Bài viết theo Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, Điều 143 đến Điều 147
Sử dụng lao động chưa thành niên phải lập sổ theo dõi riêng và xuất trình khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu. Sổ ghi họ tên, ngày sinh, công việc đang làm và kết quả từng lần kiểm tra sức khỏe định kỳ.
- Lao động chưa thành niên là người lao động chưa đủ 18 tuổi.
- Ba mốc tuổi: chưa đủ 13, từ đủ 13 đến chưa đủ 15, từ đủ 15 đến chưa đủ 18.
- Phải có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ.
- Phải lập sổ theo dõi riêng và xuất trình khi được yêu cầu.
- Dưới 15 tuổi: không quá 04 giờ một ngày và 20 giờ một tuần, cấm làm thêm giờ và làm ban đêm.
- Từ đủ 15 đến chưa đủ 18: không quá 08 giờ một ngày và 40 giờ một tuần.
- Tám công việc và năm nơi làm việc bị cấm với nhóm từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi.
- Phép năm của lao động chưa thành niên là 14 ngày làm việc.
Ba mốc tuổi
| Độ tuổi | Được làm gì |
|---|---|
| Chưa đủ 13 tuổi | Chỉ được làm các công việc nghệ thuật, thể dục, thể thao mà không làm tổn hại đến sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách, và phải có sự đồng ý của cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh |
| Từ đủ 13 đến chưa đủ 15 tuổi | Chỉ được làm công việc nhẹ theo danh mục do Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội ban hành |
| Từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi | Được làm việc, trừ các công việc và nơi làm việc bị cấm theo Điều 147 |
Bốn nghĩa vụ chung
- Chỉ giao công việc phù hợp với sức khỏe, bảo đảm sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách.
- Quan tâm chăm sóc người lao động về các mặt lao động, sức khỏe, học tập trong quá trình lao động.
- Phải có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ; lập sổ theo dõi riêng ghi đầy đủ họ tên, ngày tháng năm sinh, công việc đang làm, kết quả những lần kiểm tra sức khỏe định kỳ, và xuất trình khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.
- Tạo cơ hội để lao động chưa thành niên được học văn hóa, giáo dục nghề nghiệp, đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề.
Bốn yêu cầu riêng với người chưa đủ 15 tuổi
- Giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với cả người chưa đủ 15 tuổi và người đại diện theo pháp luật của người đó.
- Bố trí giờ làm việc không ảnh hưởng đến thời gian học tập.
- Có giấy khám sức khỏe của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền xác nhận sức khỏe phù hợp với công việc, và tổ chức kiểm tra sức khỏe định kỳ ít nhất một lần trong 06 tháng.
- Bảo đảm điều kiện làm việc, an toàn, vệ sinh lao động phù hợp với lứa tuổi.
Hợp đồng lao động với người chưa đủ 15 tuổi phải bằng văn bản và ký với cả người lao động và người đại diện theo pháp luật của người đó.
Khám sức khỏe định kỳ ít nhất 06 tháng một lần, và kết quả phải ghi vào sổ theo dõi riêng.
Riêng người chưa đủ 13 tuổi còn cần sự đồng ý của cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Giới hạn giờ làm
| Độ tuổi | Giờ một ngày | Giờ một tuần | Làm thêm giờ, làm ban đêm |
|---|---|---|---|
| Chưa đủ 15 tuổi | Không quá 04 giờ | Không quá 20 giờ | Không được |
| Từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi | Không quá 08 giờ | Không quá 40 giờ | Có thể, trong một số nghề, công việc theo danh mục của Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội |
Nhóm từ đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi có giới hạn tuần là 40 giờ, thấp hơn mức 48 giờ của người lao động thành niên.
Tám công việc bị cấm
- Mang, vác, nâng các vật nặng vượt quá thể trạng của người chưa thành niên.
- Sản xuất, kinh doanh cồn, rượu, bia, thuốc lá, chất tác động đến tinh thần hoặc chất gây nghiện khác.
- Sản xuất, sử dụng hoặc vận chuyển hóa chất, khí gas, chất nổ.
- Bảo trì, bảo dưỡng thiết bị, máy móc.
