Bài viết theo Điều 29 và Điều 99 Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14
Điều chuyển sang việc khác là quyền của doanh nghiệp, nhưng là quyền có bốn khóa: chỉ trong các lý do luật liệt kê, chỉ trong 60 ngày làm việc một năm, phải báo trước, và phải giữ mức lương theo công thức riêng.
- Chỉ được điều chuyển trong các lý do luật nêu, gồm cả nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
- Lý do nhu cầu sản xuất, kinh doanh phải được ghi cụ thể trong nội quy lao động mới dùng được.
- Trần là 60 ngày làm việc cộng dồn trong 01 năm.
- Quá 60 ngày thì chỉ được thực hiện khi người lao động đồng ý bằng văn bản.
- Phải báo trước ít nhất 03 ngày làm việc, nói rõ thời hạn và bố trí công việc phù hợp sức khỏe, giới tính.
- Lương trả theo công việc mới. Thấp hơn việc cũ thì giữ nguyên lương cũ trong 30 ngày làm việc.
- Sau đó lương mới ít nhất bằng 85% lương cũ và không thấp hơn mức lương tối thiểu.
- Người lao động từ chối phần vượt 60 ngày mà phải ngừng việc thì được trả lương ngừng việc.
Sáu nhóm lý do được điều chuyển
- Gặp khó khăn đột xuất do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm.
- Áp dụng biện pháp ngăn ngừa, khắc phục tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
- Sự cố điện, nước.
- Do nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
Câu cuối khoản 1 Điều 29 buộc người sử dụng lao động quy định cụ thể trong nội quy lao động những trường hợp do nhu cầu sản xuất, kinh doanh mà được tạm thời chuyển người lao động làm công việc khác.
Nội quy lao động không ghi thì lý do này không dùng được, dù thực tế doanh nghiệp có nhu cầu thật. Các lý do còn lại như thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, sự cố điện nước thì không đòi điều kiện này.
Trần 60 ngày làm việc và cửa vượt trần
| Phạm vi | Điều kiện |
|---|---|
| Trong 60 ngày làm việc cộng dồn trong 01 năm | Doanh nghiệp được tạm thời chuyển, cần báo trước 03 ngày làm việc |
| Quá 60 ngày làm việc cộng dồn trong 01 năm | Chỉ được thực hiện khi người lao động đồng ý bằng văn bản |
| Người lao động không đồng ý phần vượt trần và phải ngừng việc | Doanh nghiệp trả lương ngừng việc theo Điều 99 |
Đơn vị đếm là ngày làm việc và cách đếm là cộng dồn cả năm. Mỗi đợt điều chuyển đều cộng vào cùng một quỹ 60 ngày. Doanh nghiệp điều chuyển ba đợt mỗi đợt 25 ngày làm việc là đã vượt trần ở đợt thứ ba.
Ba nghĩa vụ khi ra quyết định điều chuyển
- Báo trước ít nhất 03 ngày làm việc cho người lao động biết.
- Thông báo rõ thời hạn làm tạm thời.
- Bố trí công việc phù hợp với sức khỏe, giới tính của người lao động.
Tiền lương trong thời gian điều chuyển
Khoản 3 Điều 29 dựng một công thức hai giai đoạn, và có thêm một mức sàn tuyệt đối.
| Giai đoạn | Mức lương |
|---|---|
| Nguyên tắc chung | Trả lương theo công việc mới |
| 30 ngày làm việc đầu, nếu lương việc mới thấp hơn việc cũ | Giữ nguyên tiền lương của công việc cũ |
| Từ ngày làm việc thứ 31 trở đi | Ít nhất bằng 85% tiền lương của công việc cũ |
| Mức sàn tuyệt đối | Không thấp hơn mức lương tối thiểu |
Ba dòng cuối phải thỏa mãn cùng lúc. Lương việc mới bằng 85% lương cũ mà con số đó vẫn dưới mức lương tối thiểu vùng thì doanh nghiệp phải nâng lên bằng mức lương tối thiểu.
Nguyên tắc ở dòng đầu là trả lương theo công việc mới.
Cơ chế giữ lương và mức 85% chỉ bật lên khi lương của công việc mới thấp hơn lương công việc cũ.
Khi người lao động từ chối
Khoản 4 Điều 29 xử lý tình huống này. Người lao động không đồng ý tạm thời làm công việc khác quá 60 ngày làm việc cộng dồn trong 01 năm mà phải ngừng việc thì người sử dụng lao động phải trả lương ngừng việc theo Điều 99.
Quyền từ chối phần vượt trần là quyền có bảo đảm về thu nhập. Doanh nghiệp không thể dùng cách cắt lương để ép người lao động nhận việc mới quá 60 ngày.
Bốn việc nên chuẩn bị trước
- Rà nội quy lao động xem đã liệt kê các trường hợp do nhu cầu sản xuất, kinh doanh hay chưa. Chưa có thì bổ sung và đăng ký lại nội quy.
- Lập sổ theo dõi số ngày làm việc đã điều chuyển của từng người trong năm, để biết khi nào chạm trần 60 ngày.
- Dùng mẫu thông báo có đủ ba nội dung: lý do, thời hạn làm tạm thời, và công việc cụ thể.
- Tính trước mức lương của giai đoạn sau ngày làm việc thứ 31 và đối chiếu với mức lương tối thiểu vùng đang áp dụng.
Xem thêm: Nội quy lao động: nội dung bắt buộc và thủ tục đăng ký
Được điều chuyển người lao động sang việc khác bao lâu?
Không quá 60 ngày làm việc cộng dồn trong 01 năm. Quá mốc này chỉ được thực hiện khi người lao động đồng ý bằng văn bản.
Phải báo trước bao lâu?
Ít nhất 03 ngày làm việc, kèm thông báo rõ thời hạn làm tạm thời và bố trí công việc phù hợp với sức khỏe, giới tính.
Lương trong thời gian điều chuyển tính thế nào?
Trả theo công việc mới. Nếu lương việc mới thấp hơn việc cũ thì giữ nguyên lương cũ trong 30 ngày làm việc, sau đó ít nhất bằng 85% lương cũ và không thấp hơn mức lương tối thiểu.
Lý do nhu cầu sản xuất kinh doanh có dùng được ngay không?
Chỉ dùng được khi doanh nghiệp đã quy định cụ thể các trường hợp đó trong nội quy lao động, theo câu cuối khoản 1 Điều 29.
Người lao động từ chối thì sao?
Với phần vượt quá 60 ngày làm việc cộng dồn trong năm, người lao động có quyền không đồng ý. Nếu vì thế mà phải ngừng việc thì doanh nghiệp trả lương ngừng việc theo Điều 99.
60 ngày tính theo ngày lịch hay ngày làm việc?
Theo ngày làm việc, và là cộng dồn trong 01 năm.
Điều chuyển lâu dài thì làm thế nào cho đúng?
Thay đổi vị trí công việc lâu dài là sửa đổi nội dung hợp đồng lao động, cần thỏa thuận và ký phụ lục hoặc hợp đồng mới, thay vì dùng cơ chế tạm thời của Điều 29.
Lương việc mới cao hơn thì có phải giữ lương cũ không?
Không. Nguyên tắc là trả lương theo công việc mới. Cơ chế giữ lương chỉ áp khi lương việc mới thấp hơn lương việc cũ.
- Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14: Điều 29 và Điều 99.
