Bài viết theo Điều 70, Điều 71, Điều 78 và Điều 79 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, hiệu lực từ ngày 01/07/2025
Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chia người lao động thành hai lớp theo một mốc ngày. Ai đã có thời gian đóng trước ngày 01/7/2025 thì vẫn giữ được cửa rút một lần sau 12 tháng nghỉ việc. Ai bắt đầu đóng từ ngày đó trở đi thì cửa này đóng lại.
- Điều kiện chung là đã chấm dứt tham gia bảo hiểm xã hội và có đề nghị.
- Sáu trường hợp được rút với người tham gia bắt buộc, trong đó điểm đ là cửa phổ biến nhất.
- Cửa 12 tháng chỉ mở cho người có thời gian đóng trước ngày 01/7/2025 và tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm.
- Mức hưởng: 1,5 tháng cho mỗi năm đóng trước 2014 và 02 tháng cho mỗi năm đóng từ 2014 trở đi.
- Chưa đủ một năm đóng thì hưởng bằng số tiền đã đóng, tối đa 02 tháng mức bình quân.
- Hồ sơ gồm sổ bảo hiểm xã hội và văn bản đề nghị. Cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết trong 07 ngày làm việc.
- Không rút và cũng chưa đủ điều kiện hưu thì thời gian đóng được bảo lưu.
Sáu cửa rút với người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc
Khoản 1 Điều 70 áp dụng cho người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Điều kiện nền là đã chấm dứt tham gia bảo hiểm xã hội và có đề nghị, sau đó phải rơi vào một trong sáu trường hợp.
| Điểm | Trường hợp | Ghi chú |
|---|---|---|
| a | Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội | Người không rút một lần có thể chọn hưởng trợ cấp hằng tháng theo Điều 23 |
| b | Ra nước ngoài để định cư | Cần thêm giấy tờ chứng minh định cư |
| c | Đang mắc ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS | Danh sách bệnh là danh sách đóng, ghi thẳng trong luật |
| d | Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng | Cần biên bản giám định y khoa hoặc giấy xác nhận mức độ khuyết tật |
| đ | Có thời gian đóng trước ngày Luật có hiệu lực, sau 12 tháng không thuộc diện đóng bắt buộc và cũng không đóng tự nguyện, tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm | Đây là cửa phổ biến nhất, và là cửa có mốc ngày |
| e | Người thuộc điểm d, đ, e khoản 1 Điều 2 khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không thuộc diện đóng bắt buộc, không đóng tự nguyện và không đủ điều kiện hưởng lương hưu | Áp dụng cho nhóm lực lượng vũ trang |
Điểm đ khoản 1 Điều 70 gắn điều kiện có thời gian đóng bảo hiểm xã hội trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành. Luật số 41/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.
Người bắt đầu đóng bảo hiểm xã hội từ ngày 01/7/2025 trở đi không dùng được cửa này. Họ chỉ rút một lần khi rơi vào các điểm a, b, c, d hoặc e.
Năm cửa rút với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
Khoản 2 Điều 70 dành cho người tham gia tự nguyện. Danh sách ngắn hơn và có một điểm riêng về cư trú.
- Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội.
- Đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
- Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.
- Đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng không tiếp tục cư trú tại Việt Nam.
- Chấm dứt hợp đồng lao động, hoặc giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề, giấy phép hành nghề hết hiệu lực mà không được gia hạn.
Cách tính mức hưởng
Khoản 3 Điều 70 tính theo số năm đã đóng và căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, và loại trừ phần ngân sách nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện.
| Giai đoạn đóng | Hệ số mỗi năm |
|---|---|
| Năm đóng trước năm 2014 | 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội |
| Năm đóng từ năm 2014 trở đi | 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội |
| Tổng thời gian đóng chưa đủ một năm | Bằng số tiền đã đóng, tối đa 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội |
Có một quy tắc xử lý tháng lẻ đáng chú ý. Người vừa có thời gian đóng trước 2014 vừa có thời gian đóng sau 2014, mà giai đoạn trước 2014 còn tháng lẻ, thì những tháng lẻ đó được chuyển sang giai đoạn từ năm 2014 trở đi. Chuyển như vậy có lợi cho người lao động vì hệ số của giai đoạn sau cao hơn.
