02/09/2026
Hợp đồng ghi giao hàng trong tháng 10 nhưng không nói ngày nào, và cũng không ghi giao ở đâu. Luật Thương mại có bộ quy tắc mặc định cho cả hai chỗ trống này, và một quy tắc đáng nhớ: bên bán giao sớm hơn hạn thì bên mua được quyền từ chối nhận.
- Bốn quy tắc xác định địa điểm giao hàng khi hợp đồng không thỏa thuận.
- Chỉ thỏa thuận thời hạn thì bên bán chọn thời điểm trong hạn đó và phải báo trước.
- Không thỏa thuận thời hạn thì giao trong một thời hạn hợp lý sau khi giao kết.
- Giao hàng trước thời hạn thì bên mua có quyền nhận hoặc không nhận.
- Bên bán giao chứng từ sớm vẫn được khắc phục thiếu sót trong thời hạn còn lại.
Bốn quy tắc về địa điểm giao hàng
Khoản 1 Điều 35 Luật Thương mại 2005 số 36/2005/QH11 đặt nguyên tắc chung: bên bán có nghĩa vụ giao hàng đúng địa điểm đã thỏa thuận. Khi không có thỏa thuận, khoản 2 áp dụng thứ tự sau:
| Tình huống | Địa điểm giao hàng |
|---|---|
| Hàng hóa là vật gắn liền với đất đai | Tại nơi có hàng hóa đó |
| Hợp đồng có quy định về vận chuyển hàng hóa | Giao cho người vận chuyển đầu tiên |
| Hợp đồng không quy định vận chuyển, nhưng vào thời điểm giao kết các bên biết được địa điểm kho chứa hàng, địa điểm xếp hàng hoặc nơi sản xuất, chế tạo | Tại địa điểm đó |
| Các trường hợp khác | Tại địa điểm kinh doanh của bên bán; không có địa điểm kinh doanh thì tại nơi cư trú của bên bán, xác định tại thời điểm giao kết hợp đồng |
Quy tắc thứ hai gắn với việc chuyển rủi ro: giao cho người vận chuyển đầu tiên vừa là địa điểm giao hàng, vừa là thời điểm rủi ro chuyển sang bên mua theo Điều 58 của Luật.
Thời hạn giao hàng
Điều 37 Luật Thương mại 2005 chia ba tình huống:
- Có thỏa thuận thời điểm giao hàng cụ thể: bên bán phải giao đúng thời điểm đó;
- Chỉ có thỏa thuận thời hạn giao hàng: bên bán có quyền giao vào bất kỳ thời điểm nào trong thời hạn đó, và phải thông báo trước cho bên mua;
- Không có thỏa thuận về thời hạn: bên bán phải giao hàng trong một thời hạn hợp lý sau khi giao kết hợp đồng.
Điều 38 Luật Thương mại 2005 cho bên mua quyền nhận hoặc không nhận hàng khi bên bán giao trước thời hạn đã thỏa thuận, nếu các bên không có thỏa thuận khác. Bên bán muốn giao sớm nên trao đổi trước, tránh tình huống hàng đến nơi mà kho bên mua chưa sẵn sàng.
Khi hàng đi qua người vận chuyển
Khoản 1 Điều 36 Luật Thương mại 2005 đặt nghĩa vụ thông báo: trường hợp hàng hóa được giao cho người vận chuyển nhưng không được xác định rõ bằng ký mã hiệu trên hàng hóa, chứng từ vận chuyển hoặc cách thức khác, thì bên bán phải thông báo cho bên mua về việc đã giao hàng cho người vận chuyển.
Ký mã hiệu rõ ràng trên kiện hàng vì vậy có ý nghĩa pháp lý, không chỉ phục vụ việc nhận diện trong kho.
Giao chứng từ liên quan đến hàng hóa
Điều 42 Luật Thương mại 2005 quy định khi có thỏa thuận về việc giao chứng từ, bên bán giao trong thời hạn, tại địa điểm và bằng phương thức đã thỏa thuận. Không có thỏa thuận thì phải giao trong thời hạn và tại địa điểm hợp lý để bên mua có thể nhận hàng.
Khoản 3 và khoản 4 cho bên bán cơ hội sửa chứng từ: giao chứng từ trước thời hạn thỏa thuận thì vẫn có thể khắc phục thiếu sót trong thời hạn còn lại. Việc khắc phục gây bất lợi hoặc làm phát sinh chi phí bất hợp lý cho bên mua thì bên mua có quyền yêu cầu bên bán khắc phục bất lợi hoặc chịu chi phí đó.
Hợp đồng không ghi nơi giao hàng thì giao ở đâu?
Theo thứ tự tại khoản 2 Điều 35 Luật Thương mại 2005. Trường hợp phổ biến nhất khi không có yếu tố nào khác là giao tại địa điểm kinh doanh của bên bán.
Bên bán giao hàng sớm nửa tháng, có phải nhận không?
Không bắt buộc. Điều 38 cho bên mua quyền nhận hoặc không nhận hàng khi bên bán giao trước thời hạn đã thỏa thuận, nếu các bên không có thỏa thuận khác.
Hợp đồng chỉ ghi giao trong quý IV thì bên bán chọn ngày nào cũng được?
Được, nhưng phải thông báo trước cho bên mua, theo khoản 2 Điều 37 Luật Thương mại 2005.
Chứng từ giao thiếu thì có phải hủy lô hàng không?
Khoản 3 Điều 42 cho bên bán khắc phục thiếu sót của chứng từ trong thời hạn còn lại, khi đã giao chứng từ trước thời hạn thỏa thuận. Bên mua có quyền yêu cầu bên bán chịu chi phí phát sinh bất hợp lý từ việc khắc phục.
Giao cho đơn vị vận chuyển là đã hoàn thành nghĩa vụ giao hàng chưa?
Trong trường hợp hợp đồng có quy định về vận chuyển và không thỏa thuận địa điểm giao hàng, điểm b khoản 2 Điều 35 xác định địa điểm giao hàng là nơi giao cho người vận chuyển đầu tiên.
Xem thêm: Thời điểm chuyển rủi ro và quyền sở hữu hàng hóa
- Luật Thương mại 2005 số 36/2005/QH11, các điều 35, 36, 37, 38 và 42
