Bài viết theo Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2026
- Được sửa tên, số hiệu, kết cấu, nội dung phản ánh của tài khoản.
- Được thiết kế thêm hoặc sửa biểu mẫu sổ kế toán.
- Trần cứng: khỏi được làm thay đổi các chỉ tiêu, thông tin trình bày trên báo cáo tài chính.
Hai quyền trên rộng hơn nhiều người tưởng, nhưng cái trần ở dòng thứ ba mới là chỗ quyết định. Sửa sổ sách bên trong thế nào cũng được, miễn con số ra ngoài báo cáo vẫn đúng như khi dùng hệ thống chuẩn.
Bốn ràng buộc khi sửa tài khoản
- Phải phân loại và hệ thống hóa được các nghiệp vụ phát sinh theo nội dung kinh tế.
- Khỏi trùng lặp đối tượng.
- Tuân thủ các nguyên tắc kế toán theo quy định.
- Khỏi được làm thay đổi hoặc ảnh hưởng đến các chỉ tiêu, thông tin trình bày trên báo cáo tài chính.
Điều kiện khi sửa biểu mẫu sổ
- Tuân thủ quy định tại khoản 1, 2, 3, 4 Điều 24 Luật Kế toán.
- Phản ánh đầy đủ, kịp thời, trung thực, minh bạch.
- Dễ kiểm tra, kiểm soát, đối chiếu được tài sản và nguồn vốn của doanh nghiệp.
- Biểu mẫu tại Phụ lục III là mẫu để tham khảo, khỏi bắt buộc dùng nguyên.
Sửa tài khoản hay sửa biểu mẫu sổ, cả hai đều đòi doanh nghiệp ban hành Quy chế hạch toán kế toán hoặc tài liệu tương đương.
Quy chế phải nêu rõ sự cần thiết của việc sửa đổi, bổ sung.
Và nêu rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trước pháp luật về các nội dung đã sửa.
Khỏi sửa thì áp dụng nguyên hệ thống tài khoản tại Phụ lục II và biểu mẫu sổ tại Phụ lục III.
Nghiệp vụ chưa có hướng dẫn
Thông tư nói thẳng rằng chỉ hướng dẫn một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếu. Gặp nghiệp vụ chưa có hướng dẫn, doanh nghiệp căn cứ vào năm nguồn để tự xử lý.
| Thứ tự | Căn cứ |
|---|---|
| 1 | Nội dung và bản chất của giao dịch kinh tế phát sinh |
| 2 | Quy định của Luật Kế toán |
| 3 | Văn bản hướng dẫn Luật Kế toán |
| 4 | Chuẩn mực kế toán Việt Nam |
| 5 | Các nguyên tắc hướng dẫn tại chính Thông tư này |
Việc cần làm
- Rà hệ thống tài khoản đang dùng, đối chiếu với Phụ lục II.
- Chỗ nào đã tự sửa thì ban hành quy chế ghi nhận lại, đừng để sửa mà không có văn bản.
- Kiểm tra phần sửa có làm lệch chỉ tiêu nào trên báo cáo tài chính hay chưa.
- Sổ kế toán tự thiết kế thì đối chiếu với Điều 24 Luật Kế toán.
- Bảo đảm sổ tự thiết kế vẫn đối chiếu được tài sản và nguồn vốn.
- Gặp nghiệp vụ lạ thì đi theo năm căn cứ nêu trên, ghi lại lập luận vào hồ sơ.
- Lưu quy chế cùng bộ sổ để giải trình khi kiểm tra.
Có được đổi số hiệu tài khoản không?
Được sửa đổi, bổ sung về tên, số hiệu, kết cấu và nội dung phản ánh của các tài khoản kế toán hướng dẫn tại Phụ lục II.
Sửa tài khoản phải giữ điều gì?
Phải phân loại và hệ thống hóa được nghiệp vụ theo nội dung kinh tế, không trùng lặp đối tượng, tuân thủ nguyên tắc kế toán, và không làm thay đổi hoặc ảnh hưởng đến các chỉ tiêu, thông tin trình bày trên báo cáo tài chính.
Sửa rồi có phải làm gì thêm không?
Phải ban hành Quy chế hạch toán kế toán hoặc tài liệu tương đương, nêu rõ sự cần thiết và trách nhiệm của doanh nghiệp trước pháp luật.
Biểu mẫu sổ kế toán có bắt buộc theo mẫu không?
Doanh nghiệp tham khảo để áp dụng biểu mẫu sổ tại Phụ lục III, và được thiết kế thêm hoặc sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.
Sổ tự thiết kế phải đáp ứng gì?
Tuân thủ khoản 1, 2, 3, 4 Điều 24 Luật Kế toán, phản ánh đầy đủ, kịp thời, trung thực, minh bạch, dễ kiểm tra, kiểm soát và đối chiếu được tài sản, nguồn vốn.
Khỏi sửa thì dùng gì?
Áp dụng hệ thống tài khoản tại Phụ lục II và biểu mẫu sổ kế toán tại Phụ lục III.
Gặp nghiệp vụ chưa có hướng dẫn thì làm sao?
Căn cứ vào nội dung và bản chất của giao dịch, quy định của Luật Kế toán, văn bản hướng dẫn Luật Kế toán, Chuẩn mực kế toán Việt Nam, và các nguyên tắc hướng dẫn tại Thông tư.
Thông tư có hướng dẫn hết mọi nghiệp vụ không?
Thông tư chỉ hướng dẫn nội dung và phương pháp kế toán một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếu.
- Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, Điều 11 và Điều 12
- Luật Kế toán, Điều 24
