02/09/2026
Bán hàng cho doanh nghiệp chế xuất trong khu công nghiệp cũng là xuất khẩu, dù hàng chưa rời khỏi Việt Nam. Mua hàng từ nước này bán sang nước khác mà hàng đi qua cảng Việt Nam lại là chuyển khẩu, không phải xuất nhập khẩu. Phân biệt sáu hình thức này quyết định thủ tục hải quan và nghĩa vụ thuế.
- Sáu hình thức: xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập và chuyển khẩu.
- Mua bán hàng hóa quốc tế phải có hợp đồng bằng văn bản hoặc hình thức có giá trị pháp lý tương đương.
- Đưa hàng vào khu vực hải quan riêng trên lãnh thổ Việt Nam cũng được coi là xuất khẩu.
- Tạm nhập tái xuất vẫn phải làm cả thủ tục nhập khẩu lẫn thủ tục xuất khẩu.
- Chuyển khẩu không làm thủ tục nhập khẩu và cũng không làm thủ tục xuất khẩu tại Việt Nam.
Xuất khẩu và nhập khẩu
Điều 28 Luật Thương mại 2005 số 36/2005/QH11 định nghĩa xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.
Nhập khẩu là chiều ngược lại: hàng hóa được đưa vào lãnh thổ Việt Nam từ nước ngoài, hoặc từ khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng.
Giao dịch với doanh nghiệp trong khu vực hải quan riêng thuộc phạm vi xuất nhập khẩu dù hàng hóa vẫn ở trong lãnh thổ Việt Nam. Đây là căn cứ để xác định thủ tục hải quan và chính sách thuế áp dụng cho giao dịch đó.
Tạm nhập tái xuất và tạm xuất tái nhập
| Hình thức | Đường đi của hàng | Thủ tục phải làm |
|---|---|---|
| Tạm nhập, tái xuất | Từ nước ngoài hoặc khu vực hải quan riêng vào Việt Nam, sau đó đưa chính hàng hóa đó ra khỏi Việt Nam | Làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam, sau đó làm thủ tục xuất khẩu chính hàng hóa đó |
| Tạm xuất, tái nhập | Đưa ra nước ngoài hoặc vào khu vực hải quan riêng, sau đó đưa chính hàng hóa đó trở lại Việt Nam | Làm thủ tục xuất khẩu ra khỏi Việt Nam, sau đó làm thủ tục nhập khẩu lại chính hàng hóa đó |
Điểm chung của hai hình thức này là chính hàng hóa đó quay lại chiều ngược. Hàng đã qua gia công làm thay đổi bản chất hoặc hàng khác thay thế sẽ không còn nằm trong phạm vi này.
Chuyển khẩu và ba hình thức
Khoản 1 Điều 30 Luật Thương mại 2005 định nghĩa chuyển khẩu hàng hóa là việc mua hàng từ một nước, vùng lãnh thổ để bán sang một nước, vùng lãnh thổ khác ngoài lãnh thổ Việt Nam, mà không làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam và không làm thủ tục xuất khẩu ra khỏi Việt Nam.
- Hàng hóa được vận chuyển thẳng từ nước xuất khẩu đến nước nhập khẩu, không qua cửa khẩu Việt Nam;
- Hàng hóa được vận chuyển có qua cửa khẩu Việt Nam nhưng không làm thủ tục nhập khẩu và không làm thủ tục xuất khẩu;
- Hàng hóa có qua cửa khẩu Việt Nam và đưa vào kho ngoại quan, khu vực trung chuyển hàng hóa tại các cảng Việt Nam, không làm thủ tục nhập khẩu và không làm thủ tục xuất khẩu.
Hình thức thứ ba dễ nhầm với nhập khẩu rồi tái xuất. Điểm phân biệt nằm ở chỗ hàng chuyển khẩu chưa từng làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam, nên không phát sinh nghĩa vụ thuế nhập khẩu như hàng tạm nhập.
Yêu cầu về hợp đồng
Khoản 2 Điều 27 Luật Thương mại 2005 quy định mua bán hàng hóa quốc tế phải được thực hiện trên cơ sở hợp đồng bằng văn bản hoặc bằng hình thức khác có giá trị pháp lý tương đương.
Yêu cầu này chặt hơn so với mua bán trong nước, nơi Luật cho phép nhiều hình thức giao kết. Với giao dịch quốc tế, hợp đồng văn bản là căn cứ cho cả thủ tục hải quan, thanh toán quốc tế và hồ sơ hoàn thuế.
Bán hàng cho doanh nghiệp chế xuất có phải xuất khẩu không?
Khoản 1 Điều 28 Luật Thương mại 2005 coi việc đưa hàng vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng là xuất khẩu. Doanh nghiệp cần đối chiếu tình trạng pháp lý của khu vực đó với quy định về khu vực hải quan riêng.
Hàng đi qua cảng Việt Nam rồi sang nước thứ ba có phải nhập khẩu không?
Nếu không làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam và không làm thủ tục xuất khẩu ra khỏi Việt Nam thì đây là chuyển khẩu theo Điều 30, kể cả khi hàng vào kho ngoại quan hoặc khu vực trung chuyển tại cảng.
Hợp đồng ngoại thương ký qua thư điện tử có hợp lệ không?
Khoản 2 Điều 27 chấp nhận hợp đồng bằng văn bản hoặc bằng hình thức khác có giá trị pháp lý tương đương. Thông điệp dữ liệu đáp ứng điều kiện theo pháp luật về giao dịch điện tử thuộc nhóm hình thức tương đương.
Tạm nhập tái xuất có phải nộp thuế nhập khẩu không?
Hàng tạm nhập có làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam theo khoản 1 Điều 29, nên chính sách thuế áp dụng theo pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu cho loại hình tạm nhập tái xuất.
Gửi hàng ra nước ngoài sửa chữa rồi mang về là hình thức nào?
Là tạm xuất, tái nhập theo khoản 2 Điều 29, khi có làm thủ tục xuất khẩu ra khỏi Việt Nam và làm thủ tục nhập khẩu lại chính hàng hóa đó.
- Luật Thương mại 2005 số 36/2005/QH11, các điều 27, 28, 29 và 30
