02/09/2026
Thông tư 102/2026/TT-BTC hiệu lực từ 17/07/2026 thay bộ hướng dẫn cũ về giám sát và xếp loại doanh nghiệp nhà nước. Điểm cần canh: kỳ đánh giá năm tài chính 2025 trở về trước vẫn theo hướng dẫn cũ, còn từ năm 2026 mới theo thông tư này.
- Thông tư hiệu lực từ 17/07/2026, bãi bỏ Thông tư 200/2015/TT-BTC và Thông tư 77/2021/TT-BTC.
- Năm tài chính 2025 trở về trước vẫn đánh giá, xếp loại theo hướng dẫn cũ.
- Tổng doanh thu gồm doanh thu thuần cộng doanh thu tài chính cộng thu nhập khác.
- Vốn chủ sở hữu nhỏ hơn hoặc bằng không thì ROE được xác định là không khả dụng.
- Doanh nghiệp không phát sinh dự án đầu tư thì chỉ tiêu 4 được giao bằng 0.
Thông tư 200/2015/TT-BTC hướng dẫn giám sát đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp, giám sát tài chính, đánh giá hiệu quả hoạt động và công khai thông tin tài chính. Đây là thông tư bị bãi bỏ.
Thông tư 200/2014/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp là văn bản khác, không nằm trong danh sách bãi bỏ của Thông tư 102/2026/TT-BTC.
Bốn văn bản bị bãi bỏ
- Thông tư 200/2015/TT-BTC ngày 15/12/2015 hướng dẫn một số nội dung về giám sát đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp, giám sát tài chính, đánh giá hiệu quả hoạt động và công khai thông tin tài chính của doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn nhà nước.
- Thông tư 77/2021/TT-BTC ngày 17/9/2021 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 200/2015/TT-BTC.
- Điều 9 Thông tư 36/2021/TT-BTC ngày 26/5/2021.
- Khoản 4 Điều 1 Thông tư 16/2023/TT-BTC ngày 17/3/2023.
Việc đánh giá, xếp loại doanh nghiệp và đánh giá người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước, Kiểm soát viên của năm tài chính từ năm 2025 trở về trước vẫn thực hiện theo Thông tư 200/2015/TT-BTC và Thông tư 77/2021/TT-BTC.
Cách tính từng chỉ tiêu
| Chỉ tiêu | Cách xác định theo thông tư |
|---|---|
| Chỉ tiêu 1, tổng doanh thu | doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ, cộng doanh thu hoạt động tài chính, cộng thu nhập khác, lấy trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh |
| Chỉ tiêu 3, ROE | khi giá trị vốn chủ sở hữu nhỏ hơn hoặc bằng không thì chỉ tiêu này được xác định là không khả dụng |
| Chỉ tiêu 4, giá trị khối lượng thực hiện hoặc giá trị giải ngân | tổng giá trị khối lượng thực hiện hoặc tổng giá trị giải ngân trong năm kế hoạch của dự án đầu tư và khoản đầu tư thuộc ba nhóm được liệt kê. Doanh nghiệp không phát sinh dự án hoặc khoản đầu tư tại thời điểm giao chỉ tiêu thì cơ quan đại diện chủ sở hữu giao chỉ tiêu này bằng 0 |
| Chỉ tiêu 5, thực hiện nhiệm vụ được giao | căn cứ mức độ hoàn thành về sản lượng và chất lượng sản phẩm, dịch vụ công do Nhà nước giao nhiệm vụ hoặc đặt hàng, cùng nhiệm vụ chính trị, quốc phòng, an ninh do cơ quan có thẩm quyền giao |
Khi đánh giá các chỉ tiêu, doanh nghiệp được xem xét loại trừ các yếu tố tác động theo khoản 3 Điều 30 Nghị định 365/2025/NĐ-CP. Riêng năm 2026, vốn chủ sở hữu hoặc tổng tài sản dùng để tính ROE hoặc ROA áp dụng cùng nguyên tắc và phương pháp tính toán đã dùng khi cơ quan đại diện chủ sở hữu giao chỉ tiêu.
