Bài viết theo Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, được sửa đổi bởi Luật Giáo dục nghề nghiệp số 124/2025/QH15
Chi phí đào tạo được tính bao gồm cả tiền lương và tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp trả cho người học trong thời gian đi học. Điều kiện là mọi khoản đều phải có chứng từ hợp lệ.
- Phải ký hợp đồng đào tạo nghề khi đào tạo bằng kinh phí của người sử dụng lao động.
- Kể cả kinh phí do đối tác tài trợ cho người sử dụng lao động.
- Hợp đồng làm 02 bản, mỗi bên giữ một bản, với sáu nội dung chủ yếu.
- Chi phí đào tạo chỉ tính các khoản có chứng từ hợp lệ.
- Chi phí gồm cả tiền lương và tiền bảo hiểm của người học trong thời gian đi học.
- Đào tạo ở nước ngoài tính thêm chi phí đi lại và sinh hoạt.
- Tập nghề không quá 03 tháng.
- Tuyển người vào học nghề, tập nghề thì không được thu học phí.
Khi nào phải ký hợp đồng đào tạo nghề
Hai bên phải ký kết hợp đồng đào tạo nghề khi người lao động được đào tạo nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, đào tạo lại ở trong nước hoặc nước ngoài, từ kinh phí của người sử dụng lao động, kể cả kinh phí do đối tác tài trợ cho người sử dụng lao động.
Hợp đồng đào tạo nghề phải làm thành 02 bản, mỗi bên giữ 01 bản.
Sáu nội dung chủ yếu
- Nghề đào tạo.
- Địa điểm, thời gian và tiền lương trong thời gian đào tạo.
- Thời hạn cam kết phải làm việc sau khi được đào tạo.
- Chi phí đào tạo và trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo.
- Trách nhiệm của người sử dụng lao động.
- Trách nhiệm của người lao động.
Thời hạn cam kết làm việc và trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo là hai nội dung bắt buộc phải có trong hợp đồng đào tạo nghề.
Doanh nghiệp bỏ tiền đào tạo mà không ký hợp đồng đào tạo nghề thì thiếu cơ sở để xác định hai nội dung đó.
Kinh phí do đối tác tài trợ cũng thuộc diện phải ký hợp đồng, đây là chỗ hay bị bỏ qua.
Chi phí đào tạo gồm những gì
- Chi phí trả cho người dạy.
- Tài liệu học tập.
- Trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành.
- Các chi phí khác hỗ trợ cho người học.
- Tiền lương và tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người học trong thời gian đi học.
Gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại và chi phí sinh hoạt trong thời gian đào tạo.
Luật ghi rõ chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ.
Khoản chi thiếu chứng từ thì khó đưa vào con số chi phí đào tạo khi tính trách nhiệm hoàn trả.
Vì vậy cần lập hồ sơ chi phí đào tạo theo từng người học, tách riêng tiền lương và tiền bảo hiểm trong thời gian đi học.
Học nghề và tập nghề
| Nội dung | Học nghề | Tập nghề |
|---|---|---|
| Bản chất | Tuyển người vào để đào tạo nghề nghiệp tại nơi làm việc | Tuyển người vào để hướng dẫn thực hành công việc, tập làm nghề theo vị trí việc làm |
| Thời gian | Theo chương trình đào tạo của từng trình độ theo Luật Giáo dục nghề nghiệp | Không quá 03 tháng |
- Người sử dụng lao động tuyển người vào học nghề, tập nghề để làm việc cho mình thì không được thu học phí.
- Người học nghề, người tập nghề phải đủ 14 tuổi trở lên và có đủ sức khỏe phù hợp.
- Nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thì phải từ đủ 18 tuổi trở lên, trừ lĩnh vực nghệ thuật, thể dục, thể thao.
- Trong thời gian học nghề, tập nghề, nếu người học trực tiếp hoặc tham gia lao động thì được trả lương theo mức hai bên thỏa thuận.
