Bài viết theo Nghị định số 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế, hiệu lực từ ngày 01/07/2026
Điều 64 Nghị định 252/2026 thay đổi hai thứ trong nghề dịch vụ thuế: bỏ thủ tục đăng ký với cơ quan thuế, và mở cửa cho hộ kinh doanh, cá nhân cung cấp dịch vụ, bên cạnh doanh nghiệp đại lý thuế.
- Đáp ứng đủ tiêu chuẩn thì được cung cấp dịch vụ và không phải đăng ký với cơ quan thuế.
- Hai nhóm được cung cấp dịch vụ: đại lý thuế là doanh nghiệp, và hộ kinh doanh, cá nhân đáp ứng tiêu chuẩn.
- Đại lý thuế phải có ít nhất 02 người đủ tiêu chuẩn làm việc toàn thời gian.
- Người trực tiếp làm dịch vụ là người Việt Nam, hoặc người nước ngoài được phép cư trú tại Việt Nam từ 12 tháng trở lên.
- Tiêu chuẩn chuyên môn: có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về thuế và cập nhật kiến thức theo quy định.
- Tiêu chuẩn đạo đức: không thông đồng với công chức thuế, người nộp thuế để vi phạm; và giữ bí mật thông tin cho khách hàng.
- Giúp khách trốn thuế, khai thiếu thuế hay vi phạm thủ tục thì chịu trách nhiệm và bồi thường theo hợp đồng.
Hai nhóm được cung cấp dịch vụ
| Nhóm | Điều kiện |
|---|---|
| Đại lý thuế | Là doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật; và có ít nhất 02 người đáp ứng tiêu chuẩn tại khoản 2 Điều 64 làm việc toàn thời gian tại doanh nghiệp |
| Hộ kinh doanh, cá nhân | Đáp ứng tiêu chuẩn tại khoản 2 Điều 64 và thực hiện hoạt động theo quy định của pháp luật có liên quan |
Việc mở cửa cho hộ kinh doanh và cá nhân là thay đổi đáng chú ý. Người có chứng chỉ hành nghề nay có thể cung cấp dịch vụ dưới tư cách cá nhân hoặc hộ kinh doanh, thay vì bắt buộc phải qua một pháp nhân đại lý thuế.
Tiêu chuẩn của người trực tiếp làm dịch vụ
Khoản 2 Điều 64 đặt điều kiện nền và hai nhóm tiêu chuẩn.
Điều kiện nền
- Là người Việt Nam, hoặc người nước ngoài được phép cư trú tại Việt Nam từ 12 tháng trở lên.
- Có đầy đủ năng lực hành vi dân sự.
Tiêu chuẩn chuyên môn
- Có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về thuế theo quy định của pháp luật.
- Thực hiện cập nhật kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định.
Tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp
- Không thông đồng với công chức thuế, người nộp thuế để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về thuế.
- Giữ bí mật thông tin cho người nộp thuế sử dụng dịch vụ của đại lý thuế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế.
Điểm b.1 khoản 2 quy định: trường hợp có hành vi giúp người nộp thuế thực hiện hành vi trốn thuế, khai thiếu thuế hoặc vi phạm thủ tục về thuế thì phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật và bồi thường thiệt hại cho người nộp thuế theo hợp đồng đã ký kết.
Nghĩa là hợp đồng dịch vụ trở thành căn cứ xác định mức bồi thường. Cả hai bên nên viết rõ phạm vi công việc, phạm vi trách nhiệm và giới hạn bồi thường trong hợp đồng thay vì để mặc định.
Bỏ thủ tục đăng ký
Câu chốt của Điều 64: tổ chức, cá nhân đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn trên được cung cấp dịch vụ làm thủ tục về thuế và không phải đăng ký với cơ quan thuế.
Đây là bước chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm: điều kiện hành nghề vẫn còn nguyên, nhưng nhà nước không xác nhận trước nữa. Trách nhiệm chứng minh mình đủ điều kiện chuyển hẳn về phía người cung cấp dịch vụ.
