Bài viết theo Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, Điều 24
Phần lớn Điều lệ được lấy mẫu rồi đổi tên công ty. Vấn đề là Luật Doanh nghiệp giao cho Điều lệ quyết định hàng chục điểm quan trọng, từ ai được ký hợp đồng đến tỷ lệ nào thì cổ đông được xem sổ sách. Điều lệ sao chép là bỏ trống các quyền đó.
- Điều lệ gồm bản khi đăng ký doanh nghiệp và bản được sửa đổi, bổ sung trong quá trình hoạt động.
- Có 14 nội dung chủ yếu bắt buộc.
- Trong đó có căn cứ và phương pháp xác định tiền lương, thù lao, thưởng của người quản lý và Kiểm soát viên.
- Có nguyên tắc giải quyết tranh chấp nội bộ.
- Có nguyên tắc phân chia lợi nhuận sau thuế và xử lý lỗ.
- Có phân chia quyền, nghĩa vụ khi công ty có nhiều hơn một người đại diện theo pháp luật.
- Điều lệ khi đăng ký doanh nghiệp phải có họ, tên và chữ ký của những người luật chỉ định.
- Kê khai không trung thực nội dung hồ sơ đăng ký doanh nghiệp bị phạt 30 đến 70 triệu đồng.
Mười bốn nội dung chủ yếu
| Điểm | Nội dung |
|---|---|
| a | Tên, địa chỉ trụ sở chính của công ty; tên, địa chỉ chi nhánh và văn phòng đại diện nếu có |
| b | Ngành, nghề kinh doanh |
| c | Vốn điều lệ; tổng số cổ phần, loại cổ phần và mệnh giá từng loại cổ phần đối với công ty cổ phần |
| d | Họ, tên, địa chỉ liên lạc, quốc tịch của thành viên hợp danh, chủ sở hữu công ty, thành viên, cổ đông sáng lập; phần vốn góp và giá trị vốn góp; số cổ phần, loại cổ phần, mệnh giá của cổ đông sáng lập |
| đ | Quyền và nghĩa vụ của thành viên hoặc cổ đông |
| e | Cơ cấu tổ chức quản lý |
| g | Số lượng, chức danh quản lý và quyền, nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật; phân chia quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật khi công ty có nhiều hơn một người |
| h | Thể thức thông qua quyết định của công ty; nguyên tắc giải quyết tranh chấp nội bộ |
| i | Căn cứ và phương pháp xác định tiền lương, thù lao, thưởng của người quản lý và Kiểm soát viên |
| k | Trường hợp thành viên, cổ đông có quyền yêu cầu công ty mua lại phần vốn góp hoặc cổ phần |
| l | Nguyên tắc phân chia lợi nhuận sau thuế và xử lý lỗ trong kinh doanh |
| m | Trường hợp giải thể, trình tự giải thể và thủ tục thanh lý tài sản công ty |
| n | Thể thức sửa đổi, bổ sung Điều lệ công ty |
Điểm g: phân chia quyền và nghĩa vụ khi có nhiều hơn một người đại diện theo pháp luật. Không ghi rõ thì mỗi người đều đủ thẩm quyền trước bên thứ ba và tất cả liên đới chịu trách nhiệm.
Điểm i: căn cứ và phương pháp xác định tiền lương, thù lao, thưởng của người quản lý và Kiểm soát viên. Thiếu thì khoản chi này dễ bị đặt vấn đề khi quyết toán thuế và khi có tranh chấp cổ đông.
Điểm h: nguyên tắc giải quyết tranh chấp nội bộ. Đây là nơi chọn Tòa án hay Trọng tài, và chọn trước sẽ tiết kiệm rất nhiều thời gian khi có việc.
Điểm l: nguyên tắc phân chia lợi nhuận sau thuế và xử lý lỗ. Kế toán cần điều khoản này khi trích quỹ và khi chia cổ tức.
Chữ ký trên Điều lệ
Điều lệ công ty khi đăng ký doanh nghiệp phải bao gồm họ, tên và chữ ký của:
- Thành viên hợp danh đối với công ty hợp danh.
- Chủ sở hữu công ty là cá nhân, hoặc người đại diện theo pháp luật của chủ sở hữu công ty là tổ chức, đối với công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên.
- Thành viên là cá nhân và người đại diện theo pháp luật hoặc người đại diện theo ủy quyền của thành viên là tổ chức, đối với công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên.
Bản Điều lệ sửa đổi, bổ sung trong quá trình hoạt động cũng là Điều lệ công ty theo khoản 1, nên phải được thông qua theo đúng thể thức sửa đổi đã ghi tại chính Điều lệ.
