Bài viết theo Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/07/2026
Khi cơ quan thuế yêu cầu trích tiền từ tài khoản để thu nợ thuế, ngân hàng nằm ở vị trí phải làm. Điều 46 ấn định chế tài theo đúng số tiền đã không trích chuyển, và mở rộng diện chịu trách nhiệm sang cả trung gian thanh toán.
Ai nằm trong diện
- Tổ chức tín dụng.
- Chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
- Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán.
- Tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán.
- Người bảo lãnh nộp tiền thuế.
- Tổ chức, cá nhân có liên quan trong lĩnh vực quản lý thuế.
Bốn nhóm chế tài
| Chủ thể | Hành vi | Hậu quả pháp lý |
|---|---|---|
| Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán | Không trích chuyển tiền từ tài khoản của người nộp thuế vào tài khoản của ngân sách nhà nước theo yêu cầu của cơ quan quản lý thuế | Bị phạt số tiền tương ứng với số tiền không trích chuyển |
| Người bảo lãnh | Không thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh khi người nộp thuế không nộp thuế | Phải thực hiện nghĩa vụ của người nộp thuế trong phạm vi bảo lãnh |
| Tổ chức, cá nhân có liên quan | Thông đồng, bao che người nộp thuế trốn thuế, hoặc không thực hiện quyết định cưỡng chế | Xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự |
| Tổ chức, cá nhân khác có liên quan | Không thực hiện trách nhiệm của mình theo quy định của Luật | Xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự |
Hai trường hợp ngân hàng được loại trừ
- Các tài khoản của người nộp thuế không còn số dư.
- Đã trích chuyển toàn bộ số dư tài khoản của người nộp thuế vào tài khoản của ngân sách nhà nước nhưng vẫn chưa đủ số tiền thuế nợ.
- Hai trường hợp này thể hiện ngân hàng đã làm hết phần việc của mình.
Chế tài với ngân hàng được tính bằng chính số tiền lẽ ra phải trích chuyển.
Số nợ thuế càng lớn thì phần trách nhiệm càng lớn theo đúng tỷ lệ.
Doanh nghiệp đang bị cưỡng chế nên hiểu rằng ngân hàng có động lực rất mạnh để thực hiện lệnh trích.
Người bảo lãnh cũng vậy, khoản bảo lãnh chuyển thẳng thành nghĩa vụ thuế trong phạm vi đã cam kết.
Ai ra quyết định xử phạt
Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế có thẩm quyền ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi quy định tại Điều 45 và Điều 46. Riêng hành vi vi phạm thủ tục thuế thì thẩm quyền theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
Việc cần làm
- Doanh nghiệp có nợ thuế nên chủ động làm việc với cơ quan thuế trước khi lệnh trích được gửi tới ngân hàng.
- Theo dõi số dư các tài khoản, gồm cả tài khoản ví điện tử và cổng thanh toán.
- Bên đứng ra bảo lãnh tiền thuế cần lượng đúng phạm vi bảo lãnh trước khi ký.
- Kế toán lưu lại mọi thông báo, quyết định của cơ quan thuế để nắm mốc thời gian.
- Tránh mọi thỏa thuận có tính che giấu với đối tác, vì hành vi thông đồng, bao che có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Tổ chức được yêu cầu cung cấp thông tin thì thực hiện đúng hạn.
Ngân hàng không trích tiền theo yêu cầu của cơ quan thuế thì sao?
Bị phạt số tiền tương ứng với số tiền không trích chuyển vào tài khoản của ngân sách nhà nước.
Tài khoản hết tiền thì ngân hàng có bị phạt không?
Không. Trường hợp các tài khoản của người nộp thuế không còn số dư thuộc diện loại trừ.
Trích hết số dư mà vẫn thiếu nợ thuế thì sao?
Đã trích chuyển toàn bộ số dư mà vẫn không đủ số tiền thuế nợ cũng thuộc diện loại trừ.
Ví điện tử và cổng thanh toán có nằm trong diện này không?
Có. Điều 46 nêu cả tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán.
Người bảo lãnh tiền thuế chịu trách nhiệm đến đâu?
Phải thực hiện nghĩa vụ của người nộp thuế trong phạm vi bảo lãnh.
Thông đồng giúp doanh nghiệp trốn thuế bị xử lý thế nào?
Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ai ký quyết định xử phạt các hành vi này?
Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế.
Hành vi vi phạm thủ tục thuế thì thẩm quyền thuộc về ai?
Theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Điều 46 và Điều 47
Xem thêm: Cưỡng chế trích tiền từ tài khoản
