Cưỡng chế thi hành án: sáu biện pháp và giới hạn

02/09/2026

Doanh nghiệp thua kiện mà chậm trả tiền sẽ gặp một trong sáu biện pháp cưỡng chế của Luật Thi hành án dân sự 106/2025/QH15, hiệu lực từ 01/7/2026. Kế toán thường chạm tới hai trong số đó sớm nhất: ngân hàng khấu trừ thẳng tài khoản, và công ty phải trừ lương một nhân viên theo quyết định của cơ quan thi hành án.

Nhớ nhanh

Sáu biện pháp cưỡng chế, từ khấu trừ tài khoản tới buộc thực hiện công việc nhất định.
Số tiền khấu trừ trong tài khoản không vượt quá nghĩa vụ thi hành án cộng chi phí cưỡng chế.
Trừ vào thu nhập chỉ áp dụng trong ba trường hợp luật liệt kê.
Người sử dụng lao động có trách nhiệm thực hiện quyết định trừ vào thu nhập.
Một số tài sản của doanh nghiệp nằm ngoài phạm vi kê biên, trong đó có thiết bị an toàn lao động và phòng cháy chữa cháy.

Sáu biện pháp cưỡng chế

Khấu trừ tiền trong tài khoản, thu tiền, xử lý giấy tờ có giá.
Trừ vào thu nhập.
Khai thác tài sản.
Kê biên, xử lý tài sản, kể cả tài sản đang do người thứ ba giữ.
Giao tài sản, vật, giấy tờ.
Buộc thực hiện hoặc không được thực hiện công việc nhất định.

Trước nhóm biện pháp cưỡng chế còn có nhóm biện pháp bảo đảm tại Điều 66 trở đi, gồm phong tỏa tài khoản và tài sản ở nơi gửi giữ, tạm ngừng giao dịch, tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu và quyền sử dụng, tạm giữ tài sản, giấy tờ, cùng tạm hoãn xuất cảnh.

Ngân hàng khấu trừ tài khoản

Chấp hành viên ra quyết định khấu trừ tiền trong tài khoản của người phải thi hành án. Số tiền khấu trừ không được vượt quá nghĩa vụ thi hành án và chi phí cưỡng chế.

Ngân hàng phải làm ngay

Ngay sau khi nhận được quyết định khấu trừ, cơ quan, tổ chức đang quản lý tài khoản phải khấu trừ tiền để chuyển vào tài khoản của cơ quan thi hành án dân sự hoặc chuyển cho người được thi hành án theo quyết định.

Doanh nghiệp thường biết chuyện sau khi số dư đã đổi, nên khi có bản án chưa thi hành xong thì phải theo dõi sát dòng tiền ở mọi tài khoản.

Với thu nhập từ hoạt động kinh doanh, Chấp hành viên ra quyết định thu tiền từ chính hoạt động đó, nhưng phải để lại số tiền tối thiểu cho hoạt động kinh doanh và sinh hoạt của người phải thi hành án cùng gia đình.

Trừ vào thu nhập: khi nào và trừ bao nhiêu

Thu nhập trong Điều 76 gồm tiền lương, tiền công, tiền lương hưu, tiền trợ cấp mất sức lao động và thu nhập hợp pháp khác. Biện pháp này chỉ được áp dụng trong ba trường hợp.

Theo thỏa thuận của đương sự.
Bản án, quyết định ấn định trừ vào thu nhập của người phải thi hành án.
Thi hành án cấp dưỡng, thi hành án theo định kỳ, khoản tiền phải thi hành án không lớn, hoặc tài sản khác của người phải thi hành án không đủ để thi hành án.

Khi khấu trừ, Chấp hành viên phải để lại số tiền bảo đảm điều kiện sinh hoạt tối thiểu của người phải thi hành án và người được nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật. Mức cụ thể do Chính phủ quy định chi tiết.

Trách nhiệm của doanh nghiệp nằm ở khoản 4: cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động và cơ quan bảo hiểm xã hội nơi người phải thi hành án nhận tiền lương, tiền công, tiền lương hưu, tiền trợ cấp và các thu nhập hợp pháp khác có trách nhiệm thực hiện quyết định của cơ quan thi hành án dân sự. Kế toán tiền lương nhận quyết định thì thực hiện, phần thương lượng mức trừ thuộc về Chấp hành viên và người lao động.

Tài sản của doanh nghiệp không được kê biên

Điều 79 dựng ba lớp bảo vệ. Lớp chung gồm tài sản bị cấm lưu thông, tài sản phục vụ quốc phòng, an ninh, lợi ích công cộng và tài sản do ngân sách nhà nước cấp cho cơ quan, tổ chức. Lớp dành cho cá nhân gồm lương thực, thuốc men, vật dụng của người khuyết tật, đồ thờ cúng thông thường, công cụ lao động cần thiết có giá trị không lớn và đồ dùng sinh hoạt cần thiết.

