Bài viết theo Thông tư 69/2025/TT-BTC, hiệu lực từ 1/7/2025
Trả tiền cho một nhà cung cấp nước ngoài, kế toán phải trả lời được một câu: giao dịch này có phát sinh thuế giá trị gia tăng nhà thầu hay không. Điều 9 Thông tư 69/2025/TT-BTC vẽ ra bốn nhóm thuộc diện và một danh sách dài các trường hợp nằm ngoài.
- Bốn nhóm thuộc diện, xoay quanh việc bên nước ngoài vẫn nắm quyền sở hữu hàng hóa hoặc ấn định giá bán tại Việt Nam.
- Giao hàng tại cửa khẩu nước ngoài hoặc cửa khẩu Việt Nam, không kèm dịch vụ tại Việt Nam, thì nằm ngoài diện áp dụng.
- Dịch vụ thực hiện ở nước ngoài phần lớn nằm ngoài diện, với hai ngoại lệ: quảng cáo tiếp thị trên internet và đào tạo trực tuyến.
- Hoàn thuế hàng xuất khẩu và hàng chịu thuế suất 5% tính theo hai phụ lục riêng của thông tư.
Bốn nhóm thuộc diện
- Tổ chức nước ngoài kinh doanh có hoặc không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, cá nhân nước ngoài kinh doanh là hoặc không là đối tượng cư trú tại Việt Nam, gọi chung là nhà thầu nước ngoài và nhà thầu phụ nước ngoài.
- Tổ chức, cá nhân nước ngoài phân phối hàng hóa, cung cấp dịch vụ tại Việt Nam mà vẫn là chủ sở hữu hàng hóa giao cho bên Việt Nam, hoặc chịu trách nhiệm về chi phí phân phối, quảng cáo, tiếp thị, chất lượng hàng hóa dịch vụ, hoặc ấn định giá bán. Bao gồm cả trường hợp ủy quyền hoặc thuê bên Việt Nam làm một phần dịch vụ phân phối.
- Tổ chức, cá nhân nước ngoài thông qua bên Việt Nam để đàm phán, ký kết hợp đồng nhưng hợp đồng đứng tên bên nước ngoài.
- Tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu, phân phối tại thị trường Việt Nam, mua hàng để xuất khẩu, bán hàng cho thương nhân Việt Nam.
Bên nước ngoài còn giữ quyền sở hữu hàng cho tới khi bán cho khách tại Việt Nam, hoặc còn quyết định giá bán, thì khả năng cao rơi vào nhóm thứ hai.
Hợp đồng do người Việt đàm phán nhưng ký tên bên nước ngoài cũng thuộc diện, dù bên nước ngoài không có mặt tại Việt Nam.
Mua hàng thuần túy: nằm ngoài diện
| Hình thức giao hàng | Điều kiện |
|---|---|
| Giao hàng tại cửa khẩu nước ngoài | Người bán chịu mọi trách nhiệm, chi phí, rủi ro cho việc xuất khẩu và giao hàng tại cửa khẩu nước ngoài; người mua chịu mọi trách nhiệm, chi phí, rủi ro khi nhận và chuyên chở hàng về Việt Nam |
| Giao hàng tại cửa khẩu Việt Nam | Người bán chịu trách nhiệm, chi phí, rủi ro tới điểm giao hàng tại cửa khẩu Việt Nam; người mua chịu phần còn lại từ cửa khẩu trở đi |
Điều kiện chung của cả hai là hàng hóa không kèm theo dịch vụ được thực hiện tại Việt Nam. Điểm đáng chú ý: giao hàng có kèm điều khoản bảo hành thuộc trách nhiệm và nghĩa vụ của người bán vẫn nằm trong nhóm không áp dụng.
Dịch vụ thực hiện ở nước ngoài
- Dịch vụ sửa chữa phương tiện vận tải, máy móc, thiết bị, kể cả đường cáp biển và thiết bị truyền dẫn, có hoặc không kèm vật tư thiết bị thay thế, khi dịch vụ được thực hiện ở nước ngoài.
- Dịch vụ quảng cáo, tiếp thị thực hiện ở nước ngoài, trừ quảng cáo, tiếp thị trên internet.
- Dịch vụ xúc tiến đầu tư và thương mại thực hiện ở nước ngoài.
- Dịch vụ môi giới bán hàng hóa, môi giới cung cấp dịch vụ ra nước ngoài, thực hiện ở nước ngoài.
- Dịch vụ đào tạo thực hiện ở nước ngoài, trừ đào tạo trực tuyến.
