Lương tháng 13 và tiền thưởng: bảo hiểm và thuế

02/09/2026

Lương tháng 13 và thưởng Tết đụng ba sắc luật cùng lúc: có phải đóng bảo hiểm xã hội, có phải tính thuế thu nhập cá nhân, và có được tính vào chi phí được trừ. Câu trả lời của ba bên khác nhau, và điểm chung là bộ hồ sơ nội bộ của doanh nghiệp.

Nhớ nhanh

Thưởng là khoản người sử dụng lao động trả căn cứ kết quả kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc.
Quy chế thưởng do doanh nghiệp quyết định, công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động.
Thưởng thuộc thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân, kể cả thưởng bằng chứng khoán và thưởng từ cuộc thi, sự kiện.
Căn cứ đóng bảo hiểm xã hội gồm mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác trả thường xuyên, ổn định mỗi kỳ trả lương.
Khoản thưởng muốn được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp phải ghi rõ điều kiện và mức hưởng trong hồ sơ.

Bản chất pháp lý của khoản thưởng

Điều 104 Bộ luật Lao động định nghĩa thưởng là số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động, căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc của người lao động.

Quy chế thưởng có ba yêu cầu

Do người sử dụng lao động quyết định.

Phải công bố công khai tại nơi làm việc.

Phải tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, ở nơi có tổ chức này.

Ba yêu cầu trên là điều kiện của pháp luật lao động. Chúng cũng chính là bộ hồ sơ mà cơ quan thuế soi khi xét khoản thưởng có được tính vào chi phí hay không, nên làm đúng một lần là xong cả hai phía.

Bảo hiểm xã hội: nhìn tính thường xuyên và ổn định

Với người lao động hưởng chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc là tiền lương tháng, gồm ba phần.

Mức lương theo công việc hoặc chức danh.
Phụ cấp lương.
Các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.

Ba chữ thường xuyên, ổn định là chìa khóa. Khoản thưởng gắn với kết quả sản xuất kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc thay đổi theo năm, nên nằm ngoài nhóm khoản bổ sung khác trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.

Căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc gồm 3% vào quỹ ốm đau và thai sản, 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Xem thêm: Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội

Thuế thu nhập cá nhân: gần như mọi khoản thưởng đều tính

Các khoản thưởng bằng tiền hoặc không bằng tiền, bao gồm cả thưởng bằng chứng khoán, thuộc thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công.
Thưởng từ cuộc thi, sự kiện do người sử dụng lao động tổ chức cho người lao động cũng thuộc nhóm này.
Với các khoản thưởng không bằng tiền, việc quy đổi thực hiện theo quy định tại Điều 17 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

Thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm người sử dụng lao động trả tiền lương, tiền công hoặc thời điểm người nộp thuế nhận được thu nhập. Lương tháng 13 chi vào tháng 1 hoặc tháng 2 năm sau vì thế rơi vào kỳ tính thuế của năm nhận tiền.

Thuế thu nhập doanh nghiệp: hai cửa ải

Cửa ải	Yêu cầu
Hồ sơ ghi rõ điều kiện và mức hưởng	khoản tiền lương, tiền công, tiền thưởng phải được ghi cụ thể điều kiện được hưởng và mức được hưởng tại một trong các hồ sơ: hợp đồng lao động, hoặc văn bản của doanh nghiệp nước ngoài cử người sang làm việc tại Việt Nam, thỏa ước lao động tập thể, quy chế tài chính của công ty, tổng công ty, tập đoàn, hoặc quy chế thưởng do Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc quy định theo quy chế tài chính
Thời điểm chi trả	khoản đã hạch toán chi phí mà đến hết thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế năm vẫn chưa chi thì không được trừ, trừ khi doanh nghiệp có trích lập quỹ lương dự phòng

Cửa ải

Yêu cầu

Hồ sơ ghi rõ điều kiện và mức hưởng

khoản tiền lương, tiền công, tiền thưởng phải được ghi cụ thể điều kiện được hưởng và mức được hưởng tại một trong các hồ sơ: hợp đồng lao động, hoặc văn bản của doanh nghiệp nước ngoài cử người sang làm việc tại Việt Nam, thỏa ước lao động tập thể, quy chế tài chính của công ty, tổng công ty, tập đoàn, hoặc quy chế thưởng do Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc quy định theo quy chế tài chính

Thời điểm chi trả

khoản đã hạch toán chi phí mà đến hết thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế năm vẫn chưa chi thì không được trừ, trừ khi doanh nghiệp có trích lập quỹ lương dự phòng

Quỹ lương dự phòng chính là đường thoát cho khoản thưởng Tết chi sau ngày nộp quyết toán, với mức trích tối đa 17% quỹ tiền lương thực hiện và điều kiện sau khi trích doanh nghiệp không bị lỗ.

Xem thêm: Quỹ lương dự phòng và trần 17% quỹ tiền lương thực hiện

Việc cần làm trước mùa thưởng

Rà quy chế thưởng: đã ghi rõ điều kiện được hưởng, mức được hưởng, cách xác định cho từng nhóm nhân sự hay chưa.
Kiểm tra biên bản tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, và bằng chứng công bố công khai tại nơi làm việc.
Đối chiếu điều khoản thưởng trong hợp đồng lao động và thỏa ước lao động tập thể với quy chế thưởng, tránh mâu thuẫn giữa các hồ sơ.
Chốt phương án chi trả trước hay sau hạn nộp quyết toán, và tính mức trích quỹ lương dự phòng nếu chi sau.
Tính trước phần thuế thu nhập cá nhân khấu trừ cho kỳ chi trả, nhất là khi thưởng dồn vào một tháng làm nhảy bậc lũy tiến.
Tách bạch trên bảng lương giữa khoản bổ sung trả thường xuyên, ổn định và khoản thưởng theo kết quả kinh doanh, để bảo vệ cách tính căn cứ đóng bảo hiểm xã hội.

Lương tháng 13 có phải đóng bảo hiểm xã hội không?

Căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương. Khoản thưởng theo kết quả sản xuất kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc nằm ngoài nhóm này.

Thưởng Tết có bị tính thuế thu nhập cá nhân không?

Có. Các khoản thưởng bằng tiền hoặc không bằng tiền, kể cả thưởng bằng chứng khoán và thưởng từ cuộc thi, sự kiện do người sử dụng lao động tổ chức, đều thuộc thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công.

Thưởng bằng hiện vật quy ra tiền thế nào?

Với các khoản thưởng không bằng tiền, việc quy đổi thực hiện theo Điều 17 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.

Trích thưởng vào chi phí năm nay mà sang năm mới chi thì có được trừ không?

Khoản chi đến hết thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế năm mà thực tế chưa chi thì không được trừ, trừ trường hợp doanh nghiệp có trích lập quỹ lương dự phòng theo mức tối đa 17% quỹ tiền lương thực hiện.

Công ty chưa có công đoàn cơ sở thì quy chế thưởng ban hành ra sao?

Yêu cầu tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đặt ra với nơi có tổ chức này. Doanh nghiệp vẫn phải ban hành và công bố công khai quy chế thưởng tại nơi làm việc.

Bộ luật Lao động 45/2019/QH14, Điều 104
Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15, Điều 31 và Điều 32
Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân, hiệu lực từ 01/07/2026
Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, hiệu lực từ 15/12/2025

Chia sẻ bài viếtFacebook Zalo X