- Phá dỡ các công trình xây dựng.
- Nấu, thổi, đúc, cán, dập, hàn kim loại.
- Lặn biển, đánh bắt thủy, hải sản xa bờ.
- Công việc khác gây tổn hại đến sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách.
Năm nơi làm việc bị cấm
- Dưới nước, dưới lòng đất, trong hang động, trong đường hầm.
- Công trường xây dựng.
- Cơ sở giết mổ gia súc.
- Sòng bạc, quán bar, vũ trường, phòng hát karaoke, khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở tắm hơi, cơ sở xoa bóp; điểm kinh doanh xổ số, dịch vụ trò chơi điện tử.
- Nơi làm việc khác gây tổn hại đến sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách.
Điểm d khoản 2 phủ nhiều loại hình dịch vụ phổ biến với lao động thời vụ tuổi 16, 17: quán bar, karaoke, khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở xoa bóp, dịch vụ trò chơi điện tử.
Đây là các cơ sở thường tuyển lao động trẻ theo ca, nên rủi ro vi phạm cao.
Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội còn ban hành danh mục cho hai điểm mở là công việc khác và nơi làm việc khác.
Việc cần làm
- Rà lại danh sách nhân sự, đánh dấu người chưa đủ 18 tuổi.
- Lấy văn bản đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ và lưu hồ sơ.
- Mở sổ theo dõi riêng đủ bốn trường thông tin theo luật.
- Với người chưa đủ 15 tuổi: ký hợp đồng bằng văn bản với cả người đại diện theo pháp luật.
- Đặt lịch khám sức khỏe định kỳ 06 tháng một lần cho người chưa đủ 15 tuổi.
- Xếp ca không trùng giờ học và tuân thủ giới hạn 4 giờ, 20 giờ hoặc 8 giờ, 40 giờ.
- Đối chiếu công việc và nơi làm việc với danh sách cấm tại Điều 147.
- Tính phép năm cho lao động chưa thành niên là 14 ngày làm việc.
Lao động chưa thành niên là bao nhiêu tuổi?
Là người lao động chưa đủ 18 tuổi.
Người chưa đủ 13 tuổi có được làm việc không?
Không được tuyển dụng và sử dụng, trừ các công việc nghệ thuật, thể dục, thể thao mà không làm tổn hại đến sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách, và phải có sự đồng ý của cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Người từ 13 đến dưới 15 tuổi được làm gì?
Chỉ được làm công việc nhẹ theo danh mục do Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội ban hành.
Người dưới 15 tuổi được làm bao nhiêu giờ?
Không quá 04 giờ trong 01 ngày và 20 giờ trong 01 tuần, và không được làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm.
Người từ 15 đến dưới 18 tuổi được làm bao nhiêu giờ?
Không quá 08 giờ trong 01 ngày và 40 giờ trong 01 tuần.
Người từ 15 đến dưới 18 tuổi có được làm thêm giờ không?
Có thể được làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm trong một số nghề, công việc theo danh mục do Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội ban hành.
Ký hợp đồng với người dưới 15 tuổi thế nào?
Phải giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với cả người chưa đủ 15 tuổi và người đại diện theo pháp luật của người đó.
Có phải lập sổ theo dõi lao động chưa thành niên không?
Có. Phải lập sổ theo dõi riêng, ghi đầy đủ họ tên, ngày tháng năm sinh, công việc đang làm, kết quả những lần kiểm tra sức khỏe định kỳ, và xuất trình khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.
Lao động 17 tuổi có được làm ở quán karaoke không?
Không. Cấm sử dụng người lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi làm việc ở sòng bạc, quán bar, vũ trường, phòng hát karaoke, khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở tắm hơi, cơ sở xoa bóp, điểm kinh doanh xổ số và dịch vụ trò chơi điện tử.
Lao động chưa thành niên được nghỉ phép bao nhiêu ngày?
14 ngày làm việc, khi làm việc đủ 12 tháng cho một người sử dụng lao động.
- Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, Điều 113, Điều 143, Điều 144, Điều 145, Điều 146 và Điều 147
Xem thêm: Nghỉ hằng năm và nghỉ lễ tết