Nhóm tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất kinh doanh	Ghi chú
Thuốc, thiết bị y tế phục vụ phòng và chữa bệnh cho người lao động; lương thực, thực phẩm, dụng cụ và tài sản khác phục vụ bữa ăn cho người lao động
Nhà trẻ, trường học, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và thiết bị, phương tiện, tài sản khác thuộc các cơ sở này	chỉ khi các tài sản này không phải là tài sản để kinh doanh
Trang thiết bị, phương tiện, công cụ bảo đảm an toàn lao động, phòng chống cháy nổ, phòng chống ô nhiễm môi trường	trừ trường hợp tài sản đó gắn liền với các tài sản bị kê biên, xử lý

Một nhà trẻ nội bộ phục vụ con em người lao động nằm ngoài phạm vi kê biên, nhưng cùng cơ sở đó nếu doanh nghiệp khai thác như một hoạt động kinh doanh thì lớp bảo vệ mất hiệu lực. Ranh giới nằm ở mục đích sử dụng thực tế, nên hồ sơ chứng minh mục đích cần chuẩn bị trước.

Kê biên bất động sản có mốc báo trước

Trước khi kê biên tài sản là bất động sản ít nhất 03 ngày làm việc, Chấp hành viên thông báo cho Viện kiểm sát nhân dân có thẩm quyền, cơ quan có thẩm quyền quản lý về đất đai và đại diện chính quyền cấp xã hoặc đại diện thôn, tổ dân phố nơi tổ chức cưỡng chế.

Khi kê biên, Chấp hành viên lập biên bản ghi thời gian, địa điểm, thành phần tham gia, tài sản được kê biên, việc giao bảo quản tài sản, ý kiến các bên và các vấn đề phát sinh. Khi đã thông báo hợp lệ mà đương sự hoặc người được ủy quyền vắng mặt thì việc kê biên vẫn tiến hành, ghi rõ vào biên bản.

Xem thêm: Thứ tự thanh toán tiền thi hành án và ai chịu chi phí cưỡng chế

Xem thêm: Thi hành án đối với pháp nhân thương mại từ 01/7/2026

Tạm hoãn xuất cảnh và bốn lối ra

Người phải thi hành án chưa thực hiện xong nghĩa vụ có thể bị tạm hoãn xuất cảnh. Quyết định phải được thông báo ngay cho cơ quan có thẩm quyền quản lý xuất nhập cảnh. Luật liệt kê các trường hợp nằm ngoài phạm vi áp dụng.

Người phải thi hành nghĩa vụ về tiền, tài sản mà có đủ tài sản để thực hiện nghĩa vụ, đồng ý để cơ quan thi hành án dân sự giao và xử lý tài sản để thi hành án, đồng thời đã ủy quyền cho người khác thay mặt giải quyết việc thi hành án liên quan đến tài sản đó.
Nghĩa vụ thi hành án đã được chuyển giao theo quy định của luật.
Người phải thi hành án bị Tòa án có thẩm quyền ra quyết định dẫn độ theo Luật Dẫn độ.
Trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Lối ra đầu tiên là con đường thực tế nhất với giám đốc doanh nghiệp: giao đủ tài sản, đồng ý để cơ quan thi hành án xử lý và ủy quyền cho người khác theo việc.

Xem thêm: Văn phòng thi hành án dân sự và Thừa hành viên

Công ty nhận quyết định trừ lương của nhân viên thì có được từ chối không?

Không. Khoản 4 Điều 76 đặt trách nhiệm thực hiện quyết định của cơ quan thi hành án dân sự lên người sử dụng lao động, cùng với cơ quan, tổ chức và cơ quan bảo hiểm xã hội nơi người đó nhận thu nhập.

Ngân hàng có phải báo trước khi khấu trừ tài khoản công ty không?

Luật yêu cầu cơ quan, tổ chức đang quản lý tài khoản khấu trừ ngay sau khi nhận được quyết định khấu trừ. Nghĩa vụ thông báo cho chủ tài khoản thuộc trình tự thông báo thi hành án của cơ quan thi hành án dân sự.

Hệ thống phòng cháy chữa cháy của nhà xưởng có bị kê biên không?

Trang thiết bị, phương tiện, công cụ bảo đảm an toàn lao động, phòng chống cháy nổ, phòng chống ô nhiễm môi trường nằm ngoài phạm vi kê biên, trừ khi tài sản đó gắn liền với các tài sản đang bị kê biên, xử lý.

Bị cưỡng chế thu tiền từ kinh doanh thì doanh nghiệp còn gì để chạy?

Khi thu tiền từ hoạt động kinh doanh, Chấp hành viên phải để lại số tiền tối thiểu cho hoạt động kinh doanh và sinh hoạt của người phải thi hành án cùng gia đình, theo khoản 1 Điều 74.

Giám đốc bị tạm hoãn xuất cảnh có cách nào gỡ không?

Có, khi thuộc trường hợp tại điểm a khoản 1 Điều 70: có đủ tài sản để thực hiện nghĩa vụ, đồng ý để cơ quan thi hành án dân sự giao và xử lý tài sản, đồng thời ủy quyền cho người khác thay mặt giải quyết việc thi hành án liên quan đến tài sản đó.