Bài viết theo Thông tư số 89/2026/TT-BTC hướng dẫn Luật Quản lý thuế và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, cả ba hiệu lực từ ngày 01/07/2026
Gõ nhầm một chữ số tiểu mục là khoản tiền vào đúng kho bạc nhưng sai nghĩa vụ. Điều 37 Thông tư 89 đặt nguyên tắc xử lý cho tình huống này, kèm hai mốc thời gian khác nhau và một bộ hồ sơ khá gọn.
- Sai sót phải được xử lý ngay trong ngày phát hiện, chậm nhất là ngày làm việc tiếp theo.
- Hồ sơ đề nghị tra soát gồm văn bản mẫu số 01/TS và tài liệu chứng minh nếu có.
- Số liệu trên hệ thống lệch với sổ nội bộ thì cơ quan thuế xử lý trong 03 ngày làm việc.
- Sai sót trên chính chứng từ nộp ngân sách thì cơ quan thuế xử lý trong 05 ngày làm việc.
- Kết quả trả lời bằng mẫu số 01/TB-TS, kể cả khi từ chối điều chỉnh cũng phải ghi rõ lý do.
- Chứng từ của năm trước chỉ sửa được đến hết ngày 31 tháng 01 năm sau.
- Không được đề nghị đổi tổng số tiền và loại tiền trên chứng từ nộp ngân sách.
Xử lý ngay trong ngày phát hiện
Sai sót phát sinh hoặc được phát hiện tại đơn vị nào thì đơn vị đó phải chủ động xác định nguyên nhân, khắc phục hậu quả, đồng thời gửi văn bản tra soát hoặc thông báo đến các đơn vị liên quan để phối hợp. Việc xử lý phải làm ngay trong ngày phát hiện, hết thời gian điều chỉnh trong ngày thì chậm nhất phải xử lý trong ngày làm việc tiếp theo.
Hai điều kiện để doanh nghiệp được đề nghị điều chỉnh
- Chứng từ nộp ngân sách của năm trước mà đề nghị điều chỉnh vào năm sau thì chỉ được điều chỉnh trong thời gian chỉnh lý quyết toán ngân sách, kết thúc vào ngày 31 tháng 01 năm sau theo khoản 2 Điều 66 Luật Ngân sách nhà nước.
- Không được đề nghị điều chỉnh thông tin về tổng số tiền và loại tiền trên chứng từ nộp ngân sách nhà nước.
Tra soát chỉ sửa được các trường thông tin định danh nghĩa vụ, chẳng hạn tiểu mục hay kỳ thuế.
Tổng số tiền và loại tiền đã ghi trên chứng từ nằm ngoài phạm vi điều chỉnh, nên phần thừa thiếu đi theo đường xử lý nộp thừa hoặc nộp bổ sung.
Hai nhóm doanh nghiệp được chủ động đề nghị tra soát
| Nhóm | Nội dung và thời hạn xử lý |
|---|---|
| Thông tin trên hệ thống lệch với sổ theo dõi của doanh nghiệp | Cơ quan thuế đối chiếu và trả lời trong 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ |
| Thông tin đã khai trên chứng từ nộp ngân sách không chính xác | Cơ quan thuế xử lý trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ |
Hồ sơ đề nghị tra soát
- Văn bản đề nghị tra soát theo mẫu số 01/TS.
- Tài liệu chứng minh nếu có, gồm bản sao chứng từ nộp ngân sách nhà nước, hoặc bản sao các quyết định, thông báo, chứng từ liên quan.
Cơ quan thuế đối chiếu với những gì
Căn cứ theo dõi nghĩa vụ thuế mà cơ quan thuế đem ra đối chiếu gồm bốn nhóm: hồ sơ khai thuế đã được cơ quan thuế thông báo tiếp nhận, chứng từ nộp ngân sách nhà nước, các thông báo và quyết định của cơ quan thuế, cùng các văn bản khác của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Hệ thống lệch so với bốn nhóm căn cứ này thì cơ quan thuế điều chỉnh lại theo căn cứ và trả kết quả bằng mẫu số 01/TB-TS.