Lịch báo cáo và biểu mẫu
| Ai báo cáo | Kỳ | Biểu mẫu |
|---|---|---|
| Doanh nghiệp nhà nước, qua chỉ đạo của người đại diện | hằng quý, báo cáo tình hình hoạt động gửi cơ quan đại diện chủ sở hữu | Biểu số 03.G |
| Doanh nghiệp nhà nước | hằng năm, Báo cáo tình hình quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp | mẫu biểu tại khoản 2 Điều 7 và khoản 2 Điều 8 của thông tư |
| Doanh nghiệp | Báo cáo đánh giá, xếp loại doanh nghiệp gửi cơ quan đại diện chủ sở hữu | Biểu số 04.A |
| Cơ quan đại diện chủ sở hữu | Báo cáo đánh giá, xếp loại các doanh nghiệp được giao quản lý gửi Bộ Tài chính | Biểu số 04.B |
| Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước, Kiểm soát viên tại doanh nghiệp 100% vốn nhà nước | tự nhận xét, tự nhận mức độ đánh giá, lập báo cáo gửi cơ quan đại diện chủ sở hữu | Biểu số 05.A, 05.B và 05.C |
| Cơ quan đại diện chủ sở hữu | tổng hợp báo cáo tình hình quản lý và đầu tư vốn nhà nước thuộc phạm vi quản lý | Biểu số 01.A, 01.B, 01.C, 01.D, 09.A và 09.B |
Người đại diện phần vốn nhà nước tại công ty cổ phần và công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên do Nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống lập và gửi báo cáo hằng năm theo các nội dung tại điểm a, b2, b6, b9 và b10 khoản 2 Điều 7 của thông tư, kèm nội dung về việc thực hiện quyền và trách nhiệm của mình.
Hệ thống thông tin đang xây
- Bộ Tài chính chủ trì xây dựng, quản lý, vận hành Hệ thống thông tin về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
- Trong thời gian xây dựng hệ thống, cơ quan đại diện chủ sở hữu, doanh nghiệp và người đại diện lập, nhập dữ liệu và gửi báo cáo theo biểu mẫu ban hành kèm thông tư.
- Doanh nghiệp và người đại diện chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp lý, trung thực của thông tin, tài liệu và báo cáo.
- Ngoài các báo cáo định kỳ, doanh nghiệp và người đại diện còn phải lập báo cáo đột xuất khi cơ quan đại diện chủ sở hữu hoặc cơ quan quản lý nhà nước yêu cầu.
Giám sát tài chính đặc biệt thực hiện theo Điều 19 đến Điều 23 Nghị định 365/2025/NĐ-CP, báo cáo theo mẫu biểu như các doanh nghiệp khác. Kết quả giám sát tài chính đặc biệt được cơ quan đại diện chủ sở hữu tổng hợp chung vào báo cáo gửi Bộ Tài chính.
Thông tư 102/2026/TT-BTC có hiệu lực từ khi nào?
Từ ngày 17/07/2026.
Đánh giá năm 2025 theo văn bản nào?
Việc đánh giá, xếp loại doanh nghiệp và đánh giá người đại diện, Kiểm soát viên của năm tài chính từ 2025 trở về trước vẫn theo Thông tư 200/2015/TT-BTC và Thông tư 77/2021/TT-BTC.
Tổng doanh thu gồm những gì?
Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ, cộng doanh thu hoạt động tài chính, cộng thu nhập khác, lấy trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
Vốn chủ sở hữu âm thì tính ROE ra sao?
Khi giá trị vốn chủ sở hữu nhỏ hơn hoặc bằng không, chỉ tiêu ROE được xác định là không khả dụng.
Doanh nghiệp không có dự án đầu tư thì chỉ tiêu 4 tính thế nào?
Cơ quan đại diện chủ sở hữu giao chỉ tiêu này với giá trị bằng 0.
Báo cáo quý dùng biểu nào?
Biểu số 03.G kèm theo báo cáo tình hình hoạt động gửi cơ quan đại diện chủ sở hữu.
Xem thêm: Đánh giá, xếp loại doanh nghiệp nhà nước: năm chỉ tiêu và ba hạng
Xem thêm: Giám sát tài chính đặc biệt
- Thông tư 102/2026/TT-BTC hướng dẫn một số nội dung về giám sát, kiểm tra, đánh giá, xếp loại, báo cáo và công khai thông tin trong quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, hiệu lực từ 17/07/2026
- Nghị định 365/2025/NĐ-CP về giám sát, kiểm tra, đánh giá, xếp loại, báo cáo và công khai thông tin trong quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp
- Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp 68/2025/QH15
