02/09/2026
Doanh nghiệp phá sản có tài sản ở nước ngoài, hoặc có người mắc nợ ở nước ngoài. Ngược lại, một tập đoàn nước ngoài phá sản mà công ty con hoặc chủ nợ ở Việt Nam. Luật Phục hồi, phá sản 2025 lần đầu quy định cơ chế hỗ trợ hai chiều giữa Tòa án Việt Nam và Tòa án nước ngoài.
- Tòa án Việt Nam có thể yêu cầu Tòa án nước ngoài hỗ trợ trong năm nhóm việc.
- Trong đó có việc yêu cầu người mắc nợ ở nước ngoài trả nợ cho doanh nghiệp.
- Tòa án Việt Nam có thể chỉ định người làm đại diện vụ việc tại nước ngoài.
- Đại diện đó được yêu cầu nước ngoài công nhận và cho thi hành quyết định của Tòa án Việt Nam.
- Chiều ngược lại, Tòa án Việt Nam hỗ trợ vụ việc phá sản của nước ngoài khi có yêu cầu hợp lệ.
Năm việc Tòa án Việt Nam có thể nhờ nước ngoài
Khoản 1 Điều 73 Luật Phục hồi, phá sản 2025 số 142/2025/QH15 liệt kê các trường hợp Tòa án Việt Nam có thể yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài hỗ trợ:
- Xác minh, kiểm kê tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã;
- Xác định giá trị tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã;
- Thanh lý, thu hồi tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã;
- Yêu cầu người mắc nợ ở nước ngoài trả nợ cho doanh nghiệp, hợp tác xã;
- Yêu cầu cần thiết khác trong giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản.
Thủ tục yêu cầu thực hiện theo quy định của pháp luật nước được yêu cầu, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, và pháp luật Việt Nam.
Nhóm thứ tư mở đường thu hồi công nợ ở nước ngoài. Trước đây khối tài sản phân chia thường dừng ở phần trong nước; nay khoản phải thu từ đối tác nước ngoài cũng có cơ chế để đưa vào.
Đại diện vụ việc tại nước ngoài
Khoản 3 Điều 73 cho phép Tòa án Việt Nam ra quyết định chỉ định Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý thanh lý tài sản, hoặc đại diện hợp pháp của doanh nghiệp, hợp tác xã làm đại diện vụ việc phục hồi, phá sản của Việt Nam tại nước ngoài.
| Nhiệm vụ của đại diện tại nước ngoài | Nội dung |
|---|---|
| Kết nối hỗ trợ | Yêu cầu Tòa án, cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài hỗ trợ giải quyết vụ việc mà Tòa án Việt Nam đang giải quyết; tiếp nhận và thực hiện các hoạt động được hỗ trợ |
| Công nhận và thi hành | Yêu cầu Tòa án, cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài công nhận và cho thi hành các quyết định về phục hồi, phá sản do Tòa án Việt Nam ban hành |
Phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của đại diện trong từng vụ việc do Tòa án Việt Nam quyết định, tức không có một khuôn chung cho mọi vụ.
Chiều ngược lại: hỗ trợ vụ việc của nước ngoài
Khoản 1 Điều 74 Luật Phục hồi, phá sản 2025 nêu hai trường hợp Tòa án Việt Nam hỗ trợ vụ việc phục hồi, phá sản của nước ngoài:
- Tòa án, cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài yêu cầu Tòa án Việt Nam hỗ trợ để giải quyết vụ việc của họ;
- Đại diện vụ việc phục hồi, phá sản của nước ngoài được Tòa án nước ngoài chỉ định, yêu cầu Tòa án Việt Nam hỗ trợ công nhận quyền đại diện chủ nợ, người mắc nợ để yêu cầu hoặc tham gia vụ việc do Tòa án Việt Nam giải quyết.
Bên yêu cầu phải nộp cho Tòa án Việt Nam có thẩm quyền văn bản yêu cầu, tài liệu kèm theo, cùng lệ phí yêu cầu hỗ trợ và chi phí theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Trước khi quyết định, Tòa án Việt Nam xem xét quyền và lợi ích hợp pháp của chủ nợ, doanh nghiệp, hợp tác xã và người có quyền, nghĩa vụ liên quan trong nước.
Doanh nghiệp Việt Nam là chủ nợ của một công ty nước ngoài đang phá sản thì làm gì?
Theo dõi thủ tục tại nước sở tại và thực hiện quyền chủ nợ theo pháp luật nước đó. Trường hợp đại diện vụ việc của nước ngoài yêu cầu Tòa án Việt Nam hỗ trợ, Điều 74 Luật Phục hồi, phá sản 2025 là cơ sở để việc phối hợp diễn ra.
Tài sản của doanh nghiệp phá sản nằm ở nước ngoài có thu hồi được không?
Điểm c khoản 1 Điều 73 cho phép Tòa án Việt Nam yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài hỗ trợ thanh lý, thu hồi tài sản. Kết quả phụ thuộc vào pháp luật nước được yêu cầu và điều ước quốc tế liên quan.
Ai được cử làm đại diện vụ việc tại nước ngoài?
Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý thanh lý tài sản, hoặc đại diện hợp pháp của doanh nghiệp, hợp tác xã, theo quyết định chỉ định của Tòa án Việt Nam.
Chi phí yêu cầu hỗ trợ ai chịu?
Với chiều nước ngoài yêu cầu Việt Nam hỗ trợ, khoản 2 Điều 74 quy định bên yêu cầu nộp lệ phí yêu cầu hỗ trợ và chi phí theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Quyết định của Tòa án Việt Nam có hiệu lực ở nước ngoài không?
Cần thủ tục công nhận và cho thi hành tại nước ngoài. Đại diện vụ việc của Việt Nam tại nước ngoài có nhiệm vụ yêu cầu Tòa án nước ngoài công nhận và cho thi hành các quyết định do Tòa án Việt Nam ban hành, theo điểm b khoản 4 Điều 73.
- Luật Phục hồi, phá sản 2025 số 142/2025/QH15, Điều 73 và Điều 74 (hiệu lực từ 01/03/2026)
