Bài viết theo Nghị định 85/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/05/2026
Doanh nghiệp đóng thêm cho người lao động một khoản hưu trí ngoài bảo hiểm xã hội bắt buộc. Điểm kế toán cần nắm: văn bản thỏa thuận quyết định khi nào người lao động thật sự được hưởng phần doanh nghiệp đóng, và khi nào doanh nghiệp lấy lại được.
Ai tham gia
Đối tượng tham gia là người sử dụng lao động và người lao động đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Việc tham gia là tự nguyện, triển khai qua người sử dụng lao động.
Đặt việc tham gia thành điều kiện bắt buộc để tuyển dụng, ký kết hoặc gia hạn hợp đồng lao động.
Phân biệt đối xử hoặc cản trở quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động thông qua việc tham gia.
Gắn việc tham gia với chính sách khen thưởng, đánh giá thi đua và phúc lợi của doanh nghiệp.
Mức đóng do hai bên thỏa thuận trên cơ sở tự nguyện, Nghị định khỏi ấn định tỷ lệ.
Văn bản thỏa thuận quyết định điều gì
- Điều kiện để người lao động được hưởng phần đóng góp của doanh nghiệp và kết quả đầu tư từ khoản đóng góp đó phải được nêu cụ thể trong văn bản thỏa thuận.
- Doanh nghiệp đặt điều kiện về thời gian làm việc tối thiểu thì khỏi quá 05 năm.
- Người sử dụng lao động xây dựng văn bản thỏa thuận, thông báo và lấy ý kiến người lao động, rồi ký với từng người lao động hoặc ký với đại diện tập thể.
Bốn trường hợp được hưởng ngay
- Người lao động tử vong.
- Đang mắc một trong các bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
- Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.
- Người lao động là công dân nước ngoài khỏi tiếp tục cư trú tại Việt Nam, hoặc giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề, giấy phép hành nghề hết hiệu lực mà khỏi được gia hạn.
Bốn trường hợp này người lao động được hưởng phần đóng góp của doanh nghiệp và kết quả đầu tư, khỏi cần đáp ứng điều kiện trong văn bản thỏa thuận.
Rút trước tuổi hưu
| Tình huống | Phí chi trả đột xuất |
|---|---|
| Nhận chi trả trước tuổi về hưu | Quỹ được thu tối đa 5% giá trị nhận chi trả |
| Bốn trường hợp bất khả kháng nêu trên | Khỏi thu phí chi trả đột xuất |
| Chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của Nghị định | Khỏi thu phí chi trả đột xuất |
Khoản phí này được phân bổ vào tài khoản hưu trí cá nhân của từng người tham gia quỹ, tức là quay lại cho những người còn ở trong quỹ. Người lao động được chọn nhận chi trả hằng tháng, một lần, hoặc kết hợp cả hai.
Khi nào doanh nghiệp lấy lại được tiền
Người lao động dừng tham gia và khỏi đáp ứng điều kiện trong văn bản thỏa thuận, thì doanh nghiệp được nhận hoàn trả từ tài khoản hưu trí cá nhân phần đóng góp của mình, bao gồm kết quả đầu tư, sau khi trừ chi phí liên quan đã phân bổ. Doanh nghiệp có trách nhiệm kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế với khoản nhận lại này.
Bảo hiểm hưu trí bổ sung khỏi phải chế độ hưu trí của Nhà nước.
Cũng khỏi phải sản phẩm bảo hiểm theo pháp luật kinh doanh bảo hiểm.
Nhà nước khỏi đảm bảo về số tiền chi trả. Số tiền phụ thuộc giá trị tài khoản cá nhân tại thời điểm nhận và kết quả đầu tư.
Tranh chấp giải quyết qua thương lượng, hòa giải, hoặc yêu cầu Trọng tài hay Tòa án Việt Nam.
Khi người lao động qua đời
Doanh nghiệp quản lý quỹ tất toán và chuyển đổi thành tiền toàn bộ giá trị tài khoản hưu trí cá nhân, rồi thông báo số tiền cho người thừa kế để làm văn bản xác nhận thừa kế và thực hiện nghĩa vụ thuế. Người lao động cũng có thể ủy quyền cho người khác nhận chi trả.
Việc cần làm
- Soạn văn bản thỏa thuận nêu rõ điều kiện hưởng phần đóng góp của doanh nghiệp, giữ mốc thời gian làm việc tối thiểu trong 05 năm.
- Lấy ý kiến người lao động trước khi ký, lưu biên bản.
- Tách riêng phần doanh nghiệp đóng và phần người lao động đóng trên sổ sách, vì hai phần có đường đi khác nhau.
- Theo dõi các trường hợp nghỉ việc để xác định khoản được hoàn trả cho doanh nghiệp.
- Kê khai nghĩa vụ thuế với khoản hoàn trả nhận lại.
- Khỏi gắn chương trình này với thi đua, khen thưởng hay phúc lợi, vì đó là điều bị cấm.
Ai được tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung?
Người sử dụng lao động và người lao động đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội.
Mức đóng là bao nhiêu?
Do người sử dụng lao động và người lao động thỏa thuận trên cơ sở tự nguyện. Nghị định khỏi ấn định tỷ lệ.
Doanh nghiệp có được đặt điều kiện làm việc đủ số năm mới cho hưởng không?
Được, nhưng điều kiện về thời gian làm việc tối thiểu khỏi quá 05 năm, và phải nêu cụ thể trong văn bản thỏa thuận.
Trường hợp nào được hưởng ngay phần doanh nghiệp đóng?
Tử vong; đang mắc một trong các bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS; suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng; hoặc là công dân nước ngoài khỏi tiếp tục cư trú tại Việt Nam hay có giấy phép hết hiệu lực mà khỏi được gia hạn.
Rút tiền trước tuổi hưu có mất phí không?
Có. Quỹ hưu trí được thu phí chi trả đột xuất tối đa bằng 5% giá trị nhận chi trả, trừ các trường hợp bất khả kháng và trường hợp chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định.
Người lao động nghỉ việc sớm thì phần doanh nghiệp đóng đi đâu?
Nếu người lao động dừng tham gia và khỏi đáp ứng điều kiện trong văn bản thỏa thuận, doanh nghiệp được nhận hoàn trả phần đóng góp của mình cùng kết quả đầu tư, sau khi trừ chi phí liên quan đã phân bổ.
Nhà nước có bảo đảm số tiền chi trả không?
Không. Số tiền chi trả phụ thuộc giá trị tài khoản hưu trí cá nhân tại thời điểm nhận, quy định của chương trình và văn bản thỏa thuận.
Người lao động được nhận tiền theo cách nào?
Được chọn nhận hằng tháng, nhận một lần, hoặc kết hợp giữa nhận một lần và nhận hằng tháng.
- Nghị định 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung, Điều 4, Điều 5, Điều 6, Điều 24, Điều 25, Điều 26 và Điều 27
Xem thêm: Tỷ lệ trích các khoản bảo hiểm và kinh phí công đoàn
