Bài viết theo Điều 40 Nghị định số 254/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ ngày 01/07/2026
Cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử của cơ quan thuế không chỉ gom hóa đơn do doanh nghiệp gửi lên. Điều 40 Nghị định 254/2026 kéo thêm ba nguồn dữ liệu khác vào, và mỗi nguồn có một nhóm chủ thể riêng phải làm.
- Mười hai nhóm ngành phải lập hóa đơn điện tử và cung cấp dữ liệu theo định dạng chuẩn dữ liệu.
- Tổ chức tín dụng và tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán cung cấp dữ liệu giao dịch qua tài khoản khi cơ quan thuế yêu cầu bằng văn bản.
- Hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt thuộc diện dán tem phải quét mã QR trước khi tiêu thụ trong nước hoặc khi nhập khẩu.
- Chi phí in và sử dụng tem do chính đối tượng sử dụng tem chi trả.
- Quản lý thị trường, đất đai, khoáng sản, công an, giao thông, y tế kết nối chia sẻ dữ liệu với Cục Thuế.
- Thông tin về in và sử dụng tem điện tử là một trong các cơ sở để xây dựng cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử.
Mười hai nhóm ngành trong danh sách
Khoản 1 Điều 40 liệt kê các lĩnh vực mà tổ chức kinh tế sản xuất, kinh doanh phải thực hiện hóa đơn điện tử và cung cấp dữ liệu hóa đơn điện tử theo định dạng chuẩn dữ liệu.
| Nhóm | Lĩnh vực |
|---|---|
| Hạ tầng thiết yếu | Điện lực; xăng dầu; nước sạch |
| Thông tin liên lạc | Bưu chính, viễn thông |
| Vận tải | Hàng không, đường bộ, đường sắt, đường biển, đường thủy |
| Tài chính | Tài chính ngân hàng; bảo hiểm |
| Dịch vụ dân sinh | Y tế |
| Bán lẻ và thương mại | Kinh doanh thương mại điện tử; kinh doanh siêu thị; thương mại |
Điểm chung của danh sách này là số lượng hóa đơn rất lớn và phát sinh liên tục. Cơ quan thuế cần dữ liệu chuẩn từ các ngành đó để đối chiếu chéo, nên yêu cầu đặt ra là dữ liệu theo định dạng chuẩn, không phải bản kê tự do.
Ngân hàng cung cấp dữ liệu giao dịch khi nào
Khoản 2 Điều 40 quy định tổ chức tín dụng và tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán cung cấp dữ liệu điện tử về giao dịch thanh toán qua tài khoản của các tổ chức, cá nhân khi có yêu cầu bằng văn bản của cơ quan thuế. Việc cung cấp thông tin khách hàng thực hiện theo quy định của pháp luật về ngân hàng.
Chốt thứ nhất: phải có yêu cầu bằng văn bản của cơ quan thuế, không phải kết nối tự động thường xuyên.
Chốt thứ hai: việc cung cấp thông tin khách hàng vẫn phải theo quy định của pháp luật về ngân hàng, tức là các quy định về bảo mật thông tin khách hàng vẫn được giữ.
Tem điện tử cho hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt
Khoản 3 Điều 40 nối việc dán tem với cơ sở dữ liệu hóa đơn. Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu sản phẩm chịu thuế tiêu thụ đặc biệt thuộc đối tượng sử dụng tem phải quét mã QR cho sản phẩm.
| Tình huống | Thời điểm quét mã QR |
|---|---|
| Sản phẩm sản xuất tại Việt Nam | Trước khi tiêu thụ trong nước |
| Sản phẩm sản xuất ở nước ngoài | Khi nhập khẩu |
Mục đích ghi thẳng trong điều luật là bảo đảm kết nối thông tin về in và sử dụng tem, tem điện tử giữa tổ chức sản xuất, nhập khẩu với cơ quan quản lý thuế. Thông tin về in và sử dụng tem điện tử là cơ sở để lập, quản lý và xây dựng cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử. Chi phí in và sử dụng tem do các đối tượng sử dụng tem chi trả theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
Các cơ quan nhà nước cùng góp dữ liệu
Khoản 4 Điều 40 gọi tên một loạt cơ quan phải kết nối chia sẻ thông tin, dữ liệu liên quan cần thiết trong lĩnh vực quản lý của mình với Cục Thuế.
- Cơ quan quản lý thị trường
- Cục Quản lý đất đai
- Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam
- Cơ quan công an
- Cơ quan giao thông
- Cơ quan y tế
- Các cơ quan khác có liên quan
Danh sách này cho thấy hướng đi của việc quản lý: dữ liệu về đất đai, khoáng sản, phương tiện giao thông và hoạt động y tế được đưa về cùng một chỗ với dữ liệu hóa đơn để đối chiếu. Doanh nghiệp trong các lĩnh vực đó nên hiểu rằng số liệu khai với một cơ quan có thể được đối chiếu với số khai ở cơ quan khác.
Xem thêm: Chuyển dữ liệu hóa đơn điện tử đến cơ quan thuế
Doanh nghiệp bán lẻ có nằm trong danh sách phải kết nối dữ liệu không?
Có, nếu thuộc nhóm kinh doanh siêu thị, kinh doanh thương mại điện tử hoặc thương mại theo khoản 1 Điều 40 Nghị định 254/2026.
Ngân hàng có tự động gửi dữ liệu tài khoản cho cơ quan thuế không?
Việc cung cấp dữ liệu giao dịch thanh toán qua tài khoản thực hiện khi có yêu cầu bằng văn bản của cơ quan thuế, và theo quy định của pháp luật về ngân hàng.
Ai trả tiền in tem điện tử?
Các đối tượng sử dụng tem có trách nhiệm chi trả chi phí in và sử dụng tem theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
Hàng nhập khẩu chịu thuế tiêu thụ đặc biệt quét mã QR lúc nào?
Sản phẩm sản xuất ở nước ngoài thì quét khi nhập khẩu. Sản phẩm sản xuất tại Việt Nam thì quét trước khi tiêu thụ trong nước.
Dữ liệu hóa đơn phải gửi theo định dạng nào?
Theo định dạng chuẩn dữ liệu, tức là chuẩn dữ liệu hóa đơn điện tử do cơ quan thuế công bố.
Cơ quan quản lý thị trường có được xem dữ liệu hóa đơn không?
Cơ quan quản lý thị trường nằm trong nhóm kết nối chia sẻ dữ liệu với Cục Thuế theo khoản 4 Điều 40, đồng thời thuộc nhóm cơ quan quản lý nhà nước được sử dụng thông tin hóa đơn điện tử để kiểm tra tính hợp pháp của hàng hóa lưu thông trên thị trường.
Vì sao ngành y tế bị đưa vào danh sách?
Y tế nằm trong nhóm lĩnh vực phải thực hiện hóa đơn điện tử và cung cấp dữ liệu theo định dạng chuẩn tại khoản 1, đồng thời cơ quan y tế nằm trong nhóm kết nối chia sẻ dữ liệu với Cục Thuế tại khoản 4.
Doanh nghiệp vận tải đường thủy có phải kết nối không?
Có. Khoản 1 Điều 40 liệt kê vận tải hàng không, đường bộ, đường sắt, đường biển và đường thủy.
- Nghị định số 254/2026/NĐ-CP quy định về hóa đơn, chứng từ, hiệu lực từ 01/07/2026: Điều 40 và điểm b khoản 2 Điều 36.
