02/09/2026
Nhà hàng và khách sạn bán trực tiếp cho người tiêu dùng, doanh thu vụn và phát sinh liên tục, nên hai việc chi phối toàn bộ công tác kế toán ở đây là hóa đơn từ máy tính tiền và cách tách giá thành cho từng loại dịch vụ.
- Ăn uống, nhà hàng và khách sạn thuộc nhóm phải dùng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền.
- Đơn vị đã đăng ký hóa đơn điện tử có mã hoặc không mã thì không bắt buộc đăng ký thêm hóa đơn từ máy tính tiền.
- Giá thành dịch vụ khách sạn mở chi tiết theo ăn uống, buồng nghỉ, vui chơi giải trí và phục vụ khác.
- Thu tiền trước khi cung cấp dịch vụ thì thời điểm lập hóa đơn là thời điểm thu tiền.
- Tiền đặt cọc để bảo đảm thực hiện hợp đồng nằm ngoài quy tắc thu tiền trước.
Hóa đơn điện tử từ máy tính tiền
Điều 6 Nghị định 254/2026/NĐ-CP xếp một nhóm ngành bán trực tiếp đến người tiêu dùng vào diện sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền.
- Trung tâm thương mại, siêu thị, bán lẻ trừ ô tô, mô tô, xe máy và xe có động cơ khác.
- Ăn uống, nhà hàng, khách sạn.
- Dịch vụ vận tải hành khách, dịch vụ hỗ trợ trực tiếp cho vận tải đường bộ.
- Dịch vụ nghệ thuật, vui chơi, giải trí, hoạt động chiếu phim.
- Dịch vụ phục vụ cá nhân khác theo quy định về Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.
Máy tính tiền được định nghĩa là hệ thống tính tiền gồm một thiết bị điện tử đồng bộ hoặc một hệ thống nhiều thiết bị điện tử kết hợp bằng giải pháp công nghệ thông tin, có chức năng tính tiền, lưu trữ các giao dịch bán hàng và số liệu bán hàng.
Tổ chức kinh tế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán trực tiếp đến người tiêu dùng mà đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử theo điểm a hoặc điểm b khoản 1 Điều 6 thì không bắt buộc đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền.
Hóa đơn điện tử chuyển đổi ra giấy không có hiệu lực để giao dịch, thanh toán, trừ hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu với cơ quan thuế.
Thời điểm lập hóa đơn dịch vụ
| Tình huống | Thời điểm lập hóa đơn |
|---|---|
| Cung cấp dịch vụ thông thường | thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa |
| Thu tiền trước hoặc trong khi cung cấp dịch vụ | thời điểm thu tiền |
| Nhận tiền đặt cọc theo Bộ luật Dân sự để bảo đảm thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ | nằm ngoài quy tắc thu tiền trước |
| Bàn giao từng hạng mục, công đoạn dịch vụ | mỗi lần bàn giao lập hóa đơn cho giá trị tương ứng |
Khách sạn nhận tiền giữ phòng cần phân biệt rõ khoản đặt cọc bảo đảm hợp đồng với khoản thanh toán trước tiền phòng, vì hai loại này rơi vào hai vế khác nhau của quy định trên.
Tách giá thành theo từng loại dịch vụ
Tài khoản 154 áp dụng trong doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ để tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành của dịch vụ đã thực hiện. Tùy yêu cầu quản lý, tài khoản này được hạch toán chi tiết theo ngành kinh doanh dịch vụ, theo địa điểm phát sinh chi phí hoặc theo từng dịch vụ.
| Loại hình | Cách mở chi tiết |
|---|---|
| Kinh doanh khách sạn | hoạt động ăn, uống; dịch vụ buồng nghỉ; dịch vụ vui chơi giải trí; phục vụ khác như giặt, là, cắt tóc, điện tín, thể thao |
| Kinh doanh du lịch | hướng dẫn du lịch; kinh doanh vận tải du lịch và các hoạt động khác theo yêu cầu quản lý |
| Giao thông vận tải | theo ngành như đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường hàng không, đường ống; hoặc theo hoạt động vận tải hành khách, vận tải hàng hóa; hoặc theo bộ phận kinh doanh |
Với đơn vị vận tải, săm lốp thay thế thường dùng cho nhiều kỳ nên không tính toàn bộ giá trị vào giá thành dịch vụ ngay một lần khi xuất dùng mà có thể phân bổ dần cho nhiều kỳ.
Xem thêm: Công bố sản phẩm thực phẩm: nghị định mới bị tạm ngưng, quay lại quy định cũ
Việc thường ngày ở nhà hàng, khách sạn
- Đối chiếu dữ liệu bán hàng trên máy tính tiền với dữ liệu hóa đơn đã chuyển đến cơ quan thuế, chốt theo ca và theo ngày.
- Tách doanh thu theo nhóm dịch vụ để khớp với cách mở chi tiết Tài khoản 154, phục vụ tính giá thành từng mảng.
- Kiểm soát định mức nguyên vật liệu cho bếp, đối chiếu với xuất kho thực tế và doanh thu món ăn.
- Theo dõi riêng tiền đặt cọc giữ phòng, tiền thanh toán trước và doanh thu chưa thực hiện của các gói dịch vụ trả trước.
- Rà các khoản thu hộ khách như phí dịch vụ thu hộ bên thứ ba, để tách khỏi doanh thu của đơn vị.
Xem thêm: Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền
Nhà hàng bắt buộc dùng hóa đơn từ máy tính tiền phải không?
Nhà hàng nằm trong nhóm bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng thuộc diện sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền. Đơn vị đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử theo điểm a hoặc điểm b khoản 1 Điều 6 thì không bắt buộc đăng ký thêm.
Khách đặt cọc giữ phòng thì xuất hóa đơn chưa?
Tiền đặt cọc theo Bộ luật Dân sự để bảo đảm thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ nằm ngoài trường hợp thu tiền trước làm phát sinh thời điểm lập hóa đơn. Khoản thanh toán trước tiền dịch vụ thì thời điểm lập hóa đơn là thời điểm thu tiền.
Hóa đơn in ra từ máy tính tiền có giá trị thanh toán không?
Hóa đơn điện tử chuyển đổi thành giấy nói chung không có hiệu lực để giao dịch, thanh toán, trừ hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu với cơ quan thuế theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
Khách sạn nên mở chi tiết giá thành theo tiêu chí nào?
Theo từng loại dịch vụ như hoạt động ăn uống, dịch vụ buồng nghỉ, dịch vụ vui chơi giải trí và phục vụ khác gồm giặt, là, cắt tóc, điện tín, thể thao.
Chi phí quản lý khách sạn có tính vào giá thành dịch vụ không?
Chi phí quản lý doanh nghiệp nằm trong nhóm không hạch toán vào Tài khoản 154, cùng chi phí bán hàng, chi phí tài chính và chi phí khác.
- Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, hiệu lực từ 01/01/2026, Tài khoản 154 phần ngành dịch vụ
- Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử, hiệu lực từ 01/07/2026, các Điều 3, 5, 6 và 9
Bài liên quan
- Khoản nào của người lao động không phải tính đóng bảo hiểm xã hội
- Hợp đồng thời vụ, giao khoán, cộng tác viên: khi nào bị coi là hợp đồng lao động
- Cấu trúc tiền lương và ranh giới giữa tiết giảm hợp pháp với trốn đóng bảo hiểm
- Đình chỉ hành nghề kiểm toán: sáu tháng, mười hai tháng và mốc hai lần trong 36 tháng
[…] Xem thêm: Kế toán nhà hàng, khách sạn và hóa đơn từ máy tính tiền […]