Thông tin trên hệ thống đã chính xác so với căn cứ theo dõi, hoặc chưa đủ cơ sở để điều chỉnh, thì cơ quan thuế gửi Thông báo không điều chỉnh cũng theo mẫu số 01/TB-TS.
Thông báo phải ghi rõ lý do không điều chỉnh, nên doanh nghiệp biết cần bổ sung tài liệu gì để nộp lại.
Bên khác cũng có thể khởi động tra soát
| Ai phát hiện | Việc phải làm |
|---|---|
| Cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã ban hành thông báo, quyết định về thuế | Điều chỉnh thông tin đã hạch toán thu ngân sách nhà nước |
| Kho bạc Nhà nước | Điều chỉnh thông tin và gửi thông điệp dữ liệu điều chỉnh qua Hệ thống thông tin quản lý thuế, hoặc tra soát các khoản đã hạch toán vào tài khoản chờ xử lý |
| Tổ chức phối hợp thu, ngân hàng thương mại nơi Kho bạc Nhà nước mở tài khoản | Điều chỉnh thông tin chứng từ nộp ngân sách đã truyền sang cơ quan thuế và Kho bạc Nhà nước |
| Tổ chức thanh toán nơi doanh nghiệp nộp tiền | Điều chỉnh thông tin chứng từ đã chuyển sang ngân hàng thương mại nơi Kho bạc Nhà nước mở tài khoản |
| Bên chuyển thừa tiền so với yêu cầu của doanh nghiệp | Xử lý theo quy định về sai sót phát sinh trong quá trình hạch toán |
| Cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước phát hiện sai sót trong thông tin đã trao đổi giữa các cơ quan | Điều chỉnh thông tin đã trao đổi, cung cấp |
Chuyển thừa tiền thì xử lý ra sao
Các khoản chuyển tiền thừa hoặc thiếu so với chứng từ nộp ngân sách được xử lý theo quy định về sai sót phát sinh trong quá trình hạch toán. Riêng trường hợp chuyển thừa tiền rồi đề nghị hoàn trả thì phải bảo đảm không ảnh hưởng đến nghĩa vụ đã được cơ quan thuế hạch toán trừ nợ hoặc đã xác nhận hoàn thành nghĩa vụ về thuế. Ràng buộc này nhằm tránh việc rút lại một khoản tiền đã dùng làm căn cứ cấp giấy xác nhận nghĩa vụ thuế cho doanh nghiệp.
Xem thêm: Xin xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế: hồ sơ và thời hạn 10 ngày
Nộp nhầm tiểu mục thì có sửa được không?
Có, bằng đề nghị tra soát điều chỉnh thông tin theo mẫu số 01/TS, miễn là không đề nghị đổi tổng số tiền và loại tiền trên chứng từ.
Chứng từ của năm trước còn sửa được không?
Chỉ trong thời gian chỉnh lý quyết toán ngân sách, kết thúc vào ngày 31 tháng 01 năm sau theo khoản 2 Điều 66 Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15.
Đề nghị tra soát bao lâu thì có kết quả?
03 ngày làm việc khi lệch số liệu trên hệ thống, và 05 ngày làm việc khi sai thông tin trên chứng từ nộp ngân sách.
Hồ sơ tra soát gồm những gì?
Văn bản đề nghị mẫu số 01/TS, kèm bản sao chứng từ nộp ngân sách hoặc các quyết định, thông báo liên quan nếu có.
Cơ quan thuế không đồng ý điều chỉnh thì sao?
Vẫn gửi Thông báo theo mẫu số 01/TB-TS, trong đó ghi rõ lý do không điều chỉnh.
Nộp thừa tiền rồi xin hoàn có được không?
Được, nhưng phải bảo đảm không ảnh hưởng đến nghĩa vụ đã được cơ quan thuế hạch toán trừ nợ hoặc đã xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Ngân hàng chuyển thừa tiền thì ai xử lý?
Bên phát hiện sai sót chủ động xử lý theo nguyên tắc chung, và khoản chuyển thừa được xử lý theo quy định về sai sót trong quá trình hạch toán.
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15: Điều 38.
- Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15: Điều 66.
- Thông tư số 89/2026/TT-BTC, hiệu lực từ 01/07/2026: Điều 37.