Không phải đăng ký không có nghĩa là ai cũng làm được. Người trực tiếp thực hiện dịch vụ vẫn phải có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về thuế và cập nhật kiến thức theo quy định.
Đại lý thuế vẫn phải duy trì đủ 02 người toàn thời gian đạt tiêu chuẩn. Tụt xuống dưới ngưỡng này là không còn đủ điều kiện, dù không có ai đến thu hồi giấy tờ gì.
Doanh nghiệp thuê dịch vụ nên yêu cầu bên cung cấp xuất trình chứng chỉ và hồ sơ nhân sự, vì nay không còn danh sách đăng ký để tra.
Việc cần làm
Với bên cung cấp dịch vụ
- Lưu hồ sơ chứng minh đủ 02 người toàn thời gian đạt tiêu chuẩn, gồm hợp đồng lao động và chứng chỉ.
- Theo dõi lịch cập nhật kiến thức của từng người, vì đây là tiêu chuẩn phải duy trì suốt quá trình hành nghề.
- Viết rõ trong hợp đồng dịch vụ phạm vi công việc, trách nhiệm mỗi bên và giới hạn bồi thường.
- Ban hành quy chế bảo mật thông tin khách hàng, vì đây là một tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp được luật hóa.
Với doanh nghiệp thuê dịch vụ
- Yêu cầu bên cung cấp xuất trình chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về thuế của người trực tiếp làm.
- Kiểm tra bên cung cấp là doanh nghiệp, hộ kinh doanh hay cá nhân, và điều kiện tương ứng với từng loại.
- Ghi vào hợp đồng nghĩa vụ bồi thường thiệt hại khi bên cung cấp có lỗi.
- Nhớ rằng việc thuê dịch vụ không chuyển nghĩa vụ thuế sang bên cung cấp; người nộp thuế vẫn chịu trách nhiệm về hồ sơ của mình.
Đại lý thuế có phải đăng ký với cơ quan thuế không?
Không. Điều 64 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP quy định tổ chức, cá nhân đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn được cung cấp dịch vụ làm thủ tục về thuế và không phải đăng ký với cơ quan thuế.
Cá nhân có được nhận làm dịch vụ thuế không?
Được, nếu đáp ứng tiêu chuẩn tại khoản 2 Điều 64 và thực hiện hoạt động theo quy định của pháp luật có liên quan. Điểm b khoản 1 nêu rõ hộ kinh doanh và cá nhân nằm trong nhóm được cung cấp dịch vụ.
Đại lý thuế cần bao nhiêu người có chứng chỉ?
Ít nhất 02 người đáp ứng tiêu chuẩn tại khoản 2 Điều 64, và phải làm việc toàn thời gian tại doanh nghiệp.
Người nước ngoài có được hành nghề dịch vụ thuế tại Việt Nam không?
Được, nếu được phép cư trú tại Việt Nam từ 12 tháng trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và đáp ứng các tiêu chuẩn chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp tại khoản 2 Điều 64.
Đại lý thuế làm sai thì ai chịu?
Trường hợp có hành vi giúp người nộp thuế trốn thuế, khai thiếu thuế hoặc vi phạm thủ tục về thuế thì phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật và bồi thường thiệt hại cho người nộp thuế theo hợp đồng đã ký kết. Việc thuê dịch vụ không chuyển nghĩa vụ thuế của người nộp thuế sang bên cung cấp dịch vụ.
Có chứng chỉ rồi thì làm mãi được không?
Không. Điểm a.2 khoản 2 đặt yêu cầu thực hiện cập nhật kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định. Đây là tiêu chuẩn phải duy trì suốt quá trình hành nghề.
Doanh nghiệp thuê dịch vụ kiểm tra điều kiện của bên cung cấp bằng cách nào?
Vì không còn thủ tục đăng ký với cơ quan thuế, cách thực tế là yêu cầu bên cung cấp xuất trình chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về thuế của người trực tiếp thực hiện, và với đại lý thuế thì thêm hồ sơ chứng minh có đủ 02 người làm việc toàn thời gian.
- Nghị định số 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế, Điều 64 Tiêu chuẩn kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế
Xem thêm: Quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế
