Bài viết theo Nghị định 159/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/07/2025
Đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện một lần cho nhiều năm rồi giữa chừng đi làm công ty, tức là chuyển sang diện bắt buộc. Phần đã đóng cho thời gian còn lại được hoàn trả, nhưng khỏi hoàn toàn bộ.
Ba trường hợp được hoàn trả
- Người tham gia thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
- Người tham gia hưởng bảo hiểm xã hội một lần.
- Người tham gia chết hoặc Tòa án tuyên bố là đã chết. Trường hợp này hoàn trả cho thân nhân.
Quy định áp dụng với người đã đóng theo phương thức 03 tháng, 06 tháng, 12 tháng một lần, hoặc đóng một lần cho nhiều năm về sau.
Số tiền hoàn trả tính theo thời gian còn lại của phương thức đóng.
Và khỏi bao gồm tiền hỗ trợ đóng của Nhà nước, nếu người tham gia có được hỗ trợ.
Người tính nhầm phần này thường kỳ vọng nhận lại cao hơn thực tế.
Nên hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội số tiền cụ thể trước khi quyết định chuyển diện.
Đóng một lần cho nhiều năm thì tính khác
Riêng người đã đóng theo phương thức một lần cho nhiều năm về sau, số tiền hoàn trả tính theo một công thức riêng, gồm các tham số sau.
| Tham số | Ý nghĩa |
|---|---|
| Mức thu nhập tháng | Do người tham gia chọn tại thời điểm đóng |
| Tiền hỗ trợ | Số tiền hỗ trợ đóng của Nhà nước, nếu có |
| Lãi suất | Lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân tháng do Bảo hiểm xã hội Việt Nam công bố, của năm trước liền kề năm đóng |
| Số năm đã đóng trước | Do người tham gia chọn, nhận giá trị từ 2 đến 5 |
| Số tháng còn lại | Số tháng còn lại của phương thức đóng đã chọn |
Điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng
- Thu nhập tháng đã đóng sau điều chỉnh của từng năm bằng thu nhập tháng đã đóng của năm đó nhân mức điều chỉnh của năm tương ứng.
- Mức điều chỉnh tính trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm do Tổng cục Thống kê công bố.
- Gốc so sánh là bình quân năm 2008 bằng 100%.
- Mức điều chỉnh lấy tròn hai số lẻ, và mức thấp nhất bằng 1.
- Bảo hiểm xã hội Việt Nam thực hiện việc điều chỉnh để làm căn cứ tính mức bình quân thu nhập.
Người đóng một lần cho những năm còn thiếu thì phần thu nhập tháng theo phương thức này nhận mức điều chỉnh bằng 1.
Nghĩa là phần đóng bù khỏi được nhân theo chỉ số giá.
Mức thấp nhất của mức điều chỉnh là 1, nên khoản đóng gần thời điểm hưởng cũng khỏi bị giảm.
Người tính lương hưu cần tách riêng phần đóng bù và phần đóng theo năm khi ước tính.
Việc cần làm
- Sắp đi làm công ty mà đang đóng tự nguyện dài hạn: hỏi số tiền hoàn trả trước khi ký hợp đồng lao động.
- Lưu biên lai từng lần đóng, ghi rõ mức thu nhập tháng đã chọn và thời điểm đóng.
- Ghi nhớ khoản Nhà nước hỗ trợ khỏi nằm trong tiền hoàn trả.
- Thân nhân của người đã mất: liên hệ cơ quan bảo hiểm xã hội để nhận hoàn trả phần thời gian còn lại.
- Khi ước tính lương hưu, tách phần đóng bù năm còn thiếu vì phần này khỏi được điều chỉnh theo chỉ số giá.
Đang đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện mà đi làm công ty thì tiền đã đóng ra sao?
Được hoàn trả một phần. Số tiền hoàn trả tính theo thời gian còn lại của phương thức đóng đã đóng trước đó.
Tiền Nhà nước hỗ trợ có được hoàn lại không?
Không. Số tiền hoàn trả khỏi bao gồm tiền hỗ trợ đóng của Nhà nước.
Những trường hợp nào được hoàn trả?
Thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc; hưởng bảo hiểm xã hội một lần; hoặc chết hay bị Tòa án tuyên bố là đã chết, khi đó hoàn trả cho thân nhân.
Phương thức đóng nào được hoàn trả?
Đóng 03 tháng, 06 tháng, 12 tháng một lần, hoặc đóng một lần cho nhiều năm về sau.
Đóng một lần cho nhiều năm thì hoàn trả tính thế nào?
Theo công thức riêng, dựa trên mức thu nhập tháng đã chọn tại thời điểm đóng, tiền hỗ trợ của Nhà nước, lãi suất đầu tư quỹ bảo hiểm xã hội bình quân tháng do Bảo hiểm xã hội Việt Nam công bố của năm trước liền kề, số năm đã đóng trước và số tháng còn lại.
Thu nhập tháng đã đóng được điều chỉnh theo gì?
Theo chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm do Tổng cục Thống kê công bố, gốc so sánh là bình quân năm 2008 bằng 100%. Mức điều chỉnh lấy tròn hai số lẻ và thấp nhất bằng 1.
Đóng bù những năm còn thiếu có được điều chỉnh theo chỉ số giá không?
Không. Thu nhập tháng đã đóng theo phương thức đóng một lần cho những năm còn thiếu nhận mức điều chỉnh bằng 1.
- Nghị định 159/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội tự nguyện, Điều 5, Điều 6, Điều 7 và Điều 9
- Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, Điều 36 và Điều 102
