một lượt đi và về |
| Tiền dịch vụ tham gia đánh giá, theo mức thu thực tế của tổ chức đánh giá | Tối đa 4.000.000 đồng một người một lần, theo từng bậc trình độ của từng nghề |
Mức hỗ trợ khi đào tạo, bồi dưỡng
| Khoản hỗ trợ | Mức |
|---|---|
| Tiền đi lại | 200.000 đồng hoặc 300.000 đồng một lượt đi và về, cùng định mức như trên |
| Tiền ăn, sinh hoạt phí | 50.000 đồng một người một ngày, hỗ trợ tối đa 3 tháng |
| Phí đào tạo, bồi dưỡng, chỉ với nghề thuộc danh mục yêu cầu phải có chứng chỉ | Không vượt quá 4.000.000 đồng một người, theo từng bậc, ngành, nghề |
Người lao động chỉ được hỗ trợ một lần theo chính sách hỗ trợ tham gia đánh giá.
Hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng chỉ dành cho người chưa được hưởng hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề.
Địa phương có điều kiện kinh tế xã hội đảm bảo thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định mức hỗ trợ cao hơn.
Có chứng chỉ thì được gì
- Được người sử dụng lao động xem xét ưu tiên trong tuyển dụng, bố trí, sử dụng ở vị trí việc làm phù hợp với nghề và bậc trình độ đã được cấp chứng chỉ.
- Được xét hưởng mức lương, trả công, chế độ nâng lương, nâng bậc, phụ cấp, trợ cấp và các chế độ đãi ngộ theo công việc hoặc chức danh tương ứng với bậc trình độ kỹ năng nghề đã được công nhận.
- Có chứng chỉ ở bậc cao hơn thì được xét công nhận năng lực và ưu tiên trong tuyển dụng, sử dụng, xét nâng bậc lương, phụ cấp, trợ cấp, thăng tiến nghề nghiệp.
- Được ưu tiên, tạo điều kiện tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ.
- Được xét công nhận tín chỉ, học phần hoặc miễn trừ một số học phần trong chương trình đào tạo nghề nghiệp, giáo dục đại học.
- Đạt chứng chỉ xuất sắc được xem xét tôn vinh, khen thưởng.
- Được ưu tiên giới thiệu việc làm, hỗ trợ kết nối cung cầu lao động qua hệ thống dịch vụ việc làm.
- Được xem xét công nhận lẫn nhau giữa Việt Nam và quốc gia, vùng lãnh thổ khác.
Việc cần làm
- Rà soát các vị trí trong doanh nghiệp có thuộc danh mục nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hay không.
- Đối chiếu tiếp với nhóm nghề ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn cộng đồng hoặc sức khỏe người khác.
- Theo dõi Phụ lục VI và các đợt công bố tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia trong 24 tháng tới.
- Lên kế hoạch để người lao động tham gia đánh giá trong 36 tháng.
- Người chưa đủ điều kiện: xếp lịch đào tạo, bồi dưỡng hoặc bố trí công việc khác phù hợp.
- Đưa bậc trình độ kỹ năng nghề vào thang lương, bảng lương và quy chế nâng bậc.
- Hướng dẫn người lao động làm hồ sơ hưởng hỗ trợ, lưu ý chỉ được hỗ trợ một lần.
- Kiểm tra mức hỗ trợ của tỉnh mình, vì địa phương có thể quyết định mức cao hơn.
Nghề nào phải có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia?
Nghề, công việc thuộc danh mục nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; và nghề, công việc mà trong quá trình thực hiện có ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn của cộng đồng hoặc sức khỏe của người khác. Danh mục cụ thể tại Phụ lục VI kèm theo Nghị định.
Doanh nghiệp phải làm gì với lao động thuộc nghề trong danh mục?
Tham gia xây dựng tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia, tham gia đánh giá kỹ năng nghề cho người lao động và tạo điều kiện để họ tham gia đánh giá. Trường hợp người lao động chưa đủ điều kiện thì tạo điều kiện tham gia đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, hoặc bố trí công việc khác phù hợp.
Lộ trình triển khai là bao lâu?
Trong tối đa 24 tháng kể từ ngày Nghị định có hiệu lực, Bộ Nội vụ công bố tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia và biên soạn bộ công cụ đánh giá. Trong tối đa 36 tháng, Bộ Nội vụ tổ chức triển khai việc đánh giá, cấp chứng chỉ.
Người lao động được hỗ trợ bao nhiêu khi tham gia đánh giá?
Tối đa 300.000 đồng một lần cho việc cấp, cấp lại chứng chỉ; 50.000 đồng một ngày tiền ăn, sinh hoạt phí; 200.000 hoặc 300.000 đồng một lượt đi và về tiền đi lại; và tối đa 4.000.000 đồng một lần tiền dịch vụ đánh giá.
Tiền đi lại được hỗ trợ theo mức nào?
200.000 đồng một người một lượt đi và về nếu cư trú cách địa điểm đánh giá từ 15 km trở lên; 300.000 đồng nếu cư trú tại địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn và cách địa điểm từ 5 km trở lên.
Hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng được bao nhiêu?
Tiền ăn, sinh hoạt phí 50.000 đồng một ngày và hỗ trợ tối đa 3 tháng; tiền đi lại theo định mức 200.000 hoặc 300.000 đồng; và phí đào tạo không vượt quá 4.000.000 đồng một người theo từng bậc, ngành, nghề với nghề thuộc danh mục.
Được hỗ trợ mấy lần?
Chỉ được hỗ trợ một lần theo chính sách hỗ trợ tham gia đánh giá. Hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng chỉ dành cho người chưa được hưởng hỗ trợ này.
Có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia thì có lợi gì về lương?
Được xét hưởng mức lương, trả công, chế độ nâng lương, nâng bậc, phụ cấp, trợ cấp và các chế độ đãi ngộ theo công việc hoặc chức danh tương ứng với bậc trình độ kỹ năng nghề đã được công nhận.
Địa phương có thể hỗ trợ cao hơn không?
Có. Trường hợp điều kiện kinh tế xã hội địa phương đảm bảo, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định mức hỗ trợ cao hơn.
- Nghị định 138/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Việc làm về phát triển kỹ năng nghề, Điều 25, Điều 26, Điều 28 và Điều 30
- Luật Việc làm số 74/2025/QH15, khoản 3 Điều 22
Xem thêm: Đăng ký lao động từ 2026: ai phải làm và doanh nghiệp phải kê khai gì
[…] Xem thêm: Chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia: nghĩa vụ của doanh nghiệp và mức hỗ trợ […]