- Hết thời hạn học nghề, tập nghề, hai bên phải ký kết hợp đồng lao động khi đủ điều kiện.
Trách nhiệm hằng năm của doanh nghiệp
- Xây dựng kế hoạch hằng năm và dành kinh phí cho đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, phát triển kỹ năng nghề cho người lao động đang làm việc.
- Đào tạo cho người lao động trước khi chuyển làm nghề khác cho mình.
- Hằng năm thông báo kết quả đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề cho cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Doanh nghiệp được thành lập cơ sở giáo dục nghề nghiệp hoặc mở lớp đào tạo nghề tại nơi làm việc, và phối hợp với cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo chương trình giáo dục trung học nghề và các chương trình đào tạo trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng.
Việc cần làm
- Ký hợp đồng đào tạo nghề trước mọi khóa đào tạo dùng kinh phí của doanh nghiệp.
- Kiểm tra hợp đồng có đủ sáu nội dung chủ yếu, nhất là thời hạn cam kết làm việc và trách nhiệm hoàn trả.
- Lập hồ sơ chi phí đào tạo theo từng người học, lưu đủ chứng từ.
- Tính vào chi phí đào tạo cả tiền lương và tiền bảo hiểm trong thời gian đi học.
- Đào tạo ở nước ngoài: lưu thêm chứng từ đi lại và sinh hoạt.
- Kiểm tra độ tuổi người học nghề, tập nghề, nhất là nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- Trả lương cho người học nghề, tập nghề khi họ tham gia lao động.
- Hết thời hạn học nghề, tập nghề thì ký hợp đồng lao động.
- Lập kế hoạch đào tạo hằng năm và thông báo kết quả cho cơ quan chuyên môn về lao động.
Khi nào phải ký hợp đồng đào tạo nghề?
Khi người lao động được đào tạo nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, đào tạo lại ở trong nước hoặc nước ngoài từ kinh phí của người sử dụng lao động, kể cả kinh phí do đối tác tài trợ cho người sử dụng lao động.
Chi phí đào tạo gồm những khoản nào?
Các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học, và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người học trong thời gian đi học.
Đào tạo ở nước ngoài tính thêm chi phí gì?
Chi phí đi lại và chi phí sinh hoạt trong thời gian đào tạo.
Hợp đồng đào tạo nghề gồm những nội dung gì?
Nghề đào tạo; địa điểm, thời gian và tiền lương trong thời gian đào tạo; thời hạn cam kết phải làm việc sau khi được đào tạo; chi phí đào tạo và trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo; trách nhiệm của người sử dụng lao động; và trách nhiệm của người lao động.
Tập nghề tối đa bao lâu?
Thời hạn tập nghề không quá 03 tháng.
Doanh nghiệp có được thu học phí của người học nghề không?
Không. Người sử dụng lao động tuyển người vào học nghề, tập nghề để làm việc cho mình thì không được thu học phí.
Người học nghề có được trả lương không?
Trong thời gian học nghề, tập nghề, nếu người học nghề, người tập nghề trực tiếp hoặc tham gia lao động thì được người sử dụng lao động trả lương theo mức do hai bên thỏa thuận.
Bao nhiêu tuổi được học nghề tại doanh nghiệp?
Đủ 14 tuổi trở lên và có đủ sức khỏe phù hợp. Với nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thì phải từ đủ 18 tuổi trở lên, trừ lĩnh vực nghệ thuật, thể dục, thể thao.
Hết thời hạn học nghề thì làm gì?
Hai bên phải ký kết hợp đồng lao động khi đủ các điều kiện theo quy định của Bộ luật Lao động.
- Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14, Điều 59, Điều 60, Điều 61 và Điều 62
- Luật Giáo dục nghề nghiệp số 124/2025/QH15, khoản 1 Điều 43, hiệu lực từ ngày 01/01/2026
Xem thêm: Thử việc