- Dịch vụ chia cước viễn thông quốc tế và bưu chính quốc tế giữa Việt Nam với nước ngoài; dịch vụ thuê đường truyền dẫn và băng tần vệ tinh của nước ngoài.
Quảng cáo và tiếp thị trên internet nằm ngoài phần loại trừ, nên vẫn thuộc diện áp dụng.
Đào tạo trực tuyến cũng vậy. Đây là hai khoản chi phổ biến nhất của doanh nghiệp trả cho nhà cung cấp nước ngoài, nên cần soi kỹ hợp đồng.
Ngoài ra, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam nằm ngoài phạm vi của điều này, và trường hợp bên nước ngoài dùng kho ngoại quan hoặc cảng nội địa làm kho hàng để phụ trợ cho hoạt động của mình cũng thuộc nhóm loại trừ.
Các nội dung khác của thông tư
| Nội dung | Nơi quy định |
|---|---|
| Hồ sơ, thủ tục xác định đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng | Điều 3 |
| Hồ sơ, thủ tục áp dụng thuế suất 0% với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu | Điều 4 |
| Nhóm hàng hóa, dịch vụ áp dụng theo tỷ lệ phần trăm để tính thuế | Điều 5 |
| Chứng từ nộp thuế giá trị gia tăng thay cho phía nước ngoài | Điều 6 |
| Cách xác định số thuế được hoàn với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu | Điều 7, theo Phụ lục II |
| Cách xác định số thuế được hoàn với hoạt động chịu thuế suất 5% | Điều 8, theo Phụ lục III |
Xem thêm: Hồ sơ chứng minh hàng không chịu thuế và thuế suất 0%: sáu bộ giấy tờ phải có sẵn
Việc cần làm
- Với mỗi hợp đồng có bên nước ngoài, xác định nơi thực hiện dịch vụ và điều kiện giao hàng trước khi thanh toán.
- Tách riêng các khoản chi cho quảng cáo trên internet và đào tạo trực tuyến, vì hai nhóm này không được loại trừ.
- Ghi rõ trong hợp đồng ai chịu trách nhiệm, chi phí và rủi ro tại từng chặng, đây là căn cứ để chứng minh giao dịch mua hàng thuần túy.
- Khi làm hồ sơ hoàn thuế, đối chiếu cách tính theo đúng phụ lục tương ứng: hàng xuất khẩu theo Phụ lục II, hoạt động chịu thuế suất 5% theo Phụ lục III.
Mua máy móc từ nước ngoài, giao tại cảng nước họ, có phát sinh thuế nhà thầu không
Điểm b khoản 2 Điều 9 loại trường hợp cung cấp hàng hóa không kèm dịch vụ thực hiện tại Việt Nam, giao hàng tại cửa khẩu nước ngoài, với điều kiện người bán chịu trách nhiệm chi phí rủi ro tới điểm giao và người mua chịu phần còn lại.
Trả tiền quảng cáo cho nền tảng nước ngoài thì sao
Quảng cáo, tiếp thị trên internet không nằm trong phần loại trừ tại điểm đ khoản 2 Điều 9, nên vẫn thuộc diện áp dụng thuế giá trị gia tăng với tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam.
Cử nhân viên đi học ở nước ngoài và trả học phí cho trường nước ngoài có bị tính không
Điểm h khoản 2 Điều 9 loại dịch vụ đào tạo thực hiện ở nước ngoài ra khỏi diện áp dụng, trừ đào tạo trực tuyến. Khóa học trực tuyến do bên nước ngoài cung cấp thì vẫn thuộc diện.
Bên nước ngoài gửi hàng vào kho ngoại quan rồi bán dần thì tính sao
Cần xét theo hai hướng. Việc sử dụng kho ngoại quan hoặc cảng nội địa làm kho hàng để phụ trợ cho hoạt động của bên nước ngoài thuộc nhóm loại trừ. Nhưng nếu bên nước ngoài vẫn là chủ sở hữu hàng giao cho bên Việt Nam hoặc ấn định giá bán thì rơi vào nhóm thuộc diện tại điểm b khoản 1.
Sửa máy ở nước ngoài rồi mang về có phải khấu trừ thuế nhà thầu không
Điểm d khoản 2 Điều 9 loại dịch vụ sửa chữa phương tiện vận tải, máy móc, thiết bị, có hoặc không kèm vật tư thiết bị thay thế, khi các dịch vụ này được thực hiện ở nước ngoài.
- Nghị định 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng
- Thông tư 69/2025/TT-BTC hướng dẫn Luật Thuế giá trị gia tăng, hiệu lực từ 1/7/2025
