02/09/2026
Hàng đã giao, hóa đơn đã xuất, nhưng khách chưa trả tiền vì cho rằng hàng không đúng. Luật Thương mại cho phép tạm ngừng thanh toán trong bốn tình huống, kèm một điều kiện: phải có bằng chứng. Đưa bằng chứng không xác thực thì bên mua phải bồi thường.
- Bên mua vẫn phải trả tiền nếu hàng mất mát, hư hỏng sau thời điểm rủi ro đã chuyển sang mình.
- Bốn trường hợp được tạm ngừng thanh toán, đều đòi hỏi bên mua có bằng chứng.
- Bằng chứng không xác thực gây thiệt hại thì bên mua phải bồi thường.
- Không thỏa thuận giá thì lấy giá của loại hàng đó trong các điều kiện tương tự.
- Thời hạn thanh toán mặc định là thời điểm bên bán giao hàng hoặc giao chứng từ.
Nghĩa vụ thanh toán và một ngoại lệ
Khoản 3 Điều 50 Luật Thương mại 2005 số 36/2005/QH11 quy định bên mua vẫn phải thanh toán tiền mua hàng trong trường hợp hàng hóa mất mát, hư hỏng sau thời điểm rủi ro được chuyển từ bên bán sang bên mua, trừ trường hợp mất mát, hư hỏng do lỗi của bên bán gây ra.
Quy định này nối trực tiếp với các điều về chuyển rủi ro. Xác định đúng thời điểm rủi ro chuyển giao vì vậy quyết định cả nghĩa vụ thanh toán khi hàng gặp sự cố.
Bốn trường hợp được tạm ngừng thanh toán
| Trường hợp | Điều kiện | Thời điểm tiếp tục thanh toán |
|---|---|---|
| Bên bán lừa dối | Bên mua có bằng chứng | Theo thỏa thuận hoặc theo quy định pháp luật |
| Hàng hóa đang là đối tượng bị tranh chấp | Bên mua có bằng chứng | Cho đến khi việc tranh chấp đã được giải quyết |
| Bên bán đã giao hàng không phù hợp với hợp đồng | Bên mua có bằng chứng | Cho đến khi bên bán đã khắc phục sự không phù hợp đó |
| Bằng chứng do bên mua đưa ra không xác thực | Gây thiệt hại cho bên bán | Bên mua phải bồi thường thiệt hại và chịu các chế tài khác |
Cả ba trường hợp đầu tại Điều 51 đều bắt đầu bằng cụm bên mua có bằng chứng. Tạm ngừng thanh toán dựa trên nghi ngờ hoặc bằng chứng không xác thực khiến bên mua phải bồi thường thiệt hại cho bên bán theo khoản 4 Điều 51.
Xác định giá khi hợp đồng không nói rõ
Điều 52 Luật Thương mại 2005 đưa ra cách xác định giá khi không có thỏa thuận về giá, không có thỏa thuận về phương pháp xác định giá và cũng không có chỉ dẫn nào khác: lấy giá của loại hàng hóa đó trong các điều kiện tương tự về phương thức giao hàng, thời điểm mua bán, thị trường địa lý, phương thức thanh toán và các điều kiện khác có ảnh hưởng đến giá.
Điều 53 bổ sung một quy tắc kỹ thuật: nếu giá được xác định theo trọng lượng hàng hóa thì trọng lượng đó là trọng lượng tịnh, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Địa điểm và thời hạn thanh toán
Điều 54 xác định địa điểm thanh toán khi hợp đồng không quy định:
- Địa điểm kinh doanh của bên bán được xác định vào thời điểm giao kết hợp đồng; nếu không có địa điểm kinh doanh thì tại nơi cư trú của bên bán;
- Địa điểm giao hàng hoặc giao chứng từ, nếu việc thanh toán được tiến hành đồng thời với việc giao hàng hoặc giao chứng từ.
Về thời hạn, Điều 55 đặt hai quy tắc mặc định: bên mua phải thanh toán vào thời điểm bên bán giao hàng hoặc giao chứng từ liên quan đến hàng hóa; và bên mua không có nghĩa vụ thanh toán cho đến khi có thể kiểm tra xong hàng hóa, trong trường hợp có thỏa thuận về kiểm tra hàng theo Điều 44.
Hàng cháy trên đường về kho thì có phải trả tiền không?
Nếu rủi ro đã chuyển sang bên mua tại thời điểm xảy ra sự cố thì bên mua vẫn phải thanh toán theo khoản 3 Điều 50 Luật Thương mại 2005, trừ trường hợp mất mát, hư hỏng do lỗi của bên bán gây ra.
Hàng giao thiếu, có được giữ toàn bộ tiền không?
Khoản 3 Điều 51 cho phép tạm ngừng thanh toán khi có bằng chứng bên bán giao hàng không phù hợp với hợp đồng, cho đến khi bên bán khắc phục sự không phù hợp đó.
Tạm ngừng thanh toán mà sau đó sai thì sao?
Khoản 4 Điều 51 quy định bằng chứng do bên mua đưa ra không xác thực, gây thiệt hại cho bên bán thì bên mua phải bồi thường thiệt hại và chịu các chế tài khác theo quy định của Luật.
Hợp đồng không ghi giá thì tính thế nào?
Theo Điều 52, lấy giá của loại hàng hóa đó trong các điều kiện tương tự về phương thức giao hàng, thời điểm mua bán, thị trường địa lý, phương thức thanh toán và các điều kiện khác ảnh hưởng đến giá.
Chưa kiểm tra xong hàng đã phải trả tiền chưa?
Khoản 2 Điều 55 cho bên mua chưa có nghĩa vụ thanh toán cho đến khi có thể kiểm tra xong hàng hóa, trong trường hợp có thỏa thuận về kiểm tra hàng theo Điều 44.
Xem thêm: Thời điểm chuyển rủi ro và quyền sở hữu hàng hóa
- Luật Thương mại 2005 số 36/2005/QH11, các điều từ 50 đến 55