Những chỗ Điều lệ được quyết
Luật Doanh nghiệp nhiều lần dùng cụm trừ trường hợp Điều lệ công ty có quy định khác hoặc cho phép Điều lệ đặt tỷ lệ khác nhỏ hơn. Đây là những chỗ Điều lệ thực sự tạo ra khác biệt.
| Nội dung | Mức luật định | Điều lệ được làm gì |
|---|---|---|
| Quyền tiếp cận tài liệu và yêu cầu triệu tập họp của cổ đông | 5% tổng số cổ phần phổ thông | Đặt tỷ lệ nhỏ hơn |
| Quyền đề cử người vào Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát | 10% tổng số cổ phần phổ thông | Đặt tỷ lệ nhỏ hơn |
| Ngưỡng Hội đồng quản trị duyệt giao dịch với người có liên quan | 35% tổng giá trị tài sản | Đặt tỷ lệ hoặc giá trị nhỏ hơn |
| Thời hạn Hội đồng thành viên quyết định chấp thuận giao dịch | 15 ngày | Quy định khác |
| Thời hạn thanh toán cổ phần đã đăng ký mua | 90 ngày | Quy định thời hạn khác ngắn hơn |
| Tổ chức thanh lý tài sản khi giải thể | Do người quản lý trực tiếp tổ chức | Quy định thành lập tổ chức thanh lý riêng |
| Số lượng và phân quyền người đại diện theo pháp luật | Không ấn định | Quy định cụ thể |
Việc cần làm
- Rà Điều lệ hiện tại theo danh sách 14 nội dung chủ yếu, đánh dấu phần còn thiếu.
- Viết rõ điểm g: ai ký loại hợp đồng nào, hạn mức bao nhiêu, nếu công ty có nhiều người đại diện theo pháp luật.
- Bổ sung điểm i: căn cứ và phương pháp xác định tiền lương, thù lao, thưởng của người quản lý và Kiểm soát viên.
- Chọn trước Tòa án hay Trọng tài cho nguyên tắc giải quyết tranh chấp nội bộ.
- Viết rõ nguyên tắc phân chia lợi nhuận sau thuế và xử lý lỗ, khớp với cách trích quỹ trên sổ kế toán.
- Quyết định có hạ ngưỡng 5%, 10%, 35% hay giữ mức luật định.
- Ghi thể thức sửa đổi, bổ sung Điều lệ đủ rõ để lần sau sửa không tranh cãi về thủ tục.
- Bảo đảm bản Điều lệ nộp kèm hồ sơ đăng ký có đủ chữ ký theo khoản 3 Điều 24.
Điều lệ công ty phải có bao nhiêu nội dung?
Mười bốn nội dung chủ yếu theo khoản 2 Điều 24 Luật Doanh nghiệp, từ tên và địa chỉ trụ sở chính đến thể thức sửa đổi, bổ sung Điều lệ công ty.
Điều lệ có phải ghi cách tính lương giám đốc không?
Có. Điểm i khoản 2 Điều 24 yêu cầu Điều lệ có căn cứ và phương pháp xác định tiền lương, thù lao, thưởng của người quản lý và Kiểm soát viên.
Ai phải ký vào Điều lệ khi đăng ký doanh nghiệp?
Thành viên hợp danh với công ty hợp danh; chủ sở hữu công ty là cá nhân hoặc người đại diện theo pháp luật của chủ sở hữu là tổ chức với công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên; thành viên là cá nhân và người đại diện theo pháp luật hoặc người đại diện theo ủy quyền của thành viên là tổ chức với công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên.
Điều lệ có được hạ ngưỡng 5% cho cổ đông không?
Được. Cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu từ 05% tổng số cổ phần phổ thông trở lên, hoặc một tỷ lệ khác nhỏ hơn theo quy định tại Điều lệ công ty, có các quyền tại khoản 2 Điều 115.
Điều lệ sửa đổi có phải là Điều lệ công ty không?
Có. Điều lệ công ty bao gồm Điều lệ khi đăng ký doanh nghiệp và Điều lệ được sửa đổi, bổ sung trong quá trình hoạt động.
Điều lệ có được rút ngắn thời hạn góp vốn 90 ngày không?
Với công ty cổ phần thì được. Cổ đông phải thanh toán đủ số cổ phần đã đăng ký mua trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, trừ trường hợp Điều lệ công ty hoặc hợp đồng đăng ký mua cổ phần quy định một thời hạn khác ngắn hơn.
Điều lệ không ghi phân quyền giữa các người đại diện thì sao?
Mỗi người đại diện theo pháp luật đều là đại diện đủ thẩm quyền của doanh nghiệp trước bên thứ ba, và tất cả phải chịu trách nhiệm liên đới đối với thiệt hại gây ra cho doanh nghiệp.
Kê khai sai nội dung hồ sơ đăng ký doanh nghiệp bị phạt bao nhiêu?
Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng đối với hành vi kê khai không trung thực, không chính xác nội dung hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp và các hồ sơ liên quan, theo Điều 43 Nghị định 122/2021 được sửa đổi bởi Nghị định 288/2026.
- Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, Điều 24, Điều 12, Điều 113, Điều 115, Điều 167 và Điều 208
- Nghị định số 122/2021/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư, sửa đổi bởi Nghị định số 288/2026/NĐ-CP
Xem thêm: Người đại diện theo pháp luật