Khoản 4 Điều 70 quy định riêng cho hai trường hợp tại điểm c và điểm d khoản 1, tức người mắc bệnh nặng và người suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc khuyết tật đặc biệt nặng.
Với hai nhóm này, mức hưởng được tính trên căn cứ đóng bao gồm cả số tiền ngân sách nhà nước hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Hồ sơ và thời hạn giải quyết
Điều 78 chia hồ sơ thành phần chung và phần thêm theo từng trường hợp.
| Áp dụng cho | Giấy tờ |
|---|---|
| Mọi trường hợp | Sổ bảo hiểm xã hội và văn bản đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần |
| Ra nước ngoài định cư | Bản sao giấy xác nhận thôi quốc tịch Việt Nam; hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng của hộ chiếu nước ngoài, thị thực cho phép nhập cảnh để định cư, thẻ thường trú dài hạn ở nước ngoài, hoặc giấy tờ hợp pháp khác |
| Mắc bệnh nặng | Bản tóm tắt hồ sơ bệnh án, hoặc bản chính hoặc bản sao giấy ra viện |
| Suy giảm khả năng lao động từ 81% hoặc khuyết tật đặc biệt nặng | Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa, hoặc bản sao giấy xác nhận mức độ khuyết tật đặc biệt nặng |
Theo khoản 3 Điều 79, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do. Thời điểm tính hưởng là thời điểm cơ quan bảo hiểm xã hội ban hành quyết định hưởng.
Không rút thì được gì
Điều 71 quy định người lao động nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần và chưa hưởng trợ cấp hằng tháng thì được bảo lưu thời gian đóng. Thời gian bảo lưu này cộng dồn với thời gian đóng sau đó, kể cả khi quay lại làm việc nhiều năm sau.
Khoản 6 Điều 70 còn cho quyền chọn: người vừa đủ điều kiện hưởng lương hưu vừa đủ điều kiện rút một lần theo các điểm b, c, d khoản 1 và các điểm b, c, đ khoản 2 thì được lựa chọn hưởng lương hưu hằng tháng hoặc hưởng bảo hiểm xã hội một lần.
Xem thêm: Chế độ hưu trí theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024
Nghỉ việc bao lâu thì rút được bảo hiểm xã hội một lần?
Theo điểm đ khoản 1 Điều 70, sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và cũng không tham gia tự nguyện, với điều kiện có thời gian đóng trước ngày 01/7/2025 và tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm.
Người bắt đầu đi làm sau ngày 01/7/2025 có rút được không?
Không dùng được cửa 12 tháng, vì điểm đ yêu cầu phải có thời gian đóng trước ngày Luật có hiệu lực. Họ chỉ rút một lần khi thuộc các trường hợp còn lại như đủ tuổi hưu mà chưa đủ 15 năm đóng, ra nước ngoài định cư, mắc bệnh nặng, suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
Mỗi năm đóng được bao nhiêu tháng lương?
1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho năm đóng trước 2014, và 02 tháng cho năm đóng từ 2014 trở đi.
Đóng chưa đủ một năm thì rút được bao nhiêu?
Mức hưởng bằng số tiền đã đóng, nhưng không quá 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
Tháng lẻ trước năm 2014 tính thế nào?
Những tháng lẻ đó được chuyển sang giai đoạn đóng từ năm 2014 trở đi để tính mức hưởng, tức là được áp hệ số 02 tháng thay vì 1,5 tháng.
Bao lâu thì nhận được tiền?
Cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ. Không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do.
Hồ sơ tối thiểu gồm những gì?
Sổ bảo hiểm xã hội và văn bản đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần. Các trường hợp đặc thù bổ sung thêm giấy tờ theo khoản 2, 3, 4 Điều 78.
Rút một lần rồi đi làm lại thì thời gian cũ còn không?
Thời gian đã tính hưởng một lần thì không còn để tính chế độ sau này. Người muốn giữ thì chọn bảo lưu thời gian đóng theo Điều 71, khi đó thời gian cũ được cộng dồn với thời gian đóng về sau.
- Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, hiệu lực từ ngày 01/07/2025: Điều 70, Điều 71, Điều 78 và Điều 79.
