02/09/2026
Ba loại thuế phòng vệ thương mại nằm ngoài biểu thuế nhập khẩu thông thường: thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp và thuế tự vệ. Chúng do Bộ Công Thương quyết định áp dụng theo từng vụ việc, có thời hạn, và nhà nhập khẩu phải tự tra quyết định đang có hiệu lực cho mặt hàng của mình.
- Thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp áp tối đa 5 năm mỗi lần, có thể gia hạn.
- Thuế tự vệ áp tối đa 4 năm tính cả thời gian tạm thời, gia hạn thêm tối đa 6 năm.
- Thuế tự vệ áp không phân biệt đối xử và không phụ thuộc xuất xứ hàng hóa.
- Bộ Công Thương quyết định áp dụng, Bộ Tài chính quy định việc kê khai, thu, nộp, hoàn trả.
- Người khai hải quan chịu trách nhiệm kê khai và nộp theo pháp luật quản lý thuế.
Ba loại thuế và điều kiện áp dụng
| Loại thuế | Điều kiện áp dụng | Thời hạn |
|---|---|---|
| Thuế chống bán phá giá | hàng nhập khẩu bán phá giá tại Việt Nam và biên độ bán phá giá phải được xác định cụ thể; việc bán phá giá là nguyên nhân gây ra hoặc đe dọa gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước, hoặc ngăn cản sự hình thành của ngành sản xuất trong nước | không quá 05 năm kể từ ngày quyết định áp dụng có hiệu lực, có thể gia hạn khi cần thiết |
| Thuế chống trợ cấp | hàng nhập khẩu được xác định có trợ cấp theo quy định pháp luật; và là nguyên nhân gây ra hoặc đe dọa gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước, hoặc ngăn cản sự hình thành ngành sản xuất trong nước | không quá 05 năm kể từ ngày quyết định áp dụng có hiệu lực, có thể gia hạn khi cần thiết |
| Thuế tự vệ | khối lượng, số lượng hoặc trị giá hàng nhập khẩu gia tăng đột biến một cách tuyệt đối hoặc tương đối so với hàng tương tự hoặc hàng cạnh tranh trực tiếp sản xuất trong nước; việc gia tăng đó gây ra hoặc đe dọa gây ra thiệt hại nghiêm trọng | không quá 04 năm tính cả thời gian áp dụng tạm thời, gia hạn không quá 06 năm tiếp theo |
Hai loại đầu dùng ngưỡng thiệt hại đáng kể, thuế tự vệ dùng ngưỡng thiệt hại nghiêm trọng. Cách diễn đạt khác nhau này phản ánh mức độ chứng minh khác nhau trong hồ sơ điều tra.
Nguyên tắc chung
- Ba loại thuế chỉ được áp dụng ở mức độ cần thiết, hợp lý nhằm ngăn ngừa hoặc hạn chế thiệt hại cho ngành sản xuất trong nước.
- Việc áp dụng phải căn cứ vào kết luận điều tra, trừ trường hợp áp dụng thuế tự vệ tạm thời.
- Việc áp dụng không được gây thiệt hại đến lợi ích kinh tế xã hội trong nước.
- Thuế chống bán phá giá áp cho hàng bán phá giá vào Việt Nam, thuế chống trợ cấp áp cho hàng được trợ cấp nhập khẩu vào Việt Nam.
- Thuế tự vệ áp trên cơ sở không phân biệt đối xử và không phụ thuộc vào xuất xứ hàng hóa.
Với thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp, quyết định áp dụng gắn với nguồn hàng cụ thể, nên chứng từ xuất xứ quyết định việc có phải nộp hay không.
Với thuế tự vệ, việc áp dụng không phụ thuộc vào xuất xứ hàng hóa, nên chuyển nguồn cung sang nước khác không giúp doanh nghiệp thoát khoản thuế này.
Ai quyết, ai thu
- Bộ Công Thương quyết định việc áp dụng thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp và thuế tự vệ.
- Bộ Tài chính quy định việc kê khai, thu, nộp và hoàn trả ba loại thuế này.
- Người khai hải quan có trách nhiệm kê khai và nộp thuế theo pháp luật về quản lý thuế, căn cứ mức thuế cùng số lượng hoặc trị giá hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế.
- Việc áp dụng, thay đổi, bãi bỏ ba loại thuế thực hiện theo Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và pháp luật về chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ.
Khi lợi ích của Việt Nam bị xâm hại hay vi phạm, căn cứ vào các điều ước quốc tế, Chính phủ báo cáo Quốc hội quyết định áp dụng biện pháp thuế phòng vệ khác phù hợp.
Xem thêm: Hệ sinh thái tận dụng các FTA và Quỹ Xúc tiến xuất khẩu ngành hàng
Việc doanh nghiệp nhập khẩu nên làm
- Tra quyết định áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại đang có hiệu lực cho mã hàng và nguồn hàng của mình trước khi ký hợp đồng nhập khẩu.
- Theo dõi các đợt rà soát, gia hạn và rà soát nhà xuất khẩu mới, vì mức thuế của từng nhà xuất khẩu có thể khác nhau trong cùng một vụ việc.
- Lưu đầy đủ chứng từ xuất xứ và chứng từ chứng minh nhà sản xuất, vì mức thuế thường gắn với từng nhà sản xuất, nhà xuất khẩu cụ thể.
- Tính khoản thuế phòng vệ vào giá vốn hàng nhập khẩu khi lập phương án giá, vì đây là khoản thuế nhập khẩu bổ sung ngoài biểu thuế thông thường.
- Chuẩn bị hồ sơ hoàn trả khi quyết định áp dụng bị thay đổi hoặc bãi bỏ, theo quy định của Bộ Tài chính về kê khai, thu, nộp và hoàn trả.
Xem thêm: Chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng nhập khẩu: thời hạn nộp bổ sung
Thuế chống bán phá giá áp trong bao lâu?
Không quá 05 năm kể từ ngày quyết định áp dụng có hiệu lực. Trường hợp cần thiết, quyết định có thể được gia hạn.
Thuế tự vệ khác hai loại kia ở chỗ nào?
Ở ngưỡng thiệt hại và ở phạm vi áp dụng. Thuế tự vệ đòi hỏi thiệt hại nghiêm trọng thay vì đáng kể, và được áp trên cơ sở không phân biệt đối xử, không phụ thuộc vào xuất xứ hàng hóa. Thời hạn tối đa cũng khác: 04 năm tính cả thời gian tạm thời, gia hạn không quá 06 năm tiếp theo.
Cơ quan nào ra quyết định áp thuế?
Bộ Công Thương quyết định việc áp dụng. Bộ Tài chính quy định việc kê khai, thu, nộp và hoàn trả.
Đổi nhà cung cấp sang nước khác có tránh được thuế không?
Với thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp, quyết định gắn với hàng hóa từ nguồn cụ thể nên việc đổi nguồn có thể thay đổi nghĩa vụ. Với thuế tự vệ thì không, vì loại thuế này áp không phụ thuộc vào xuất xứ hàng hóa.
Thuế tự vệ tạm thời có tính vào thời hạn không?
Có. Thời hạn áp dụng thuế tự vệ không quá 04 năm, bao gồm cả thời gian áp dụng thuế tự vệ tạm thời.
- Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 107/2016/QH13, các Điều 12, 13, 14 và 15
- Luật Quản lý ngoại thương 05/2017/QH14
[…] Xem thêm: Thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp và thuế tự vệ […]